Đầu tư xây dựng thương hiệu để nông sản Thủ đô vươn xa

Thực tiễn từ các vùng rau hữu cơ, mô hình chăn nuôi an toàn đến những sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP cho thấy: Khi chất lượng được duy trì ổn định và thương hiệu được đầu tư bài bản, giá trị nông sản cũng như thu nhập của người sản xuất sẽ được nâng lên rõ rệt.

Đổi mới, nâng cao chất lượng

Với gần 2,8ha trồng rau hữu cơ, Hợp tác xã Dịch vụ kinh doanh nông nghiệp hữu cơ Bái Thượng (xã Nội Bài) xác định chất lượng là yếu tố quyết định khả năng tồn tại và phát triển của sản phẩm. Theo Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ kinh doanh nông nghiệp hữu cơ Bái Thượng Hoàng Văn Mót, để sản phẩm không bị đào thải và được thị trường chấp nhận, người sản xuất phải “không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng”. Toàn bộ quy trình từ canh tác, chăm sóc, thu hoạch đến kiểm soát an toàn thực phẩm đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật; đồng thời, việc xây dựng thương hiệu rau hữu cơ cũng cần được chú trọng. Hướng đi này đã mang lại những kết quả tích cực. Hiện nay, thu nhập của các hộ thành viên hợp tác xã đạt khoảng 12-15 triệu đồng/tháng, có hộ đạt khoảng 20 triệu đồng/tháng. Mỗi ngày, hợp tác xã cung cấp cho các cửa hàng và siêu thị trên địa bàn Hà Nội khoảng 300kg rau.

Không chỉ rau hữu cơ, nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Hà Nội cũng cho thấy sức mạnh của thương hiệu khi được gắn với chất lượng và câu chuyện riêng. Ổi lê Di Trạch (xã Hoài Đức) là một ví dụ tiêu biểu. Đây là sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương, được UBND thành phố Hà Nội công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao năm 2021.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Di Trạch Nguyễn Hữu Quang, để tạo ra những quả ổi chất lượng, người trồng chủ yếu sử dụng phân bón hữu cơ trong quá trình chăm sóc. Nhờ chất lượng ổn định và thương hiệu đã được khẳng định, mỗi năm, hợp tác xã cung cấp ra thị trường khoảng 1.000 tấn ổi thông qua hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố lân cận. Với giá bán tại vườn khoảng 20.000 đồng/kg, nghề trồng ổi mang lại nguồn thu ổn định cho người dân, đồng thời tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thời gian qua, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân đã tham gia xây dựng các chuỗi liên kết; đồng thời phát triển hơn 100 nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận cho sản phẩm nông, lâm, thủy sản trên địa bàn thành phố. Sau khi được xây dựng thương hiệu bài bản, nhiều sản phẩm đã từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường trong nước, hiện diện tại các siêu thị, trung tâm thương mại ở Hà Nội và nhiều địa phương. Qua đó, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô ngày càng được nâng cao.

Nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế

Tuy nhiên, việc xây dựng thương hiệu nông sản vẫn đối mặt với không ít thách thức. Ở một số nơi, hoạt động này mới dừng lại ở việc đăng ký nhãn hiệu, trong khi chưa đầu tư tương xứng cho quản trị thương hiệu, kiểm soát chất lượng, thiết kế sản phẩm, quảng bá và phát triển thị trường. Đây là một trong những nguyên nhân khiến không ít sản phẩm dù có tiềm năng nhưng vẫn chưa tạo dựng được vị thế tương xứng.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần kinh doanh chế biến nông sản Bảo Minh (phường Định Công) Bùi Thị Hạnh Hiếu cho biết, doanh nghiệp ưu tiên ký hợp đồng dài hạn với những vùng sản xuất đã xây dựng được thương hiệu, có mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đối với các sản phẩm của Hà Nội như gạo hữu cơ, rau an toàn hay trái cây đặc sản, nếu thương hiệu được xây dựng bài bản thì dư địa phát triển thị trường còn rất lớn.

Trong khi đó, theo TS Nguyễn Đình Bích, chuyên gia kinh tế nông nghiệp, thương hiệu nông sản không thể chỉ được tạo dựng bằng tên gọi, bao bì hay một chứng nhận, mà phải hình thành từ chất lượng ổn định cùng những giá trị và câu chuyện riêng của sản phẩm. Khi đã tạo dựng được uy tín, việc duy trì chất lượng qua từng vụ sản xuất, từng lô hàng là yếu tố quyết định để giữ vững niềm tin của người tiêu dùng. Ngược lại, chỉ một vài trường hợp vi phạm tiêu chuẩn cũng có thể làm suy giảm uy tín của thương hiệu đã mất nhiều thời gian gây dựng. Vì vậy, Hà Nội cần có chiến lược phát triển thương hiệu nông sản dài hạn, trong đó cơ quan quản lý đóng vai trò hỗ trợ, doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, hợp tác xã tổ chức sản xuất và nông dân trực tiếp bảo đảm chất lượng ngay từ đồng ruộng.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, thành phố sẽ tiếp tục hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận gắn với Chương trình OCOP; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại; tăng cường hướng dẫn hợp tác xã, doanh nghiệp xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, mã số vùng trồng, quy trình sản xuất an toàn và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng tiếp tục tăng cường kiểm tra, hậu kiểm và kiểm soát chất lượng, bảo đảm thương hiệu được xây dựng trên nền tảng chất lượng thực chất, tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm”. Bên cạnh đó, sở sẽ hỗ trợ quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối sản phẩm với hệ thống phân phối hiện đại, các sàn thương mại điện tử và thị trường ngoài thành phố.

Việc ứng dụng dữ liệu số trong quản lý vùng sản xuất, sản phẩm và truy xuất nguồn gốc sẽ giúp cơ quan quản lý kiểm soát chuỗi giá trị hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp và người tiêu dùng tiếp cận thông tin minh bạch. Từ đó, thương hiệu nông sản Hà Nội từng bước được xây dựng bền vững, củng cố uy tín và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.