Quán nước thành điểm ghi lô, đề: Ai phải chịu trách nhiệm hình sự?

Qua công tác nắm tình hình địa bàn, Công an xã Thanh Trì (Hà Nội) phát hiện một điểm ghi số lô, số đề tại quán nước trên đường Xóm Đoàn Kết, với số tiền giao dịch lên tới hàng trăm triệu đồng.

Cụ thể, khoảng 18h15 ngày 2-10, trong quá trình kiểm tra hành chính, lực lượng Công an phát hiện Vũ Xuân Hòa (sinh năm 1971) và Nguyễn Văn Tuấn (sinh năm 1989) có dấu hiệu liên quan đến hoạt động tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới hình thức ghi số lô, số đề.

Qua xác minh ban đầu, cơ quan Công an xác định Vũ Xuân Hòa sử dụng điện thoại cá nhân, thông qua các ứng dụng Zalo, Telegram để nhận số lô, số đề từ người chơi. Sau khi tổng hợp, Hòa chuyển các số đã nhận cho những người khác nhằm hưởng tiền hoa hồng chênh lệch.

Đáng chú ý, chỉ riêng ngày 2-10, tổng số tiền giao dịch ghi lô, đề của Hòa được xác định là 174.557.000 đồng. Trong đó, Nguyễn Văn Tuấn đã mua số lô, số đề của Hòa với số tiền 7.590.000 đồng.

Thay vì sử dụng sổ sách ghi chép như trước đây, việc giao dịch được thực hiện qua các ứng dụng nhắn tin, giúp các đối tượng trao đổi thông tin nhanh chóng, hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Tuy nhiên, những tin nhắn, dữ liệu điện tử liên quan đến hoạt động này cũng có thể trở thành nguồn chứng cứ quan trọng phục vụ công tác điều tra.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 3-10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Vũ Xuân Hòa về tội "Tổ chức đánh bạc" và Nguyễn Văn Tuấn về tội "Đánh bạc".

Vụ việc cũng đặt ra vấn đề pháp lý đáng chú ý: Người trực tiếp mua số lô, số đề và người đứng ra nhận, chuyển số để hưởng hoa hồng sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự như thế nào, đặc biệt khi các giao dịch được thực hiện qua ứng dụng nhắn tin?

Trao đổi về vụ việc, luật sư Phạm Hải Long, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết, Bộ luật Hình sự quy định trách nhiệm pháp lý khác nhau đối với hành vi trực tiếp tham gia đánh bạc và hành vi tổ chức đánh bạc. Việc xác định tội danh, khung hình phạt phải căn cứ vào tính chất hành vi, số tiền dùng đánh bạc, vai trò của từng người và các chứng cứ được cơ quan tố tụng làm rõ.

Đối với Nguyễn Văn Tuấn, số tiền mua lô, đề được xác định là 7.590.000 đồng. Theo khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự, người đánh bạc trái phép được thua bằng tiền hoặc hiện vật trị giá từ 5 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng, nếu đủ các yếu tố cấu thành tội phạm, có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đến 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Như vậy, với số tiền giao dịch nêu trên, hành vi của Tuấn có căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự về tội "Đánh bạc", thay vì chỉ xử phạt vi phạm hành chính.

Đối với Vũ Xuân Hòa, việc nhận số lô, số đề từ nhiều người rồi chuyển cho các đầu mối khác để hưởng hoa hồng là tình tiết cần được làm rõ khi xác định hành vi tổ chức đánh bạc.

Theo Điều 322 Bộ luật Hình sự, người tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép thuộc các trường hợp luật định có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Trường hợp phạm tội thuộc các tình tiết định khung tăng nặng theo khoản 2 Điều này, mức phạt tù có thể từ 5 năm đến 10 năm.

Luật sư lưu ý, số tiền giao dịch hơn 174 triệu đồng là tình tiết quan trọng trong quá trình xác minh, nhưng cần phân biệt tổng giá trị giao dịch với số tiền dùng đánh bạc được xác định theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, việc sử dụng Zalo, Telegram để nhận và chuyển số lô, số đề không đương nhiên đồng nghĩa với việc áp dụng tình tiết tăng nặng "sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để phạm tội". Cơ quan tiến hành tố tụng cần làm rõ phương thức thực hiện để xác định có thuộc trường hợp đánh bạc, tổ chức đánh bạc trực tuyến theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền hay không.

Từ vụ việc trên, luật sư nhấn mạnh, dù giao dịch được thực hiện trực tiếp hay thông qua các ứng dụng nhắn tin, người tham gia và người tổ chức hoạt động lô, đề trái phép đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm.