Nhật Bản mở rộng hỗ trợ người cao tuổi không có người thân

Theo báo Mainichi, trước thực trạng ngày càng nhiều người cao tuổi không còn người thân để nương tựa, Chính phủ Nhật Bản đã sửa đổi Luật Phúc lợi xã hội nhằm thiết lập cơ chế hỗ trợ toàn diện cho nhóm đối tượng này.

Luật sửa đổi được Quốc hội Nhật Bản thông qua trong kỳ họp hiện nay, bổ sung khuôn khổ pháp lý cho các dịch vụ hỗ trợ trong suốt cuộc đời, từ giải quyết các thủ tục sử dụng dịch vụ phúc lợi, nhập viện, vào cơ sở chăm sóc dài hạn cho đến việc tổ chức tang lễ và xử lý tài sản, đồ dùng cá nhân sau khi người cao tuổi qua đời.

Những năm gần đây, tại Nhật Bản đã xuất hiện nhiều doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hỗ trợ trọn đời dành cho người cao tuổi. Tuy nhiên, chi phí cao cùng những lo ngại về tính minh bạch của hợp đồng khiến không ít người khó tiếp cận.

Theo Trung tâm Các vấn đề người tiêu dùng quốc gia Nhật Bản, số lượng khiếu nại liên quan đến các nhà cung cấp dịch vụ này đã tăng mạnh, từ 158 trường hợp trong năm tài khóa 2021 lên 421 trường hợp vào năm tài khóa 2024. Nội dung phản ánh chủ yếu liên quan đến độ tin cậy của đơn vị cung cấp, điều khoản hợp đồng và mức phí hủy dịch vụ quá cao.

Trong nhiều trường hợp, người cao tuổi phải trả từ vài trăm nghìn đến hàng triệu yên để sử dụng dịch vụ, vượt quá khả năng chi trả của những người có thu nhập thấp.

Theo luật mới, các hội đồng phúc lợi xã hội địa phương cùng các đơn vị tư nhân sẽ là lực lượng chủ yếu trực tiếp cung cấp dịch vụ. Đồng thời, hội đồng phúc lợi cấp tỉnh có trách nhiệm bảo đảm mọi địa phương đều có khả năng triển khai các chương trình hỗ trợ, tránh tình trạng người dân ở một số khu vực không được tiếp cận dịch vụ. Những người đáp ứng điều kiện về thu nhập và hoàn cảnh sẽ được hỗ trợ miễn phí hoặc với chi phí thấp.

Bên cạnh các chính sách ở cấp trung ương, nhiều chính quyền địa phương tại Nhật Bản cũng chủ động triển khai các chương trình giúp người cao tuổi chuẩn bị cho giai đoạn cuối đời.

Thành phố Yokosuka, tỉnh Kanagawa, được xem là một trong những địa phương tiên phong khi từ năm tài khóa 2015 đã triển khai chương trình hỗ trợ chuẩn bị hậu sự dành cho người cao tuổi có thu nhập thấp, không có người thân gần gũi hoặc tài sản đáng kể.

Theo chương trình, người tham gia ký hợp đồng trước với các công ty dịch vụ tang lễ hợp tác với chính quyền địa phương. Chi phí thực hiện trong năm tài khóa 2026 là 270.000 yên, trong khi người đang hưởng trợ cấp xã hội chỉ phải chi trả 50.000 yên. Chính quyền thành phố cũng cam kết việc tổ chức tang lễ và mai táng sẽ được thực hiện phù hợp với nguyện vọng và tín ngưỡng của người đã mất.

Ngoài ra, từ năm tài khóa 2018, Yokosuka còn triển khai chương trình đăng ký thông tin cuối đời dành cho toàn bộ cư dân. Người dân có thể đăng ký trước các thông tin quan trọng như người liên hệ khẩn cấp, bác sĩ điều trị thường xuyên hoặc nơi an táng mong muốn.

Theo ông Kitami Kazuyuki, phụ trách công tác hỗ trợ cuối đời của thành phố Yokosuka, việc lưu giữ tập trung những thông tin này giúp bảo đảm các nguyện vọng của người đã khuất có thể được chuyển đến đúng các cơ quan, tổ chức liên quan, ngay cả khi họ không còn người thân đứng ra thực hiện.

(tổng hợp)