Thị trường hàng hóa thế giới tuần qua ghi nhận sự phân hóa mạnh khi nhóm nông sản bứt phá, trong khi năng lượng chịu áp lực giảm.

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong tuần giao dịch từ ngày 24 đến 28-8, toàn bộ 7 mặt hàng nông sản đồng loạt tăng giá, nổi bật là lúa mì với mức tăng hai chữ số. Động lực từ nhóm nông sản giúp thị trường hàng hóa duy trì sắc xanh, đưa chỉ số MXV-Index chốt tuần tại 2.933 điểm, bất chấp giá dầu thô giảm.
Giá lúa mì lập đỉnh, dòng tiền đầu cơ chuyển hướng
Lúa mì trở thành điểm sáng nổi bật nhất trên thị trường nông sản tuần qua khi giá tăng mạnh trước những lo ngại về nguồn cung từ khu vực Biển Đen. Kết tuần, lúa mì CBOT kỳ hạn tháng 12 tăng 12,12%, lên hơn 288 USD/tấn; lúa mì Kansas tăng 9,29%, lên 310,2 USD/tấn. So với cùng kỳ năm 2025, giá lúa mì hiện cao hơn khoảng 43%.

Tâm điểm của thị trường là những diễn biến bất lợi tại Biển Đen. Tiến trình đàm phán Nga - Ukraine gặp nhiều trở ngại, trong khi sự cố một tàu hàng thương mại ngoài khơi Romania ngày 27-8 làm gia tăng lo ngại về an toàn hàng hải. Rủi ro vận tải tăng kéo theo chi phí bảo hiểm cao hơn, đồng thời khiến các hãng tàu thận trọng khi nhận hàng trong khu vực.
Khó khăn cũng nhanh chóng lan tới hoạt động xuất khẩu. Tại Nga, một số hạ tầng nhà ga ngũ cốc ở cảng Novorossiysk gặp sự cố, với thời gian khắc phục ước tính từ 1-4 tháng. Theo Công ty Tư vấn và Phân tích thị trường ngũ cốc Nga (Rusagrotrans), xuất khẩu lúa mì của Nga trong tháng 8 có thể giảm 60% so với cùng kỳ, xuống 1,8 triệu tấn - mức thấp nhất trong tháng 8 kể từ năm 2010.
Tại Ukraine, tuyến vận tải thay thế qua sông Danube cũng chưa đủ khả năng bù đắp. Khoảng 70 tàu chở ngũ cốc đang chờ qua kênh Sulina của Romania, trong khi năng lực thông quan hạn chế làm thời gian chờ kéo dài và chi phí vận chuyển tăng.
Khi nguồn cung từ Biển Đen bị chậm lại, các nhà nhập khẩu phải tìm đến những nguồn hàng có giá cao hơn. Lúa mì Mỹ hiện được chào từ khoảng 305 USD/tấn, trong khi lúa mì Australia (APW) ở mức 315-320 USD/tấn, cao hơn đáng kể so với mức 260-280 USD/tấn của lúa mì Biển Đen.
Áp lực nguồn cung cũng thể hiện qua động thái mua hàng của các nước nhập khẩu. Ai Cập phải mua khẩn cấp 2 tàu lúa mì từ Pháp, trong khi Sudan thực hiện thương vụ mua lúa mì Pháp đầu tiên sau 18 năm.
Nguồn cung thay thế tại châu Âu cũng không thực sự dư dả. Tính đến ngày 23-8, xuất khẩu lúa mì mềm của EU giảm 33% so với cùng kỳ, xuống 2,38 triệu tấn. Trong khi đó, khô hạn tại một số khu vực sản xuất của Ukraine tiếp tục làm dấy lên lo ngại về tiến độ gieo trồng lúa mì vụ đông cho niên vụ 2027.
Như vậy, thị trường lúa mì cùng lúc chịu tác động từ hai phía: nguồn cung hiện tại gặp trở ngại về logistics, trong khi triển vọng nguồn cung vụ mới cũng xuất hiện tín hiệu kém thuận lợi.
Diễn biến trên thị trường vật chất nhanh chóng phản ánh vào dòng tiền kỳ hạn. Báo cáo COT của CFTC tính đến ngày 25-8 cho thấy các quỹ đầu cơ (Managed Money) tăng vị thế mua thêm 8.590 hợp đồng và giảm vị thế bán 3.141 hợp đồng, thu hẹp vị thế bán ròng xuống khoảng 13.597 hợp đồng. Tổng khối lượng mở trên CBOT đạt 443.531 hợp đồng.
Việc các quỹ đồng thời tăng vị thế mua và giảm vị thế bán cho thấy dòng tiền đầu cơ đã phản ứng tích cực trước những rủi ro mới về nguồn cung. Khi nguồn hàng vật chất gặp trở ngại, lực mua kỹ thuật càng góp phần đẩy giá lúa mì tăng nhanh trong tuần.

Dầu giảm mạnh, MXV-Index “rực” xanh
Trái ngược với nhóm nông sản, năng lượng chịu áp lực giảm rõ rệt. Giá dầu thô Brent kết tuần giảm 5,38%, xuống 89,31 USD/thùng, trong khi dầu WTI giảm 4,2%, chốt tại 83,40 USD/thùng.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc rủi ro gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz hạ nhiệt. Iran và Oman nối lại đàm phán về việc thiết lập hành lang hàng hải tạm thời, quản lý luồng tàu và rà phá thủy lôi. Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian trong đối thoại Mỹ - Iran, góp phần giảm lo ngại căng thẳng khu vực leo thang.

Hoạt động vận tải cũng xuất hiện những tín hiệu tích cực. Mỹ cho biết đã tiến hành rà phá thủy lôi trên một số tuyến hàng hải quốc tế. Các nhà cung cấp dầu Trung Đông tăng sử dụng hình thức chuyển tải từ tàu sang tàu để duy trì xuất khẩu.
Saudi Arabia đẩy mạnh các tuyến vận chuyển thay thế, chuyển tải từ tàu sang tàu để đưa dầu sang châu Á, đồng thời nối lại hoạt động tại một số cảng và tăng sử dụng các tuyến đường ống tránh Hormuz. Tại Iraq, các lô dầu Basrah Medium và Basrah Heavy giao tháng 9 tiếp tục được chào bán.
Theo ước tính của Goldman Sachs, xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh hiện đạt khoảng 15-16 triệu thùng/ngày, cao hơn đáng kể so với mức đáy trong tháng 3. Việc dòng dầu Trung Đông vẫn được duy trì dù Hormuz gặp gián đoạn đã làm giảm lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung kéo dài, qua đó tạo áp lực lên giá dầu.

Bên cạnh yếu tố nguồn cung, đồng USD tăng gần 0,9% trong tuần cũng gây thêm sức ép lên dầu thô. Phát biểu của Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), Kevin Warsh cho thấy Fed có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nếu lạm phát vẫn ở mức cao, làm gia tăng kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 9.
USD mạnh lên khiến dầu trở nên đắt hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác. Trong khi đó, lãi suất cao hơn có thể làm điều kiện tài chính thắt chặt, ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế và nhu cầu năng lượng.
Tuy nhiên, theo dữ liệu từ Oilprice, ngày 31-8, giá dầu WTI đứng ở mức 85,17 USD/thùng, tăng 1,77 USD/thùng (tương đương 2,12%), còn giá dầu Brent của Mỹ đứng ở ngưỡng 90,16 USD/thùng, tăng 2,06 USD/thùng (tương đương 2,34%).
Đà tăng của giá dầu thời gian qua chủ yếu chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là các tuyên bố liên quan đến Mỹ và Iran, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Tại thị trường trong nước, giá bán lẻ xăng dầu tiếp tục giảm trong kỳ điều hành ngày 27-8. Giá xăng E5RON92 giảm 70 đồng/lít, xăng E10RON95-III giảm 66 đồng/lít và dầu diezen giảm 459 đồng/lít.
Trước kỳ nghỉ Quốc khánh 2-9, Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân kinh doanh xăng dầu chủ động dự trữ, bảo đảm nguồn cung và duy trì hoạt động liên tục tại các cửa hàng bán lẻ, nhất là những khu vực có nhu cầu đi lại và vận tải tăng cao.
Trong bối cảnh các nhóm hàng diễn biến trái chiều, dòng tiền tập trung vào nông sản, đặc biệt là lúa mì, đã tạo lực đỡ đáng kể cho thị trường hàng hóa. MXV-Index vì vậy vẫn giữ được vùng 2.900 điểm và chốt tuần ở mức 2.933 điểm, cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ giữa các nhóm hàng hóa chủ chốt.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.