Phát hiện gen kháng kháng sinh tại các đại dương trên thế giới

Trong nhiều năm, kháng kháng sinh được xem là cuộc khủng hoảng chủ yếu diễn ra trong bệnh viện, trang trại và cộng đồng dân cư đông đúc. Tuy nhiên, một nghiên cứu quốc tế mới đây cho thấy dấu vết của cuộc khủng hoảng này đang xuất hiện ở các đại dương trên khắp thế giới.

Kết quả được công bố trong khuôn khổ dự án SeA Care do Italia dẫn đầu cho thấy các gen liên quan đến khả năng kháng kháng sinh đã được phát hiện tại nhiều lưu vực biển lớn, bao gồm Địa Trung Hải, Đại Tây Dương, Bắc Cực cùng nhiều vùng biển xa xôi khác. Các nhà khoa học nhận thấy nồng độ các gen này đặc biệt cao tại những khu vực ven biển đông dân cư và các tuyến hàng hải nhộn nhịp.

Nghiên cứu được trình bày tại Diễn đàn Sức khỏe Đại dương và Con người tổ chức ở Rome bởi Viện Y tế Quốc gia Italia. Trong 3 năm đầu tiên, dự án đã thu thập hơn 4.000 mẫu nước biển tại hơn 140 địa điểm trải dài trên Địa Trung Hải, Đại Tây Dương, Thái Bình Dương, Bắc Băng Dương và Ấn Độ Dương. Đây là một trong những chương trình giám sát đại dương quy mô lớn nhất từng được triển khai liên quan đến sức khỏe cộng đồng.

Các nhà nghiên cứu cho biết kết quả cho thấy đại dương đang hoạt động như một bể chứa toàn cầu đối với các chất ô nhiễm từ đất liền. Dấu vết di truyền của việc sử dụng kháng sinh, nước thải đô thị và các hoạt động của con người có thể được vận chuyển qua những khoảng cách rất xa, vượt xa nơi phát sinh ban đầu. Điều này làm gia tăng nguy cơ lan truyền các gen kháng thuốc đến những hệ sinh thái và cộng đồng vốn trước đây ít chịu tác động.

Không chỉ phát hiện gen kháng kháng sinh, dự án còn tìm thấy vi nhựa, hóa chất PFAS thường được gọi là “hóa chất vĩnh cửu”, cùng dấu vết vật liệu di truyền của virus SARS-CoV-2 ngay cả tại các vùng biển khơi và khu vực hẻo lánh. Những phát hiện này cho thấy mức độ lan tỏa rộng lớn của các chất ô nhiễm do con người tạo ra.

Tổng Giám đốc Viện Y tế Quốc gia Italia Andrea Piccioli cho rằng, sức khỏe con người và sức khỏe đại dương ngày nay không thể tách rời. “Bảo vệ sức khỏe con người ngày nay tất yếu đồng nghĩa với việc chăm sóc biển cả và đại dương,” ông nhấn mạnh. Theo Andrea Piccioli, các chất ô nhiễm được thải ra môi trường cuối cùng sẽ quay trở lại thông qua hệ thống nước, thực phẩm và khí hậu.

Dự án SeA Care quy tụ nhiều tổ chức, trong đó có Hải quân Italia và các trung tâm nghiên cứu quốc tế, nhằm xây dựng mạng lưới giám sát đại dương toàn cầu. Chương trình tận dụng các tuyến hải trình và nhiệm vụ hàng hải hiện có để thu thập mẫu, giúp giảm chi phí cũng như tác động tới môi trường.

Các nhà khoa học tin rằng đại dương có thể trở thành một hệ thống cảnh báo sớm đối với các mối đe dọa sức khỏe mới nổi. Trong bối cảnh kháng kháng sinh được Tổ chức Y tế Thế giới xem là một trong những nguy cơ lớn nhất đối với sức khỏe toàn cầu, phát hiện mới từ SeA Care là lời nhắc nhở rằng những gì con người thải ra môi trường cuối cùng có thể quay trở lại theo những cách khó lường nhất.

Theo Reuters