Nhật Bản đặt mục tiêu đầu tư 2.300 tỷ USD, ưu tiên bán dẫn và AI

Theo các kênh truyền thông Nhật Bản, kế hoạch áp dụng từ năm tài khóa 2026 (đã bắt đầu từ tháng 4 vừa qua), bao trùm 17 lĩnh vực chiến lược, gồm trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, năng lượng, y sinh, giải trí và nhiều ngành công nghệ cao khác.

Chính phủ Nhật Bản cho biết, việc công bố lộ trình đầu tư dài hạn sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng kế hoạch phát triển, đồng thời tạo cơ sở định hướng các quyết định đầu tư trong nhiều năm tới.

Trong tổng quy mô đầu tư dự kiến, lĩnh vực bán dẫn sẽ nhận khoảng 68.000 tỷ yên, mức phân bổ lớn nhất do được xem là nền tảng bảo đảm an ninh kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền công nghiệp Nhật Bản.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae khẳng định, chính phủ sẽ triển khai các biện pháp hỗ trợ đầu tư "thực sự hiệu quả". Từ năm tài khóa 2027, ngân sách quốc gia sẽ bổ sung một hạng mục riêng dành cho các khoản đầu tư chiến lược và các bộ, ngành sẽ không bị giới hạn mức đề xuất kinh phí cho chương trình này.

Theo Thủ tướng Takaichi Sanae, Nhật Bản cần chấm dứt tư duy thắt chặt chi tiêu quá mức và tình trạng đầu tư chưa tương xứng cho tương lai. Chính phủ cũng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sang các thị trường mới, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và hình thành vòng tuần hoàn tích cực, trong đó tăng trưởng kinh tế giúp tăng nguồn thu ngân sách mà không cần tăng thuế suất.

Chiến lược tăng trưởng mới dự kiến bao gồm kế hoạch đầu tư đối với 62 sản phẩm và công nghệ trọng điểm thuộc 17 lĩnh vực ưu tiên.

Ngoài bán dẫn, AI cũng là lĩnh vực được ưu tiên mạnh. Khoảng 10.500 tỷ yên sẽ được đầu tư vào AI vật lý (Physical AI), công nghệ giúp robot và các thiết bị có khả năng tự vận hành. Công nghệ xe tự lái dự kiến nhận 8.200 tỷ yên.

Đến năm tài khóa 2035, Nhật Bản dự kiến đầu tư khoảng 32.700 tỷ yên vào các trung tâm dữ liệu và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế số.

Ngành công nghiệp nội dung được xem là một động lực tăng trưởng mới với tổng vốn đầu tư khoảng 30.000 tỷ yên. Trong đó, riêng lĩnh vực trò chơi điện tử dự kiến thu hút 24.500 tỷ yên đến năm 2033, còn anime, manga, âm nhạc và điện ảnh sẽ nhận từ 1.300-3.300 tỷ yên đầu tư.

Bên cạnh đó, khoảng 20.800 tỷ yên sẽ được dành cho dược phẩm sinh học và y học tái tạo, trong khi công nghệ nhiệt hạch - lĩnh vực được kỳ vọng tạo đột phá về năng lượng trong tương lai - sẽ nhận khoảng 3.000 tỷ yên.

Theo Chính phủ Nhật Bản, các mức đầu tư được xây dựng dựa trên quy mô thị trường hiện tại, triển vọng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của từng ngành sau khi tham khảo ý kiến giới học giả, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các hiệp hội công nghiệp.

Chính phủ Nhật Bản kỳ vọng các khoản đầu tư vào AI sẽ tạo ra giá trị kinh tế khoảng 443.000 tỷ yên, trong khi lĩnh vực trung tâm dữ liệu có thể mang lại khoảng 107.000 tỷ yên.

Nếu kế hoạch được triển khai thành công, tốc độ tăng trưởng GDP thực của Nhật Bản đến năm tài khóa 2040 được dự báo đạt gần 2%, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 0,8% của năm tài khóa 2025. Đồng thời, tỷ lệ nợ công trên GDP cũng được kỳ vọng giảm dần nhờ nguồn thu ngân sách gia tăng cùng với tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, Nhật Bản cũng xây dựng kịch bản dự phòng trong trường hợp chiến lược không đạt hiệu quả như kỳ vọng, khiến tăng trưởng suy yếu và tình hình tài chính tiếp tục chịu áp lực.

(tổng hợp)