Nghệ sĩ Nhân dân Thu Huyền: Góp thêm tiếng nói gìn giữ giá trị sân khấu truyền thống

- Nhà hát Chèo Hà Nội là một trong những đơn vị tích cực tham gia Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng (trước đây là Liên hoan Sân khấu Thủ đô). Nghệ sĩ có thể chia sẻ thêm về vở chèo “Đạo học” mà nhà hát lựa chọn góp mặt trong kỳ liên hoan năm 2026?

- Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng là sự kiện văn hóa, nghệ thuật có ý nghĩa thiết thực nhằm tôn vinh các giá trị nghệ thuật sân khấu, đánh giá và tìm ra những hướng đi mới, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thưởng thức nghệ thuật ngày càng cao của nhân dân trong thời kỳ mới. Qua các kỳ liên hoan, chúng tôi luôn mong muốn được tham gia giao lưu, trao đổi nghề nghiệp với các đơn vị nghệ thuật, các nghệ sĩ trong và ngoài thành phố, đồng thời đóng góp vào đời sống sân khấu Thủ đô.

Năm nay, Nhà hát Chèo Hà Nội tham gia vở “Đạo học”, do tác giả Bùi Vũ Minh viết kịch bản, NSND Trịnh Thúy Mùi đạo diễn. Tác phẩm hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Văn Miếu - Quốc Tử Giám (1076 - 2026), khắc họa hình tượng danh nhân Chu Văn An - người thầy mẫu mực của dân tộc, tài năng, đức độ và có những đóng góp lớn lao đối với sự nghiệp giáo dục nước nhà.

Là đơn vị nghệ thuật của Thủ đô, chúng tôi xác định việc gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa, hình ảnh con người Hà Nội là trách nhiệm của nhà hát. Với “Đạo học”, chúng tôi mong muốn kể lại câu chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ chèo, làm nổi bật nhân cách, khí chất và tâm huyết của người thầy dành cả cuộc đời cho việc truyền bá tri thức, gìn giữ đạo lý và xây dựng nhân cách con người. Những suy ngẫm về trách nhiệm của người có tri thức với cộng đồng, đất nước cũng khiến tác phẩm có ý nghĩa đối với đời sống hôm nay.

- Khi đưa câu chuyện lên sân khấu chèo, nhà hát nhấn mạnh những giá trị nào để tác phẩm có sự kết nối với đời sống đương đại?

- Tác phẩm không dừng ở việc tái hiện cuộc đời danh nhân Chu Văn An mà đi sâu vào những trăn trở của người thầy khi chứng kiến học trò sa vào vòng xoáy danh lợi, đi ngược những giá trị đạo lý... Qua đó, vở diễn gợi suy ngẫm về mối quan hệ giữa tri thức và đạo đức, giữa học vấn và trách nhiệm với xã hội.

Chúng tôi đầu tư công phu cho vở diễn, với sự tham gia của ê kíp sáng tạo và tập thể nghệ sĩ, diễn viên, dàn nhạc dân tộc của đơn vị. Đặc biệt, nhiều diễn viên trẻ tài năng đảm nhận các vai diễn, có cơ hội thể hiện khả năng chuyên môn và trưởng thành qua thực tiễn sân khấu. Hy vọng tác phẩm sẽ góp thêm một tiếng nói nghệ thuật về truyền thống tôn sư trọng đạo, trọng hiền tài và đề cao nhân cách trong đời sống hôm nay.

- Nghệ sĩ vừa nhắc đến các diễn viên trẻ. Nhà hát Chèo Hà Nội đang chú trọng xây dựng lực lượng kế cận như thế nào để bảo đảm sức sống lâu dài cho nghệ thuật chèo?

- Chúng tôi tự hào có đội ngũ nghệ sĩ trẻ giàu nhiệt huyết, được đào tạo và từng bước trưởng thành qua thực tiễn biểu diễn. Bên cạnh những nghệ sĩ đã thành danh, Nhà hát Chèo Hà Nội luôn chú trọng xây dựng các thế hệ kế cận, tạo điều kiện để các bạn tham gia những tác phẩm mới, đảm nhận vai diễn và tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp.

Trẻ hóa sân khấu là định hướng đã được các thế hệ lãnh đạo nhà hát quan tâm qua nhiều thời kỳ. Đây cũng là cách để nghệ thuật chèo tiếp tục phát triển, đáp ứng nhu cầu thưởng thức đa dạng của công chúng.

- Làm thế nào để nghệ thuật chèo đến gần hơn với khán giả trẻ, thưa bà?

- Đây luôn là điều chúng tôi trăn trở. Nhà hát đã xây dựng các chương trình có nội dung, hình thức thể hiện phù hợp với nhu cầu thưởng thức của người trẻ, đồng thời đưa nghệ thuật chèo đến các trường học trên địa bàn Hà Nội, tăng cường giao lưu với học sinh, sinh viên...

Chương trình nghệ thuật chất lượng cao mang thương hiệu Hà Nội của nhà hát như “Nét duyên Chèo Hà thành”, cùng những vở diễn được lựa chọn phù hợp đã nhận được sự quan tâm của khán giả trẻ. Đáng mừng là hiện nay, nhiều bạn trẻ chủ động tìm đến thưởng thức chèo truyền thống, chứng tỏ nghệ thuật dân tộc vẫn có sức hấp dẫn.

- Trong bối cảnh Hà Nội đang tích cực thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, Nhà hát Chèo Hà Nội có định hướng gì để phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống?

- Công nghiệp văn hóa không chỉ là việc tạo ra các sản phẩm giải trí có doanh thu mà còn là quá trình khai thác sáng tạo nguồn lực văn hóa, chuyển hóa di sản thành những sản phẩm có giá trị nghệ thuật, giáo dục. Với sân khấu chèo, điều quan trọng là giữ được cốt cách truyền thống, đồng thời tìm cách tiếp cận phù hợp để tác phẩm hấp dẫn công chúng hôm nay.

Nhà hát Chèo Hà Nội đã và đang tiếp tục xây dựng các sản phẩm nghệ thuật trên nền tảng giá trị truyền thống, phát huy đội ngũ nghệ sĩ kế cận và mở rộng cơ hội tiếp cận khán giả, nhất là giới trẻ. Chúng tôi kỳ vọng Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng tiếp tục là diễn đàn để các đơn vị giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, khẳng định giá trị của sân khấu và đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng. Qua đó, mỗi tác phẩm, mỗi nghệ sĩ có thể góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Thủ đô, tạo thêm nguồn lực cho sự phát triển của công nghiệp văn hóa Hà Nội.

- Trân trọng cảm ơn NSND Thu Huyền!