Nông nghiệp Hà Nội chuyển đổi xanh, phát triển bền vững

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường nhấn mạnh, thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.

Nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái là hướng đi tất yếu

- Hà Nội là đô thị đặc biệt, trong khi diện tích đất nông nghiệp ngày càng chịu sức ép từ quá trình đô thị hóa. Trong bối cảnh đó, có thể nói nông nghiệp Thủ đô không thể phát triển bằng cách mở rộng diện tích, mà phải nâng cao giá trị trên từng đơn vị đất đai. Theo ông, nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và công nghệ cao sẽ giải bài toán này như thế nào?

- Nông nghiệp Thủ đô chịu sức ép do diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cao đã đem lại giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích và đáp ứng được những yêu cầu thị trường. Đồng thời, thành phố định hướng quy hoạch các vùng sản xuất nhằm tạo điều kiện tổ chức sản xuất theo chuỗi, qua đó nâng cao hiệu quả và thu hút các doanh nghiệp có tiềm lực, nguồn lực đầu tư.

Doanh nghiệp khi có vùng sản xuất tập trung có thể phát triển nông nghiệp, dịch vụ, kết hợp với giáo dục trải nghiệm, liên kết tạo ra giá trị rất lớn cho sản xuất nông nghiệp.

Để nông nghiệp Hà Nội vừa giữ được không gian xanh, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, theo tôi cần có quy hoạch định hướng không gian xanh. Bởi, xu hướng phát triển tất yếu là không chỉ mang chức năng sản xuất nông nghiệp mà còn tạo cảnh quan môi trường sinh thái. Đây sẽ là các công viên nông nghiệp trải nghiệm, không gian xanh góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu và điều hòa sinh thái.

Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã xác định mô hình sản xuất nông nghiệp hiện đại. Thành phố đã cập nhật quy hoạch một số vùng sản xuất nông nghiệp tập trung và sẽ tiếp tục hoàn thiện trong thời gian tới.

- Chuyển đổi xanh thường đòi hỏi nguồn vốn lớn, công nghệ mới, quy trình sản xuất nghiêm ngặt trong khi hiệu quả chưa thể đến ngay. Thành phố Hà Nội đã và đang ưu tiên những cơ chế, chính sách nào để hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ nông dân về vốn, công nghệ, đất đai, đào tạo nhân lực và kết nối thị trường, thưa ông?

- Đến thời điểm hiện tại, Hà Nội đã có khá đồng bộ các cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ phát triển nông nghiệp, đặc biệt là các mô hình chuyển đổi theo hướng xanh.

Thành phố hiện có nhiều nguồn lực hỗ trợ về vốn, khoa học công nghệ và đào tạo. Trong đó, Quỹ Khuyến nông thành phố, Quỹ Hỗ trợ nông dân cùng các chương trình cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua các tổ chức nhận ủy thác như: Hội Nông dân, Hội Liên hiệp phụ nữ đang được triển khai hiệu quả, tạo điều kiện cho các mô hình sản xuất tiếp cận nguồn vốn phục vụ chuyển đổi.

Đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư quy mô lớn, Hà Nội cũng có Quỹ hỗ trợ đầu tư trong các lĩnh vực thuộc danh mục được thành phố ưu tiên với lãi suất ưu đãi và nguồn vốn lớn, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển sản xuất.

Đáng chú ý, thành phố đã ban hành Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND với nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như hỗ trợ lãi suất vay vốn đầu tư, hỗ trợ vật tư sản xuất, ứng dụng khoa học, công nghệ, giống cây trồng, vật nuôi, thiết bị phục vụ sản xuất và chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp.

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ về vốn và công nghệ, Hà Nội cũng đặc biệt quan tâm đến việc kết nối thị trường cho nông sản. Các sở, ngành của thành phố đã phối hợp triển khai nhiều chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá sản phẩm và kết nối với các thị trường trong và ngoài nước.

Việc đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin sản phẩm đang góp phần tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất khẩu nông sản. Hà Nội cũng là địa phương triển khai kết nối và thực hiện các giải pháp này từ khá sớm, tạo nền tảng để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô trong thời gian tới.

Thêm chính sách để thu hút doanh nghiệp đầu tư

- Vấn đề quy hoạch đất đai cho nông nghiệp công nghệ cao luôn là bài toán khó. Từ góc độ quản lý nhà nước, theo ông, đâu là những giải pháp để tháo gỡ, đồng thời vừa bảo vệ được quỹ đất nông nghiệp, vừa tạo không gian linh hoạt cho nông dân và doanh nghiệp khai thác dịch vụ, du lịch?

- Có thể lấy ví dụ, trước đây việc hỗ trợ doanh nghiệp phát triển nông nghiệp công nghệ cao gặp nhiều khó khăn do vướng mắc về các quy định pháp lý, đặc biệt là các quy định của pháp luật về đất đai.

Tuy nhiên, những rào cản này đang từng bước được tháo gỡ. Khi xây dựng Luật Thủ đô năm 2024, thành phố đã đề xuất và đưa vào Điều 32 quy định cho phép sử dụng đất nông nghiệp để xây dựng các công trình phục vụ trực tiếp sản xuất, chế biến, trưng bày sản phẩm, cũng như phát triển các hoạt động giáo dục và du lịch trải nghiệm.

Sau khi Luật được ban hành, thành phố đã cập nhật quy hoạch các vùng chuyên canh tập trung và ban hành danh mục các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung. Trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tham mưu thành phố ban hành Nghị quyết số 37/2025/NQ-HĐND và Nghị quyết số 38/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố, quy định việc xây dựng các công trình trên đất nông nghiệp với tỷ lệ phù hợp để phục vụ trực tiếp sản xuất, chế biến, trưng bày sản phẩm, đồng thời phát triển du lịch và giáo dục trải nghiệm tại các vùng sản xuất tập trung.

Khi các vướng mắc về pháp lý được tháo gỡ, doanh nghiệp có điều kiện tích tụ, tập trung đất đai, xây dựng phương án tổ chức sản xuất trên quy mô toàn vùng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và triển khai theo quy định.

- Để đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh, thu hút vốn đầu tư tư nhân vào nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái là yếu tố then chốt. Vậy, ông có thể cho biết, thời gian tới, Hà Nội sẽ có những đột phá gì trong chính sách thu hút các doanh nghiệp lớn đầu tư làm “đầu tàu” dẫn dắt các hợp tác xã và nông dân?

- Hà Nội xác định doanh nghiệp là lực lượng dẫn dắt trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp sinh thái. Do đó, thành phố đang chủ động xúc tiến, tìm kiếm các nhà đầu tư chiến lược và xây dựng những dự án có tính định hướng, tạo sức lan tỏa cho toàn ngành.

Hà Nội sẽ tăng cường đối thoại, lắng nghe nhu cầu thực tế của doanh nghiệp để xây dựng các cơ chế hỗ trợ phù hợp. Với những cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô, thành phố có điều kiện ban hành các chính sách linh hoạt hơn nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong đầu tư, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp phát triển.

Thay vì hỗ trợ dàn trải, chính sách sẽ được thiết kế theo hướng “đo ni đóng giày”, tập trung giải quyết đúng những khó khăn của từng dự án, từng doanh nghiệp. Ngân sách nhà nước sẽ đóng vai trò là “cú hích”, hỗ trợ tháo gỡ điểm nghẽn để thu hút nguồn lực xã hội, hình thành các doanh nghiệp đầu tàu đủ sức dẫn dắt hợp tác xã, nông dân và các doanh nghiệp nhỏ cùng tham gia chuỗi giá trị nông nghiệp xanh.

Khi hệ sinh thái đầu tư đã phát triển ổn định, nguồn lực hỗ trợ sẽ tiếp tục được điều chỉnh sang những lĩnh vực và địa bàn còn nhiều dư địa phát triển, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho nông nghiệp Thủ đô.

“

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.