Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội Phạm Văn Tình: Đưa dữ liệu đất đai trở thành nguồn lực cho phát triển

Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội Phạm Văn Tình về giải pháp hoàn thiện phần dữ liệu còn thiếu, khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu đã có để phục vụ người dân, doanh nghiệp cũng như sự phát triển của Thủ đô.

Hoàn thiện dữ liệu, khắc phục tồn tại

- Sau 45 ngày triển khai Chiến dịch cao điểm hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, đến nay Hà Nội đã đạt kết quả ra sao, thưa ông?

- Thực hiện Chiến dịch 45 ngày hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Hà Nội đã xác lập được gần 4,83 triệu thửa đất trên bản đồ địa chính, trong đó có 4,81 triệu thửa đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai (đạt 99,7%), tăng hơn 2,7 triệu thửa so với thời điểm bắt đầu chiến dịch. Chất lượng dữ liệu từng bước được nâng lên, với gần 4,7 triệu thửa được đối khớp với dữ liệu dân cư, đạt 97%; hơn 2,8 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”…

Kết quả này là bước tiến lớn về quy mô và chất lượng dữ liệu đất đai của Hà Nội. Tuy nhiên, đây mới là nền móng ban đầu. Giá trị thực chất của cơ sở dữ liệu phải được đo bằng hiệu quả quản lý và những tiện ích cụ thể mà người dân, doanh nghiệp được thụ hưởng.

- Hiện tỷ lệ thửa đất đã có trong cơ sở dữ liệu đạt 99,7%, nhưng số thửa đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” còn thấp hơn đáng kể. Đâu là nguyên nhân và phần dữ liệu chưa đạt chuẩn sẽ được xử lý như thế nào?

- Cần phân biệt rõ một thửa đất đã có thông tin trên hệ thống với thửa đất có dữ liệu đầy đủ, chính xác và đủ điều kiện khai thác. Một thửa đất có thể đã được xác lập trên bản đồ nhưng vẫn thiếu hồ sơ pháp lý, chưa xác định đầy đủ chủ sử dụng hoặc chưa liên kết được dữ liệu không gian, dân cư. Con số hơn 2 triệu thửa cần tiếp tục “làm giàu, làm sạch” thông tin là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi phải tập trung nhân lực, kinh phí và giải pháp kỹ thuật.

Khó khăn nằm ở việc hồ sơ đất đai hình thành qua nhiều thời kỳ, mức độ đầy đủ của giấy tờ không đồng đều; một số trường hợp cần xác minh thông tin người sử dụng đất, đối chiếu dữ liệu dân cư hoặc đo đạc, chỉnh lý bản đồ... Vì vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với Công an thành phố và 126 xã, phường để rà soát từng nhóm dữ liệu, xác định rõ từng thửa đất còn thiếu để xử lý. Mục tiêu là nâng tỷ lệ dữ liệu đạt chuẩn, bảo đảm thông tin có thể sử dụng tin cậy trong giải quyết thủ tục hành chính.

- Theo ông, làm thế nào để dữ liệu đất đai tiếp tục được cập nhật kịp thời sau chiến dịch, không tái diễn tình trạng sai lệch, thiếu thông tin?

- Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với tính bền vững của cơ sở dữ liệu. Thông tin đất đai luôn phát sinh biến động do chuyển nhượng, thừa kế, giải phóng mặt bằng hay điều chỉnh quy hoạch... Nếu không cập nhật kịp thời, dữ liệu sẽ nhanh chóng lạc hậu. Do đó, nhiệm vụ trước mắt là tiếp tục hoàn thiện dữ liệu còn thiếu. Đồng thời, mỗi biến động cần được cập nhật ngay vào hệ thống, tránh tình trạng hồ sơ giấy đã thay đổi nhưng dữ liệu điện tử vẫn cũ.

Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội và các chi nhánh chịu trách nhiệm về nghiệp vụ đăng ký, cập nhật, chỉnh lý biến động. Chính quyền xã, phường phối hợp xác minh thông tin tại địa bàn, rà soát trường hợp vắng chủ, thu thập hồ sơ còn thiếu và xử lý những nội dung thuộc thẩm quyền. Cùng với đó, việc kiểm tra, đối soát phải làm thường xuyên để xác định chất lượng thông tin được cập nhật.

- Với hơn 2 triệu thửa đất cần tiếp tục “làm giàu, làm sạch” thông tin, lộ trình được đặt ra như thế nào, thưa ông?

- Khối lượng dữ liệu cần tiếp tục hoàn thiện còn lớn, vì vậy phải phân loại cụ thể để lựa chọn cách xử lý phù hợp. Trước hết là xác định những thửa đất đã có dữ liệu nhưng thiếu thông tin pháp lý; những trường hợp chưa khớp nối đầy đủ giữa bản đồ và hồ sơ; những thửa cần xác minh chủ sử dụng, cũng như khu vực phải đo đạc, chỉnh lý bổ sung. Trên cơ sở đó, cơ quan chuyên môn phối hợp với địa phương xác định rõ khối lượng, trách nhiệm và tiến độ xử lý từng nhóm nhiệm vụ. Những dữ liệu đã cơ bản đầy đủ cần được ưu tiên hoàn thiện để sớm đưa vào khai thác; các trường hợp phức tạp phải có phương án xác minh, bổ sung hồ sơ.

Đổi mới công tác quản lý đất đai, giảm thiểu thủ tục

- Cơ sở dữ liệu đã có là nền tảng cho việc cắt giảm thành phần hồ sơ, thủ tục liên quan quản lý đất đai. Ông có thể chia sẻ thêm về điều này?

- Đây là một trong những mục tiêu quan trọng nhất. Người dân không chỉ quan tâm con số thống kê, mà quan tâm thủ tục có thuận lợi, giấy tờ có được cắt giảm và thời gian giải quyết có được rút ngắn hay không.

Khi dữ liệu đất đai được chuẩn hóa và kết nối, các cơ quan chức năng có thể chủ động khai thác thông tin đã có, thay vì yêu cầu người dân cung cấp lại những giấy tờ mà Nhà nước đang quản lý. Đây là cơ sở để rà soát, đơn giản hóa quy trình, giảm thành phần hồ sơ và đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội sẽ phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố và các đơn vị liên quan rà soát, đề xuất điều chỉnh quy trình, tăng cường khai thác dữ liệu trong giải quyết thủ tục thuộc phạm vi phụ trách. Khi đó, người dân sẽ giảm thời gian đi lại, công sức chuẩn bị hồ sơ; doanh nghiệp được tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận lợi hơn.

- Được biết, người dân có thể tra cứu, phản ánh sai sót liên quan thửa đất qua ứng dụng iHanoi. Kênh phản hồi này cần triển khai thế nào để người dân thực sự tham gia làm sạch dữ liệu và bảo đảm quyền lợi của mình, thưa ông?

- Việc tích hợp dữ liệu đất đai trên iHanoi sẽ tạo kênh thuận tiện để người dân kiểm tra thông tin thửa đất. Để phát huy hiệu quả, cần công khai rõ phạm vi thông tin được tra cứu, xác thực người sử dụng, quy trình tiếp nhận và trách nhiệm xử lý của từng cơ quan.

Các phản ánh phải được phân loại cụ thể: Trường hợp đủ căn cứ pháp lý để đối chiếu, điều chỉnh; trường hợp cần xác minh bổ sung; trường hợp liên quan đến tranh chấp hoặc phải giải quyết theo trình tự pháp luật. Mọi hoạt động cập nhật, chỉnh sửa đều phải dựa trên hồ sơ, tài liệu hợp pháp, bảo đảm tính chính xác và quyền lợi của các bên.

Quan trọng hơn, người dân cần được thông báo kết quả xử lý, lý do điều chỉnh hoặc chưa điều chỉnh và hướng dẫn thực hiện các thủ tục tiếp theo nếu cần thiết. Khi phản ánh được tiếp nhận, xử lý minh bạch, đúng thời hạn, người dân sẽ thực sự trở thành chủ thể tham gia kiểm chứng, hoàn thiện dữ liệu.

- Theo ông, về lâu dài, cần những cơ chế, chính sách gì để biến cơ sở dữ liệu đất đai thành hạ tầng quản trị số, phục vụ người dân, doanh nghiệp và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội?

- Khi dữ liệu đất đai được hoàn thiện, chuẩn hóa và kết nối hiệu quả, giá trị mang lại không chỉ giới hạn trong lĩnh vực đăng ký đất đai mà còn phục vụ nhiều hoạt động quản lý khác của thành phố. Tuy nhiên, để tránh tình trạng mỗi cơ quan quản lý một hệ thống riêng, cần thống nhất đầu mối dữ liệu, quy chuẩn kỹ thuật, phương thức chia sẻ và trách nhiệm cập nhật. Các sở, ngành phải khai thác dữ liệu theo chức năng, đồng thời phối hợp cập nhật những thông tin thuộc lĩnh vực quản lý của mình.

Theo tôi, điều quan trọng nhất sau chiến dịch là quản trị, vận hành và khai thác dữ liệu lâu dài. Cơ sở dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi được cập nhật thường xuyên, có khả năng kết nối, chia sẻ và được sử dụng trong các quyết định quản lý cũng như cung cấp dịch vụ công.

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành, chính quyền cơ sở và cơ quan đăng ký đất đai. Cùng với đó là cơ chế bố trí kinh phí thường xuyên cho đo đạc, chỉnh lý biến động, hoàn thiện dữ liệu và duy trì hạ tầng kỹ thuật. Thứ hai, cần đẩy mạnh kết nối cơ sở dữ liệu đất đai với các hệ thống dùng chung của thành phố và cơ sở dữ liệu quốc gia, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, phân quyền truy cập và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Với Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội, mục tiêu cuối cùng là góp phần xây dựng một hệ thống dữ liệu đáng tin cậy, phục vụ quản lý minh bạch, hiệu quả và thuận tiện hơn. Khi thông tin đất đai được quản lý tốt, thành phố sẽ có thêm nền tảng quan trọng để sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển kinh tế bền vững.

- Trân trọng cảm ơn ông!