Nghĩa trang nhân dân Thanh Tước: Điểm sáng quản lý an táng văn minh, hiện đại của Thủ đô

Không chỉ là câu chuyện mở rộng diện tích, định hướng mới đặt trọng tâm vào sử dụng đất tiết kiệm, bảo vệ môi trường, số hóa dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Từ vị thế chiến lược trong bản đồ quy hoạch Thủ đô đến yêu cầu chuyển đổi mô hình

Được thành lập từ năm 1964 trên địa bàn xã Tiến Thắng, Nghĩa trang nhân dân Thanh Tước với diện tích hiện hữu hơn 6,3ha (tương đương 63.417 m²) là một trong những cơ sở an táng lâu năm do Ban Phục vụ lễ tang Hà Nội (Sở Nội vụ) trực tiếp quản lý, vận hành. Cùng với các cơ sở lớn như Văn Điển, Yên Kỳ và Vĩnh Hằng, Thanh Tước giữ vai trò mắt xích trọng yếu trong việc bảo đảm an sinh xã hội, giải tỏa áp lực quỹ đất an táng ngày một lớn cho khu vực phía Bắc và các phường nội đô.

Vai trò của nghĩa trang được xác định rõ hơn trong Quy hoạch nghĩa trang Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quy hoạch chiến lược này, Nghĩa trang Thanh Tước được xác định là cơ sở an táng tập trung cấp thành phố, nằm trong danh mục các dự án ưu tiên đầu tư cải tạo và mở rộng theo từng giai đoạn, từ quy mô ban đầu lên 17ha và đạt 23ha đến năm 2030.

Trên nền tảng đó, định hướng phát triển Thanh Tước không chỉ dừng ở mở rộng diện tích, mà còn đặt ra yêu cầu thay đổi cách tổ chức không gian và phương thức quản lý. Mục tiêu là từng bước hình thành một không gian tưởng niệm trang nghiêm, sạch đẹp, gần gũi với thiên nhiên và phù hợp hơn với yêu cầu phát triển đô thị hiện đại.

Một trong những hướng ưu tiên là khuyến khích các hình thức an táng văn minh, tiết kiệm đất, đặc biệt là cát táng, đồng thời từng bước nghiên cứu không gian lưu giữ tro cốt phù hợp. Đây là giải pháp có ý nghĩa lâu dài trong bối cảnh quỹ đất dành cho an táng tại Hà Nội ngày càng hạn chế.

Cùng với đó, cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật tiếp tục được tổ chức theo hướng đồng bộ hơn. Hệ thống cây xanh, đường nội bộ, thoát nước, chiếu sáng, biển chỉ dẫn và các điểm nghỉ chân không chỉ phục vụ vận hành mà còn góp phần nâng cao chất lượng không gian thăm viếng.

Việc bố trí phần mộ cũng cần được chuẩn hóa về vị trí, kích thước, khoảng cách và hình thức kiến trúc. Đối với những khu mộ đã hình thành từ lâu, quá trình chỉnh trang phải được thực hiện thận trọng, vừa cải thiện cảnh quan, vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của các gia đình.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu quản lý nghĩa trang của Hà Nội hiện nay, trong đó sử dụng đất tiết kiệm, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cảnh quan và từng bước hiện đại hóa công tác quản lý là những nguyên tắc xuyên suốt.

Nghiêm ngặt quy chuẩn an toàn kỹ thuật, quản trị chuyên nghiệp, công khai minh bạch dịch vụ dân sinh

Là một công trình an táng dân sinh quy mô lớn nằm trong khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh ở Phía Bắc Thủ đô, yêu cầu bảo đảm an toàn kỹ thuật và vệ sinh môi trường tại Thanh Tước luôn được đặt ở vị trí quan trọng với sự kiểm tra, giám sát thường xuyên của các cơ quan chức năng.

Hoạt động quản lý, vận hành được thực hiện trên cơ sở tuân thủ các quy chuẩn hiện hành như QCVN 01:2021/BXD về quy hoạch xây dựng, QCVN 07-10:2023/BXD về công trình nghĩa trang, cơ sở hỏa táng và nhà tang lễ, cùng các quy định chuyên ngành về bảo vệ môi trường và quản lý nghĩa trang của thành phố.

Các yêu cầu về khoảng cách an toàn vệ sinh môi trường đối với khu dân cư, công trình lân cận và khu vực khai thác nguồn nước sinh hoạt được kiểm soát theo quy hoạch và quy chuẩn kỹ thuật. Việc tuân thủ các yêu cầu này là điều kiện quan trọng để bảo đảm an toàn môi trường, đồng thời góp phần tạo sự yên tâm và đồng thuận của người dân đối với quá trình duy trì, cải tạo và phát triển hạ tầng nghĩa trang.

Công tác bảo vệ môi trường cũng được duy trì thực hiện nề nếp thường xuyên thông qua việc thu gom, phân loại rác thải, khơi thông rãnh thoát nước và phun thuốc khử trùng tiêu độc khuôn viên. Qua đó, cảnh quan nghĩa trang được giữ gìn sạch sẽ, hạn chế nguy cơ phát sinh ô nhiễm và bảo đảm điều kiện phục vụ người dân trong quá trình thăm viếng, an táng

Bên cạnh hạ tầng từng bước được đầu tư đồng bộ, một điểm đáng chú ý tại Nghĩa trang nhân dân Thanh Tước là cách thức tổ chức quản lý, vận hành theo hướng chuyên nghiệp và thuận tiện hơn cho người dân.

Ban Phục vụ lễ tang Hà Nội đã bố trí điểm ký hợp đồng dịch vụ trực tiếp ngay tại khuôn viên nghĩa trang thuộc xã Tiến Thắng, duy trì trong giờ hành chính. Đội ngũ cán bộ, nhân viên luôn sẵn sàng tiếp đón, tư vấn và hướng dẫn thân nhân hoàn thiện nhanh chóng các thủ tục pháp lý, đăng ký vị trí cát táng, an vị tro cốt theo đúng quy trình. Hồ sơ dữ liệu mộ chí được quản lý bằng hệ thống lưu trữ khoa học, thường xuyên rà soát, đối chiếu và cập nhật thông tin bổ sung nhằm tạo thuận tiện tối đa cho gia đình khi tra cứu, quản lý và chăm sóc phần mộ người thân sau này.

Tính minh bạch và tinh thần phục vụ người dân được thể hiện rõ nét qua việc niêm yết công khai toàn bộ bảng giá dịch vụ theo quy định hiện hành, đồng thời công bố quy trình và các khoản chi phí liên quan. Cách làm này giúp người dân chủ động nắm bắt thông tin, hạn chế chi phí phát sinh ngoài dự kiến và tăng tính minh bạch trong quá trình cung cấp dịch vụ. Sự hỗ trợ tận tụy, nghiêm túc từ phía đơn vị quản lý đã tạo dựng niềm tin và sự yên tâm tuyệt đối cho người dân khi thực hiện công việc hệ trọng cho người đã khuất.

Chặng đường phát triển và chuyển mình mạnh mẽ của Nghĩa trang nhân dân Thanh Tước là minh chứng tiêu biểu cho quyết tâm của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội trong việc hiện đại hóa mạng lưới an táng dân sinh. Từ một cơ sở an táng lâu năm, nơi đây đang hướng tới mô hình công viên nghĩa trang, hài hòa giữa văn hóa tâm linh truyền thống với các tiêu chí khắt khe của một đô thị văn minh, bền vững. Mô hình điểm tại Thanh Tước là kinh nghiệm thực tiễn quý giá để Thủ đô tiếp tục nhân rộng, đưa hệ thống hạ tầng an táng tiệm cận trình độ quản lý tiên tiến của các thành phố văn minh trong khu vực và quốc tế./.