Nhật Bản đổi tên không quân, tăng cường năng lực tác chiến không gian

Động thái diễn ra trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp, khi cạnh tranh quân sự không chỉ diễn ra trên bộ, trên biển hay trên không mà còn mở rộng sang không gian.

Theo đạo luật vừa được thông qua tại Thượng viện, Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản (JASDF - Japan Air Self-Defense Force) sẽ được tái tổ chức và đổi tên thành Lực lượng Phòng vệ Trên không và Không gian (Japan Air and Space Self-Defense Force). Việc chuyển đổi dự kiến triển khai trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3-2027.

Trọng tâm của đợt cải tổ là thành lập một nhóm tác chiến không gian trực thuộc quyền chỉ huy của một tướng 3 sao.

Đơn vị mới sẽ chịu trách nhiệm tăng cường năng lực nhận thức tình huống trong không gian (Space Domain Awareness), theo dõi hoạt động của các vệ tinh cũng như phát hiện, giám sát những mối đe dọa có thể ảnh hưởng đến hệ thống vệ tinh của Nhật Bản.

Giới chức Tokyo cho rằng việc bảo vệ hạ tầng không gian đã trở thành yêu cầu cấp thiết khi các vệ tinh ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thông tin liên lạc quân sự, dẫn đường, giám sát, cảnh báo sớm và chia sẻ dữ liệu tác chiến.

Nhân dịp này, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro nhấn mạnh tầm quan trọng của không gian không chỉ giới hạn trong lĩnh vực quân sự mà còn gắn chặt với đời sống thường nhật.

Theo ông Koizumi, các hệ thống định vị vệ tinh, ứng dụng bản đồ trên điện thoại thông minh, dự báo thời tiết hay nhiều dịch vụ thiết yếu khác đều phụ thuộc vào hạ tầng không gian. Vì vậy, Chính phủ sẽ từng bước hoàn thiện khuôn khổ tổ chức để Lực lượng Phòng vệ có đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh mới.

Bên cạnh việc tăng cường năng lực tác chiến không gian, đạo luật cũng cho phép bổ nhiệm thêm một Thứ trưởng Quốc phòng cấp cao. Đây là lần đầu tiên Bộ Quốc phòng Nhật Bản có 2 vị trí Thứ trưởng cấp cao nhằm giảm tải công việc trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai quy mô lớn hoặc khủng hoảng an ninh, đồng thời mở rộng hợp tác quốc phòng cấp cao với Mỹ và các đối tác chiến lược khác. Dự kiến vị trí này sẽ được bổ nhiệm ngay trong mùa hè năm nay.

Một nội dung đáng chú ý nữa là điều chỉnh chính sách đãi ngộ đối với quân nhân nhằm giải quyết bài toán thiếu nhân lực trong Lực lượng Phòng vệ.

Nhật Bản sẽ tăng chế độ trợ cấp sau nghỉ hưu cho quân nhân, trong bối cảnh lực lượng này gặp nhiều khó khăn trong công tác tuyển dụng và giữ chân nhân sự những năm gần đây. Do đặc thù nghề nghiệp, nhiều quân nhân Nhật Bản phải nghỉ hưu ở độ tuổi thấp hơn so với công chức thông thường.

Đạo luật mới cũng nâng cấp Lữ đoàn số 15 của Lực lượng Phòng vệ Mặt đất, đóng tại thành phố Naha, tỉnh Okinawa, lên cấp sư đoàn. Việc mở rộng quy mô lực lượng tại Okinawa được xem là bước đi nhằm tăng cường khả năng phòng thủ các đảo xa phía Tây Nam của Nhật Bản trước những diễn biến an ninh ngày càng phức tạp trên biển.

(tổng hợp)