Phát triển thị trường đa kênh: Mở đường cho hàng Việt

Bốn vấn đề khi chuyển sang thị trường đa kênh

Chiều 22-10, Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo “Phát triển thị trường đa kênh - giải pháp mở rộng đầu ra bền vững cho hàng hóa Việt Nam”.

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, khi bán lẻ truyền thống và thương mại số giao thoa, việc phụ thuộc vào một phương thức tiêu thụ không còn phù hợp. Phát triển thị trường đa kênh – kết nối xuyên suốt từ cửa hàng thực đến gian hàng trực tuyến – chính là giải pháp giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, gia tăng điểm chạm với khách hàng và bảo đảm một đầu ra bền vững cho hàng hóa.

Theo PGS.TS Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đối mặt với bốn vấn đề khi chuyển đổi sang mô hình đa kênh. Trước hết là hạn chế về tài chính, hạ tầng và nhân lực. Khảo sát của Bộ Tài chính ghi nhận 60,1% doanh nghiệp xem chi phí công nghệ là rào cản lớn nhất; hơn 52% thiếu hạ tầng công nghệ số và 45,4% gặp khó khăn về nhân lực.

Thứ hai là thiếu năng lực khai thác công nghệ. Theo Ngân hàng Thế giới, tỷ lệ doanh nghiệp tiếp tục sử dụng hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) giảm từ gần 80% sau đào tạo xuống khoảng 35%.

Thứ ba, doanh nghiệp dừng ở mở gian hàng chưa đồng nghĩa mở được thị trường. Doanh thu trực tuyến tăng nhưng hiệu quả lợi nhuận chưa chắc cải thiện.

Cuối cùng là sự thiếu đồng bộ giữa bán hàng và logistics. Đơn hàng tăng gây áp lực lên giao nhận, tồn kho, chăm sóc khách hàng. Sự thiếu tích hợp giữa kênh bán hàng và hạ tầng logistics làm tăng chi phí vận chuyển, quảng cáo, gây suy giảm lợi nhuận thực tế.

Bà Nguyễn Ngọc Tâm, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho hay, người tiêu dùng hiện nay thường kết nối linh hoạt giữa mạng xã hội, so sánh giá trực tuyến, kiểm tra tại cửa hàng và giao hàng tận nhà, vi vậy hệ thống phân phối cần vận hành thống nhất.

Bà Tâm đề xuất chuyển từ tăng số điểm bán sang nâng chất lượng tiếp cận; từ kênh đơn lẻ sang liên thông đa kênh; từ kết nối theo sự kiện sang quan hệ cung ứng dài hạn. Hiệu quả cần đo bằng tốc độ quay vòng hàng hóa, chi phí phân phối và sự hài lòng của khách hàng.

Liên thông kênh bán, củng cố đầu ra

Để phát triển thị trường đa kênh, PGS.TS Bùi Quang Tuấn đề xuất doanh nghiệp tích hợp cửa hàng, đại lý, website, ứng dụng di động, sàn thương mại điện tử và kênh B2B trên hệ thống dữ liệu thống nhất.

Liên thông thông tin sản phẩm, từ tồn kho và đơn hàng giúp phối hợp các kênh, tránh đầu tư trùng lặp và phục vụ khách hàng nhất quán. Trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) có thể hỗ trợ phân tích hành vi, cá nhân hóa trải nghiệm; công nghệ cần gắn với năng lực quản trị và mục tiêu kinh doanh.

Theo ông Tuấn, logistics số là trụ cột quan trọng. Doanh nghiệp cần kết nối quản lý tồn kho, đơn hàng, kho trung chuyển, giao nhận và truy xuất nguồn gốc trên nền tảng số. Sự đồng bộ giữa bán hàng và vận hành giúp kiểm soát chi phí phân phối, hạn chế sai lệch tồn kho và nâng chất lượng phục vụ.

Đây là các giải pháp không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, giảm phụ thuộc vào một kênh phân phối duy nhất mà còn nâng cao khả năng chống chịu trước biến động của thị trường.

Trong khi đó bà Tâm kiến nghị phát triển hạ tầng thương mại theo vùng, rà soát “khoảng trống” phân phối ở nông thôn, miền núi, biên giới và kết nối điểm bán với kho bãi, bảo quản, vận tải.

Kết nối cung - cầu theo đơn hàng, xây dựng nhóm sản phẩm ưu tiên, tiêu chuẩn bao bì, lịch giao hàng và làm việc trực tiếp giữa bộ phận thu mua với nhà sản xuất.

Để giảm chi phí tiếp cận thị trường, bà Tâm đề xuất gom hàng, vận chuyển chung, kết nối sản phẩm OCOP và hàng công nghiệp nông thôn với mạng lưới bán lẻ. Dùng chung thông tin sản phẩm, mã định danh, thanh toán và quản lý đơn hàng giữa điểm bán với kênh số giúp tránh đầu tư chồng chéo. Cùng đó, tăng cường kiểm tra, xử lý hàng giả và hàng lậu giúp bảo vệ người tiêu dùng, các doanh nghiệp chân chính.

Một số địa phương thí điểm lập bản đồ nhu cầu hàng hóa và khoảng trống hạ tầng phân phối; kết nối nhà cung ứng đã được chuẩn hóa với hệ thống bán lẻ, kênh số; đo hiệu quả bằng đơn hàng.

Thương mại điện tử xuyên biên giới và kết nối nhà nhập khẩu cũng góp phần mở thêm đầu ra.

Ông Lê Hoàng Tài khẳng định, Cục Xúc tiến thương mại sẽ tăng liên kết giữa cơ quan nhà nước, hiệp hội và nền tảng số để hỗ trợ doanh nghiệp. Phát triển đa kênh không phải hiện diện trên nhiều nền tảng, mà là tổ chức thành mạng lưới hiệu quả. Khi quản trị, logistics và kết nối cung - cầu được cải thiện, hàng Việt có thể mở rộng đầu ra, duy trì sức cạnh tranh lâu dài.