Nhà văn hóa thôn - nơi khơi dậy sức sống cộng đồng

Khi Nhà văn hóa thực sự bước vào đời sống

6h sáng, khi nhiều con đường trong thôn còn chưa đông người, Nhà văn hóa Thượng Hội đã bắt đầu một ngày mới. Bà Đỗ Thúy Hồng cùng các thành viên câu lạc bộ dân vũ có mặt đông đủ. Những động tác quen thuộc được thực hiện trong tiếng nhạc, tiếng cười; ngoài sân, các hoạt động thể thao cũng lần lượt bắt đầu.

Với bà Hồng, Nhà văn hóa không phải một công trình để “có rồi để đó”. Đây là nơi bà gặp những người cùng sở thích, cùng tập luyện, trò chuyện và tìm thấy niềm vui trong những sinh hoạt tưởng như rất đỗi bình thường.

“Chúng tôi rất vui mừng, phấn khởi. Từ già đến trẻ đều được tạo điều kiện tham gia sinh hoạt thường xuyên tại Nhà văn hóa và các điểm sinh hoạt cộng đồng. Buổi sáng, buổi tối chúng tôi đều có dưỡng sinh, dân vũ, bóng chuyền, cầu lông…”, bà Hồng chia sẻ.

Thượng Hội hiện có 1 Nhà văn hóa - Khu thể thao và 2 điểm sinh hoạt cộng đồng. Được xã Ô Diên lựa chọn xây dựng mô hình điểm, không gian nơi đây được tổ chức theo hướng đa năng, đáp ứng nhiều nhu cầu trong đời sống.

Phòng đọc kết hợp cờ vua, cờ tướng; hội trường có thể phục vụ hội nghị, sinh hoạt cộng đồng, văn nghệ, tập huấn, đồng thời là nơi tổ chức Yoga, Zumba, khiêu vũ thể thao. Ngoài sân là những hoạt động luyện tập, giao lưu và thi đấu thể thao phong trào.

Bà Trần Thị Hiền, Trưởng thôn Thượng Hội, cho biết thôn thường xuyên tổ chức các cuộc thi nội bộ, kết nối giao lưu với các câu lạc bộ trong khu vực để thành viên có cơ hội cọ xát, học hỏi. Nhờ vậy, các hoạt động được duy trì đều đặn, Nhà văn hóa được khai thác từ sáng sớm đến tối muộn.

Theo bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Chủ tịch UBND xã Ô Diên, điều xã hướng tới khi xây dựng mô hình điểm không chỉ là có một Nhà văn hóa khang trang, mà quan trọng hơn là đổi cách quản lý, khai thác và vận hành để thiết chế thực sự gần dân, phục vụ dân và phát huy hiệu quả lâu dài.

Quan điểm ấy cũng đặt người dân vào vị trí trung tâm. Nhà văn hóa phải là nơi người dân muốn đến, được tham gia và có thể tìm thấy những hoạt động phù hợp với nhu cầu của mình. Khi người dân chủ động tham gia, thiết chế văn hóa mới thực sự có sức sống.

Kết nối chuyển đổi số

Ở Thượng Hội, một điều mới đang làm thay đổi thêm cách người dân nhìn về Nhà văn hóa. Đó là Phòng Chuyển đổi số cộng đồng được bố trí ngay trong không gian vốn quen thuộc với các hoạt động văn hóa, thể thao.

Máy tính, Internet và các thiết bị cần thiết được trang bị để hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, sử dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt và khai thác các tiện ích số.

Bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Chủ tịch UBND xã Ô Diên cho biết: Việc đưa Phòng Chuyển đổi số cộng đồng về Nhà văn hóa là cách để công nghệ đến gần người dân hơn, nhất là với những người còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nền tảng số. Khi có cán bộ, thành viên Tổ chuyển đổi số hướng dẫn ngay tại địa bàn dân cư, những thao tác tưởng như phức tạp trở nên dễ tiếp cận hơn; người dân từng bước có thể tự thực hiện các dịch vụ trực tuyến, thay vì phải đi xa hoặc phụ thuộc vào người khác.

Từ mô hình điểm tại Thượng Hội, xã Ô Diên dự kiến nhân rộng tới 22 nhà văn hóa và 35 điểm sinh hoạt cộng đồng còn lại. Mục tiêu không đơn thuần là nhân rộng một không gian vật chất, mà là lan tỏa cách vận hành để những thiết chế gần dân thực sự trở thành nơi người dân sáng tạo, tham gia và thụ hưởng.

Bởi trong một xã hội đang chuyển động nhanh, Nhà văn hóa cơ sở cũng không thể đứng yên. Không gian ấy cần vừa gìn giữ những giá trị văn hóa cộng đồng, vừa mở ra những phương thức mới để người dân học tập, giao lưu và tiếp cận công nghệ.