Những người âm thầm làm đẹp thành phố mỗi ngày

Bám phố gom rác, làm sạch phố phường

Từ sáng sớm, trên các tuyến phố Hàng Bông, Hàng Trống, Lý Quốc Sư, khu vực Nhà thờ Lớn, Phủ Doãn, Tràng Thi…, nhịp sống đô thị đã bắt đầu hối hả. Đây là những tuyến phố tập trung đông khách du lịch, nhiều nhà hàng, khách sạn và bệnh viện lớn. Lượng rác phát sinh hằng ngày không nhỏ, trong khi không gian phố cổ chật hẹp, phương tiện qua lại đông đúc, khiến công việc vệ sinh môi trường gặp nhiều áp lực.

Giữa dòng người qua lại, các nữ công nhân Công ty Môi trường Đô thị Hà Nội, Chi nhánh Hoàn Kiếm cần mẫn thu gom từng túi rác, giữ cho đường phố sạch sẽ, thông thoáng.

Gắn bó với nghề từ năm 2003, chị Lê Thị Thu Giang (Tổ 3- phụ trách địa bàn phường Hàng Bông, Hàng Trống cũ) đã quen thuộc con đường, góc phố. Chị Giang kể, tổ công tác của chị mỗi ngày thu gom khoảng 500kg rác tái chế. Trước đây, khi chưa triển khai các trạm HUB phân loại, thu hồi rác thải thông minh, nguồn rác này các công nhân phải tự phân loại thủ công. Công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ, bởi rác thải từ các hộ dân, hàng quán không phải lúc nào cũng được phân loại riêng ngay từ đầu.

Khó khăn càng tăng khi một bộ phận người dân và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống chưa có ý thức tốt trong việc phân loại, đổ rác đúng giờ. Không ít hộ kinh doanh sau khi kết thúc buổi bán hàng vẫn tiện tay đưa rác, giấy vụn ra đường khi chưa đến giờ thu gom theo quy định. Rác tái chế lẫn với rác sinh hoạt khiến việc thu gom, phân loại mất thêm thời gian và công sức.

Nếu chị Giang đã dành hơn hai thập kỷ gắn bó với những tuyến phố cổ, thì chị Nguyễn Thị Huê (41 tuổi, quê Gia Lâm), cũng có 17 năm làm công việc giữ gìn vệ sinh môi trường đô thị.

Chị Huê cho biết, đặc thù công việc tại khu vực ba phường thuộc trung tâm phố cổ với lượng rác thải lên tới khoảng 40 tấn mỗi ngày khiến áp lực đối với công nhân môi trường rất lớn. Vào dịp lễ, Tết, khi nhiều gia đình sum họp, vui chơi, những người công nhân môi trường lại bước vào thời gian làm việc căng thẳng nhất. Có ngày, phải tăng ca, tăng kíp, làm việc ngoài đường tới 18 tiếng để bảo đảm vệ sinh đô thị.

Công việc cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn. Do rác sinh hoạt chưa được phân loại kỹ, mảnh thủy tinh vỡ, kim tiêm đã qua sử dụng có thể lẫn trong các túi rác. Trong điều kiện phải thu gom nhanh, liên tục, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây thương tích cho người lao động.

Dẫu vậy, những nữ công nhân như chị Huê, chị Giang vẫn bền bỉ bám nghề. Với họ, niềm vui, động lực là nhìn thấy tuyến phố mình phụ trách sạch sẽ hơn sau mỗi ca làm việc dù công việc còn nhiều nặng nhọc và cả những rủi ro không dễ gọi tên.

Đổi mới phương thức thu gom, giảm thiểu sức lao động

Từ câu chuyện thực tế tại các tuyến phố cổ và trung tâm Hà Nội, việc giảm bớt nhọc nhằn cho công nhân môi trường không thể chỉ trông chờ vào sự nỗ lực của từng người lao động mà cần có những giải pháp đồng bộ về phương tiện, tổ chức thu gom và nâng cao ý thức cộng đồng.

Chia sẻ với phóng viên Cơ quan Báo và phát thanh truyền hình Hà Nội, bà Nguyễn Thị Thúy Hằng - Phó Giám đốc Công ty Môi trường Đô thị Hà Nội, Chi nhánh Hoàn Kiếm cho biết, yêu cầu đối với chất lượng vệ sinh môi trường tại khu vực nội đô ngày càng cao. Bên cạnh bảo đảm đường phố sạch đẹp, đơn vị còn phải từng bước xanh hóa phương tiện, góp phần giảm phát thải.

Để đáp ứng yêu cầu này, công ty đã triển khai nhiều phương án tổ chức thu gom phù hợp với đặc thù địa bàn. Ban ngày, công nhân sử dụng xe đạp điện tuần kiểm trên các tuyến phố, kịp thời thu gom những túi rác, giấy vụn phát sinh không đúng giờ quy định.

Với các tuyến phố cổ chật hẹp, phương tiện thu gom cũng đang được cải tiến theo hướng cơ giới hóa, giảm sức lao động thủ công. Xe điện ba bánh được đưa vào sử dụng tại một số tuyến phố nhỏ, hỗ trợ thu gom rác và trung chuyển ra xe chuyên dụng...

Những thay đổi ấy góp phần cải thiện điều kiện làm việc, giảm bớt khâu trung chuyển và sức lao động cho công nhân. Tuy nhiên, theo đại diện đơn vị, khó khăn lớn vẫn là tình trạng rác được đưa ra đường trước giờ quy định. Theo lịch thu gom được chia sẻ, người dân cần đưa rác ra sau 19h30 và việc thu gom được thực hiện từ 20h. Nhưng do một bộ phận người dân chưa thay đổi thói quen, công nhân phải bắt đầu thu gom từ khoảng 18h để tránh rác tồn đọng, gây mất mỹ quan đô thị.

Lãnh đạo Công ty Môi trường Đô thị Hà Nội, Chi nhánh Hoàn Kiếm cho biết, đơn vị đang triển khai các giải pháp hướng dẫn người dân phân loại rác tại nguồn, trong đó có việc thiết kế các khu vực, thùng chứa giúp nhận diện rác tái chế và phân loại rác ngay từ sinh hoạt hằng ngày. Đơn vị cũng xây dựng phương án thí điểm sử dụng túi đựng rác theo tiêu chuẩn, hướng tới nguyên tắc người thải bỏ nhiều rác phải trả chi phí cao hơn, khuyến khích giảm lượng rác và tăng cường phân loại.

Theo đại diện đơn vị, với gần 500 công nhân phục vụ địa bàn rộng, việc đáp ứng yêu cầu vệ sinh của hàng chục nghìn người dân và cơ sở kinh doanh sẽ khó đạt hiệu quả nếu thiếu sự phối hợp từ cộng đồng. Mỗi hộ dân phân loại rác đúng cách, mỗi cửa hàng đưa rác ra đúng giờ không chỉ góp phần giữ gìn cảnh quan mà còn trực tiếp giảm bớt những công đoạn nặng nhọc cho người lao động.