"Nói không với thuốc lá điện tử"

Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang len lỏi vào đời sống giới trẻ với hình thức bắt mắt, hương vị hấp dẫn và những lời quảng cáo gây hiểu lầm. Đằng sau vẻ ngoài hiện đại là nguy cơ gây nghiện nicotine, tổn thương phổi, tim, não và nhiều hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng.

Số liệu thống kê cho thấy, mỗi năm, thuốc lá cướp đi hơn 8 triệu sinh mạng trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá. Đáng lo ngại, thuốc lá điện tử đang trở thành “cánh cửa” đưa nicotine đến gần giới trẻ hơn bao giờ hết.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hiện có khoảng 15 triệu trẻ em từ 13 đến 15 tuổi đang sử dụng thuốc lá điện tử. Trước thực trạng đó, ngày 9-6-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 25/CT-TTg, yêu cầu tăng cường ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi liên quan đến thuốc lá thế hệ mới.

Thuốc lá điện tử có thực sự “ít hại” như nhiều người vẫn nghĩ? Vì sao các sản phẩm này vẫn len lỏi vào học đường? Và cần làm gì để bảo vệ thế hệ trẻ? Đó là nội dung chương trình "Hà Nội chuyển động" với chủ đề “Nói không với thuốc lá điện tử” được phát sóng trực tiếp từ 19-20h tối nay (19-6) trên tổ hợp truyền thông của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Tham gia trao đổi tại chương trình, hai khách mời: Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế và Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia về phòng, chống tác hại thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam tập trung phân tích thực trạng, nhận diện những “hấp dẫn giả tạo”, đồng thời bàn giải pháp bảo vệ thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện nicotine.

Từ đó, chương trình truyền đi thông điệp: Nhận diện đúng hiểm họa, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật và xây dựng môi trường không khói thuốc là giải pháp căn cơ để bảo vệ sức khỏe hôm nay và tương lai của các thế hệ mai sau.

Ba nguyên nhân khiến thuốc lá điện tử thu hút giới trẻ

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhiều lần khẳng định không có sản phẩm thuốc lá nào là an toàn. Nhưng nhiều người, đặc biệt là giới trẻ vẫn ưa chuộng dùng thuốc lá điện tử.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia về phòng, chống tác hại thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam cho biết, có ba nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng trên.

Thứ nhất, các sản phẩm thuốc lá điện tử được thiết kế với màu sắc sặc sỡ, kiểu dáng hiện đại, dễ tạo thiện cảm và thu hút giới trẻ ngay từ cái nhìn ban đầu.

Thứ hai, về thành phần, nhiều sản phẩm chứa hàm lượng nicotine cao, đặc biệt là muối nicotine. Dạng nicotine này giúp người dùng không có cảm giác gắt khi hít sâu, từ đó dễ sử dụng hơn nhưng lại gây nghiện nhanh và nghiện nặng hơn.

Bên cạnh đó, sản phẩm còn được bổ sung nhiều loại hương liệu, mùi thơm hấp dẫn. Theo thống kê, giai đoạn 2016-2017 đã xuất hiện hơn 16.000 loại hương liệu khác nhau, với khoảng 240 hương liệu mới được đưa ra mỗi tháng. Các hương vị như trái cây như: Mận, táo, đào, lê, socola… tạo cảm giác dễ chịu, đánh lừa người dùng, khiến nhiều người lầm tưởng sản phẩm ít độc hại.

Thứ ba, các nhà sản xuất có chủ đích nhắm mạnh vào giới trẻ thông qua chiến lược tiếp thị. Họ quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội, tài trợ cho lễ hội, sự kiện âm nhạc, sử dụng người ảnh hưởng (KOLs/Key Opinion Leaders) để lan truyền hình ảnh sản phẩm theo hướng “thời thượng”, “xu hướng” khiến giới trẻ lầm tưởng chạy theo xu hướng trước khi có quy định cấm.

Hệ lụy của nicotine “tấn công” não bộ giới trẻ

Phân tích về tác động của nicotine trong thuốc lá điện tử đối với sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên và người trẻ, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm cho biết, nicotine có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng ngay từ giai đoạn bào thai. Việc phơi nhiễm nicotine sớm làm tăng nguy cơ rối loạn thính lực, tăng huyết áp và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Đặc biệt, ở lứa tuổi thanh thiếu niên và người trẻ việc tiếp xúc với nicotine có thể làm rối loạn quá trình hình thành và kết nối các tế bào thần kinh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng học tập, trí nhớ, mức độ tập trung cũng như khả năng kiểm soát cảm xúc và hành vi. Nhiều nghiên cứu cho thấy, người trẻ sử dụng nicotine có xu hướng học tập kém hơn, suy giảm trí nhớ và bị tác động tiêu cực đến sự phát triển trí tuệ, nhân cách.

Không chỉ vậy, khi đã hình thành sự lệ thuộc vào nicotine, não bộ có xu hướng “tìm kiếm” các chất kích thích khác để tạo cảm giác hưng phấn. Điều này làm gia tăng nguy cơ sử dụng và nghiện các chất gây nghiện khác, kéo theo nhiều hệ lụy về sức khỏe và xã hội.

Theo chuyên gia, những tác động của nicotine đối với não bộ không chỉ diễn ra trong ngắn hạn mà có thể để lại hậu quả lâu dài, ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện và chất lượng cuộc sống của người trẻ trong suốt cuộc đời.

Trước những nguy cơ đó, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm nhấn mạnh thông điệp: “Các bạn trẻ cần có đủ bản lĩnh để nói không với thuốc lá điện tử”.

Đồng quan điểm, Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải, chia sẻ: “Các bạn trẻ có một tương lai tươi sáng phía trước. Đừng vì một phút tò mò hay bị bạn bè lôi kéo mà sử dụng thuốc lá điện tử, đánh đổi chính tương lai của mình”.

Luật hóa các quy định đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), sau Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội về việc cấm sử dụng, buôn bán, vận chuyển và kinh doanh các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 25/CT-TTg là một bước đi khích lệ. Đây là sự tiếp nối nhằm tăng cường các biện pháp ngăn chặn quyết liệt các loại hình thuốc lá mới này.

Qua quá trình triển khai, theo bà Hải, giải pháp trọng tâm hàng đầu là phải đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông. Mục tiêu cốt lõi là giúp người dân, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên, hiểu rõ tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Chúng ta cần tận dụng các kênh tiếp cận hiệu quả, như thông qua Đoàn Thanh niên, Bộ Giáo dục và Đào tạo để trực tiếp tác động đến học sinh.

Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế cho biết, song song với đó, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc luật hóa các quy định đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các dạng thuốc lá mới khác xuất hiện trên thị trường là rất cần thiết.

Quy định cấm sử dụng các sản phẩm này thể hiện quyết tâm lớn của Bộ Y tế, Chính phủ và Quốc hội trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngăn chặn nguy hại ngay từ đầu. Bên cạnh các nghị định và hướng dẫn hiện hành, việc hoàn thiện hành lang pháp lý là nhiệm vụ cần thúc đẩy.

Một khía cạnh quan trọng khác, theo bà Hải, đó là triển khai các giải pháp phát hiện và ngăn chặn kịp thời hoạt động buôn bán bất hợp pháp thuốc lá điện tử trên thị trường. Đặc biệt, cần chú trọng kiểm soát việc tiếp cận sản phẩm qua mạng xã hội - nơi thanh, thiếu niên thường xuyên cập nhật thông tin và thực hiện các giao dịch mua bán trực tuyến.

“Công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội đóng vai trò then chốt. Sự vào cuộc đồng bộ này sẽ giúp giới trẻ nâng cao nhận thức, từ đó kiểm soát chặt chẽ và đẩy lùi việc sử dụng các sản phẩm gây hại này”, Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải nhấn mạnh.

Thực thi nghiêm quy định của pháp luật

Từ kinh nghiệm của Tổ chức Y tế Thế giới và các quốc gia đã kiểm soát hiệu quả thuốc lá điện tử, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia về phòng, chống tác hại thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam cho biết, Việt Nam có thể tham khảo để nâng cao hiệu quả thực thi.

Cụ thể, bản chất của thuốc lá điện tử là một sản phẩm gây nghiện. Tại những quốc gia đã quy định đây là mặt hàng cấm, trong đó có Việt Nam, việc thực thi pháp luật phải được tiến hành một cách mạnh mẽ và quyết liệt.

Thực tế cho thấy, đối với các mặt hàng bị cấm, các đối tượng buôn lậu vẫn sẵn sàng tham gia vì lợi nhuận rất lớn. Ngay cả với ma túy - một loại hàng hóa bị nghiêm cấm và có mức xử phạt rất nặng - vẫn tồn tại hoạt động mua bán trái phép. Vì vậy, nguyên tắc quan trọng nhất là phải thực thi nghiêm thì mới có thể ngăn chặn và đẩy lùi các sản phẩm này.

Trong khối ASEAN, Singapore được nhắc đến như một điển hình về thực thi hiệu quả các quy định phòng, chống thuốc lá điện tử. Quốc gia này đã cấm thuốc lá điện tử từ rất sớm và áp dụng nhiều biện pháp quản lý nghiêm ngặt. Trên môi trường mạng, Singapore yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử và đơn vị cung cấp dịch vụ trực tuyến phải gỡ bỏ các điểm bán thuốc lá điện tử.

Đồng thời, cơ quan chức năng chủ động truy tìm và xử lý các tổ chức, cá nhân kinh doanh mặt hàng này. Đối với hoạt động kiểm soát biên giới, Singapore tăng cường giám sát tại cảng biển, sân bay và các cửa khẩu. Hàng hóa nhập cảnh được kiểm tra chặt chẽ nhằm ngăn chặn thuốc lá điện tử thâm nhập vào thị trường nội địa.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm cũng cho biết, các cơ quan chức năng thường xuyên tổ chức các cuộc kiểm tra đột xuất. Việc kiểm tra có thể được tiến hành tại trường học, trên các phương tiện giao thông công cộng hoặc tại những địa điểm có nguy cơ phát sinh hoạt động mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử. Những trường hợp vi phạm đều bị xử lý nghiêm theo quy định. Có thể nói, kinh nghiệm của Singapore cho thấy chỉ khi thực thi pháp luật một cách mạnh mẽ và đồng bộ thì mới có thể làm giảm đáng kể sự lưu hành của thuốc lá điện tử trên thị trường.

Đối với Việt Nam, thời gian qua lực lượng công an đã liên tục phát hiện, bắt giữ và khởi tố nhiều đường dây buôn bán thuốc lá điện tử quy mô lớn. Chẳng hạn tại Hà Nội, cơ quan chức năng đã khởi tố một đường dây gồm 14 đối tượng với số hàng hóa vi phạm có giá trị lên tới khoảng 40 tỷ đồng.

Những biện pháp như vậy có tác dụng rất tích cực trong việc ngăn chặn nguồn cung thuốc lá điện tử bất hợp pháp. Khi nguồn cung bị thu hẹp, sản phẩm sẽ khó tiếp cận thị trường hơn.

Trong thời gian tới, rất mong lực lượng chức năng tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý các điểm bán trên môi trường mạng, triệt phá các đường dây phân phối trái phép và giảm tối đa sự hiện diện của thuốc lá điện tử trong cộng đồng.

Xây dựng "lá chắn" bảo vệ thế hệ trẻ trước thuốc lá điện tử

Trước thực trạng các nhà sản xuất, phân phối sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang sử dụng nhiều mánh khóe để lôi kéo trẻ em vào con đường nghiện nicotine, thậm chí là ma túy, Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), cho rằng, việc ngăn chặn "nạn dịch" này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ từ nhiều phía.

Đầu tiên là vai trò quan trọng của nhà trường thông qua việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục để học sinh hiểu rõ tác hại và nhận diện được các loại sản phẩm nguy hại này.

“Thay vì quá nặng nề về hình thức kỷ luật, nhà trường cần chú trọng trang bị cho các em kỹ năng từ chối và cung cấp các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ cần thiết nếu học sinh lỡ sử dụng”, bà Hải nêu quan điểm.

Bên cạnh môi trường sư phạm, theo bà Hải, gia đình đóng vai trò then chốt trong việc quản lý và định hướng cho trẻ ngoài giờ lên lớp.

Các bậc phụ huynh cần dành thời gian theo dõi sát sao, thường xuyên trò chuyện để cảnh báo con em về tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Cha mẹ cũng cần chủ động tìm hiểu cách nhận diện các sản phẩm này, đồng thời quan tâm đến môi trường bạn bè và các mối quan hệ xung quanh của con để kịp thời có biện pháp khuyên ngăn, giúp trẻ từ bỏ những thói quen nguy hiểm cho sức khỏe.

Về phía cộng đồng, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế nhấn mạnh: Mục tiêu quan trọng là kiến tạo một môi trường sống lành mạnh, không khói thuốc và xây dựng nhận thức chung rằng sử dụng thuốc lá là hành vi có hại, thiếu văn minh. Một môi trường xã hội tích cực sẽ giúp cả người lớn và thanh thiếu niên nâng cao ý thức, tự giác tuân thủ các quy định về phòng chống tác hại của thuốc lá.

Bà Hải khẳng định, sự cộng hưởng giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng sẽ tạo nên một mạng lưới bảo vệ vững chắc cho thế hệ trẻ trước những nguy cơ từ thuốc lá thế hệ mới.

Đổi mới cách thức truyền thông tới giới trẻ

Truyền thông được xem là một trong những giải pháp quan trọng để thay đổi hành vi sử dụng thuốc lá điện tử. Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia về phòng, chống tác hại thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam khẳng định, cần truyền đi thông điệp để người dân, đặc biệt là giới trẻ, nói không với thuốc lá điện tử.

Đối với giới trẻ, truyền thông không chỉ dừng lại ở việc đưa ra các thông tin mang tính kỹ thuật hay cảnh báo đơn thuần. Điều quan trọng là phải xây dựng được những sản phẩm truyền thông hấp dẫn, gần gũi và có sức lan tỏa mạnh mẽ.

"Tôi cho rằng chúng ta cần tiếp tục thực hiện những chương trình như hôm nay, đồng thời đổi mới cách thức truyền tải để giới trẻ cảm thấy hứng thú, dễ tiếp nhận và sẵn sàng chia sẻ. Đây không phải là điều dễ thực hiện, nhưng nếu tạo ra được những sản phẩm truyền thông thực sự thu hút, phù hợp với tâm lý và sở thích của giới trẻ thì hiệu quả sẽ rất lớn. Khi chủ động tìm hiểu và tiếp cận các nội dung đó, giới trẻ sẽ hiểu rõ hơn về những tác hại, nguy cơ và hậu quả mà thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá thế hệ mới, có thể gây ra đối với sức khỏe cũng như tương lai của mình" , Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm nhấn mạnh.

Cần sự chung tay của toàn xã hội

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), xây dựng môi trường không khói thuốc bền vững không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành hay một cơ quan mà đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của toàn xã hội, từ cơ sở y tế, trường học, doanh nghiệp đến chính quyền địa phương và từng người dân.

Trong đó, các cơ sở y tế giữ vai trò nòng cốt trong công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe, nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá cho người bệnh và người nhà. Đồng thời, đây cũng là nơi cung cấp các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ cai nghiện thuốc lá, giúp người hút từ bỏ thói quen có hại cho sức khỏe. Bên cạnh đó, các cơ sở y tế còn góp phần phát hiện sớm và điều trị kịp thời những bệnh lý liên quan đến thuốc lá.

Đối với trường học, đây được xem là môi trường quan trọng để ngăn ngừa việc sử dụng thuốc lá ngay từ lứa tuổi học sinh. Thông qua các hoạt động giáo dục, truyền thông sinh động, lồng ghép kiến thức về tác hại của thuốc lá và kỹ năng từ chối thuốc lá vào chương trình học của nhà trường, góp phần hình thành lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ. Theo đánh giá của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, trường học và cơ sở y tế hiện là hai nhóm đơn vị thực hiện tương đối hiệu quả các quy định về môi trường không khói thuốc.

Ở khu vực doanh nghiệp, việc thực thi quy định cấm hút thuốc không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe người lao động mà còn nâng cao năng suất làm việc, giảm thời gian lãng phí do sử dụng thuốc lá, đồng thời xây dựng môi trường làm việc văn minh, an toàn và chuyên nghiệp. Nhiều doanh nghiệp hiện đã chủ động triển khai các mô hình nơi làm việc không khói thuốc và đạt được những kết quả tích cực.

Trong khi đó, chính quyền địa phương đóng vai trò then chốt trong tổ chức thực hiện và duy trì môi trường không khói thuốc trên địa bàn. Thông qua việc ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc các cơ quan, đơn vị thực hiện quy định của pháp luật, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, chính quyền địa phương góp phần nâng cao hiệu quả thực thi các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải nhấn mạnh, để xây dựng môi trường không khói thuốc bền vững, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và từng cá nhân đều có trách nhiệm thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường sống, làm việc văn minh, an toàn.

Hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường tính thực thi

Hiện nay, nhiều quốc gia đã xây dựng thành công môi trường không khói thuốc tại các địa điểm công cộng. Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia về phòng, chống tác hại thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, để tạo chuyển biến rõ nét, Việt Nam cần ưu tiên các giải pháp đồng bộ, đặc biệt là hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường tính thực thi.

Đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, việc ban hành quy định là cần thiết nhưng chưa đủ. Nếu chỉ trông chờ vào ý thức tự giác, hiệu quả sẽ không cao. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, yếu tố quyết định nằm ở việc tổ chức thực thi nghiêm minh.

Tại Singapore, các hành vi vi phạm quy định về hút thuốc nơi công cộng bị xử phạt nghiêm khắc: Vi phạm lần đầu có thể bị phạt khoảng 4 triệu đồng, tái phạm tăng gấp đôi; đồng thời, người quản lý địa điểm để xảy ra vi phạm cũng bị xử phạt. Các cơ sở không treo biển cấm hút thuốc có thể chịu mức phạt lên tới khoảng 20 triệu đồng. Dù mức phạt đánh giá không phải là quá cao, nhưng nhờ thực thi nghiêm và đồng bộ, quy định được tuân thủ hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Tuấn Lâm, Việt Nam hoàn toàn có thể tham khảo mô hình này. Thực tế cho thấy, nhiều quy định khi được triển khai quyết liệt đã mang lại chuyển biến rõ rệt, như quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm hay gắn camera giao thông xử phạt vi phạm. Nếu có sự vào cuộc mạnh mẽ của cơ quan chức năng, cùng với các biện pháp giám sát hiện đại như hệ thống camera ghi nhận vi phạm, việc xây dựng môi trường không khói thuốc sẽ khả thi và bền vững hơn.

Bên cạnh đó, nâng cao nhận thức cộng đồng vẫn là yếu tố quan trọng, song phải đi đôi với chế tài đủ mạnh và thực thi nghiêm túc để tạo thay đổi trong hành vi xã hội.

Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm

Để bảo vệ thanh thiếu niên trước hiểm họa thuốc lá, ngoài sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế cho rằng, một yếu tố then chốt khác, đó là việc thực thi nghiêm các quy định pháp luật nhằm tạo ra môi trường sống lâu dài và bền vững.

Theo đó, công tác kiểm tra, xử phạt các hành vi vi phạm đối với cả thuốc lá điếu thông thường lẫn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cần phải được thực hiện một cách thực chất, thường xuyên và liên tục. Đây chính là giải pháp căn cơ và hiệu quả nhất để đảm bảo tính nghiêm minh của luật pháp trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện nay.

Bà Phan Thị Hải nhận định, đối tượng sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng hiện tập trung chủ yếu vào thanh thiếu niên nên Bộ Y tế cùng Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã chủ động đẩy mạnh truyền thông qua các kênh tiếp cận gần gũi với giới trẻ.

Một trong những hoạt động trọng tâm là phối hợp với Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức các sự kiện thu hút đông đảo bạn trẻ tham gia như giải chạy với thông điệp "Nói không với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng".

Theo bà Hải, bên cạnh các sự kiện cộng đồng, công tác tuyên truyền còn được đa dạng hóa thông qua các cuộc thi tìm hiểu về tác hại của thuốc lá mới và việc sản xuất các video ngắn trên mạng xã hội để giới trẻ dễ dàng tiếp cận.

Thực tế cho thấy, tại các trường học, đặc biệt là cấp tiểu học và THCS, học sinh đã tham gia rất nhiệt tình vào các hoạt động trang bị kỹ năng từ chối sử dụng các sản phẩm độc hại này.

Việc đổi mới phương thức tiếp cận dựa trên sở thích và tâm lý lứa tuổi được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam nhanh chóng giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Những nỗ lực này đã bắt đầu mang lại kết quả tích cực.

Theo đó, sau khi Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội được ban hành, qua công tác giám sát thực tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong lứa tuổi thanh thiếu niên đã ghi nhận sự sụt giảm đáng kể.

Chung tay xây dựng một môi trường sống không khói thuốc

Hướng tới việc xây dựng một môi trường sống không khói thuốc, vì sức khỏe của mỗi người và các thế hệ tương lai, Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia về phòng, chống tác hại thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam cho rằng, các sản phẩm thuốc lá không chỉ gây hại cho chính người sử dụng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em khi thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

Điều đáng lo ngại là đối tượng chịu tác động nhiều nhất lại thường là những người có sức đề kháng yếu hơn. Trẻ em hít phải khói thuốc thụ động có nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi, phải nhập viện điều trị và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thể chất. Đáng tiếc, nhiều trường hợp có thể phòng tránh được nếu môi trường sống không có khói thuốc.

Đối với người trưởng thành, việc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động cũng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. Vì vậy, thuốc lá không chỉ là câu chuyện của riêng người hút mà thực sự là một nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm mong muốn mỗi người dân đều nâng cao ý thức và trách nhiệm của mình trong việc xây dựng môi trường không khói thuốc. Người hút thuốc cần nghiêm túc tuân thủ các quy định của pháp luật, tôn trọng quyền được hít thở bầu không khí trong lành của những người xung quanh.

Đồng thời, những người không hút thuốc cũng cần mạnh dạn lên tiếng, nhắc nhở và thể hiện sự không đồng tình với các hành vi hút thuốc không đúng nơi quy định. Khi cộng đồng cùng chung tay, chúng ta sẽ tạo ra một áp lực xã hội tích cực, góp phần thay đổi hành vi và giảm các vi phạm liên quan đến thuốc lá.

Để xây dựng một môi trường không khói thuốc, cần có sự vào cuộc đồng bộ của toàn xã hội, từ các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức xã hội cho đến từng người dân. Chỉ khi mỗi cá nhân đều có trách nhiệm với sức khỏe của bản thân và cộng đồng, chúng ta mới có thể bảo vệ hiệu quả sức khỏe hiện tại cũng như tương lai của các thế hệ mai sau.

Còn theo Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế), việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 25/CT-TTg là cơ sở quan trọng để tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, ngành trong triển khai các giải pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá kỳ vọng với sự chung tay của các cơ quan quản lý, tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng, Việt Nam sẽ xây dựng được môi trường sống an toàn, lành mạnh, đồng thời ngăn chặn hiệu quả tình trạng sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, trong giới trẻ.