Các quốc đảo thúc đẩy hợp tác bảo vệ đại dương

Hội nghị Thượng đỉnh Đại dương các quốc đảo lần thứ nhất diễn ra tại Tokyo (Nhật Bản) trong hai ngày 3 và 4-6, có sự tham dự của Australia, Anh, Cuba, Fiji, Indonesia, Philippines, Sri Lanka...

Sự kiện tập trung thảo luận các giải pháp bảo tồn môi trường biển, ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững trong bối cảnh nhiều quốc đảo đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng nghiêm trọng từ nước biển dâng và thiên tai cực đoan.

Theo Bộ Ngoại giao Nhật Bản, đây là hội nghị có quy mô lớn chưa từng có dành riêng cho các quốc đảo, quy tụ đại diện từ các quốc gia nằm ở Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và khu vực Caribe. Sự kiện do Quỹ Nippon - tổ chức từ thiện lớn nhất Nhật Bản - chủ trì tổ chức.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong việc bảo vệ đại dương và ứng phó với các tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Theo bà Takaichi Sanae, Nhật Bản mong muốn hỗ trợ các quốc gia và vùng lãnh thổ đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi hiện tượng thời tiết cực đoan, bão mạnh hơn và tình trạng nước biển dâng. Nhà lãnh đạo Nhật Bản khẳng định việc xây dựng các đại dương bền vững dựa trên luật pháp quốc tế đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia có cùng mục tiêu và lợi ích.

Đồng chủ trì hội nghị cùng phía Nhật Bản, Tổng thống Palau Surangel Whipps cho rằng các quốc đảo hiện không chỉ cần những cam kết chính trị mà còn cần nguồn tài chính thực chất và các giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện địa phương.

Ông Surangel Whipps kêu gọi cộng đồng quốc tế xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể nhằm bảo vệ đại dương, đồng thời mang lại hy vọng cho các thế hệ tương lai. Theo nhà lãnh đạo Palau, những quốc gia có diện tích đất liền nhỏ nhưng sở hữu vùng đặc quyền kinh tế biển rộng lớn đang ở tuyến đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận về nhiều thách thức chung mà các quốc đảo đang phải đối mặt, từ thiên tai liên quan đến khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học đến tình trạng ô nhiễm môi trường biển.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt là vấn đề rác thải nhựa đại dương. Nhiều quốc gia cho rằng lượng rác thải nhựa ngày càng gia tăng đang đe dọa hệ sinh thái biển, nguồn lợi thủy sản và ngành du lịch - lĩnh vực đóng vai trò sống còn đối với nền kinh tế của nhiều quốc đảo.

Các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm xây dựng và hoàn thiện một hiệp ước quốc tế có tính ràng buộc nhằm kiểm soát ô nhiễm nhựa trên phạm vi toàn cầu. Đây được xem là một trong những công cụ quan trọng giúp giảm thiểu lượng chất thải đổ ra đại dương trong những thập niên tới.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề cập đến việc khai thác bền vững các nguồn tài nguyên biển. Theo các chuyên gia, nhiều quốc đảo hiện vẫn chưa có đầy đủ dữ liệu về tài nguyên trong vùng biển thuộc quyền tài phán của mình. Việc tăng cường nghiên cứu khoa học biển và nâng cao năng lực quản lý được xem là yếu tố quan trọng để phát triển các ngành kinh tế biển theo hướng bền vững.

Giới quan sát nhận định hội nghị lần này phản ánh nỗ lực ngày càng lớn của Nhật Bản trong việc mở rộng hợp tác với các quốc đảo, đặc biệt tại khu vực Thái Bình Dương. Không chỉ là đối tác phát triển quan trọng, Tokyo còn mong muốn đóng vai trò tích cực hơn trong các sáng kiến quốc tế liên quan đến biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường biển và quản trị đại dương.

Đối với nhiều quốc đảo, biến đổi khí hậu không còn là thách thức trong tương lai mà đã trở thành vấn đề hiện hữu. Tình trạng nước biển dâng, xói lở bờ biển, suy giảm nguồn lợi thủy sản và các hiện tượng thời tiết cực đoan đang trực tiếp ảnh hưởng đến sinh kế, an ninh lương thực và sự tồn tại của nhiều cộng đồng dân cư ven biển.

Dự kiến, hội nghị sẽ thông qua văn kiện chung vào ngày 4-6. Tài liệu này sẽ được sử dụng làm cơ sở cho các cuộc thảo luận tại các diễn đàn quốc tế trong thời gian tới, trong đó có Hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP) dự kiến tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 11 năm nay.

Các đại biểu kỳ vọng những khuyến nghị và cam kết được đưa ra tại Tokyo sẽ góp phần thúc đẩy hành động quốc tế mạnh mẽ hơn nhằm bảo vệ đại dương và hỗ trợ các quốc đảo tăng cường khả năng thích ứng trước những thách thức ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.

(tổng hợp)