Ngăn chặn hàng lậu, hàng giả cần huy động sức mạnh toàn xã hội

Nhiều thủ đoạn tinh vi, phức tạp

Thông tin từ Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước đã phát hiện, bắt giữ, xử lý bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647,747 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ).

Riêng thành phố Hà Nội là nơi tập kết, giao, nhận hàng hóa đi các tỉnh và ngược lại, từ đầu năm đến nay đã xử lý 9.922 vụ việc vi phạm (tăng 16,16% so với cùng kỳ năm 2025). Trong đó: 1.611 vụ hàng lậu, hàng cấm; 1.610 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; 6.701 vụ gian lận thương mại; thu nộp ngân sách Nhà nước hơn 1.628 tỷ đồng.

Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia Lê Thanh Hải cho biết, để qua mắt lực lượng chức năng các đối tượng buôn lậu đã lợi dụng thủ tục đơn giản hàng hoá quá cảnh, miễn thuế, gửi kho ngoại quan để đã trà trộn hàng vi phạm, thẩm lậu vào thị trường Việt Nam tiêu thụ hoặc giả mạo xuất xứ để xuất khẩu sang nước thứ ba.

Hiện nay, các đối tượng buôn lậu đã chuyển đổi phương thức buôn lậu bằng các pháp nhân là doanh nghiệp nhất là các mặt hàng có nhiều biến động như xăng dầu. Phương thức nổi lên là chia nhỏ hàng hóa, tập kết tại các kho giáp biên rồi vận chuyển sâu vào nội địa theo nhiều chặng nhằm cắt đứt quá trình theo dõi của lực lượng chức năng.

Một số đường dây buôn lậu sử dụng xe vận tải hợp đồng, xe khách liên tỉnh, xe trung chuyển logistics để vận chuyển hàng lậu. Nhằm giấu kín thông tin buôn lậu, các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức liên lạc, sử dụng nhóm kín trên Telegram, Zalo, WeChat để điều hành hoạt động vận chuyển; thuê người cảnh giới dọc tuyến quốc lộ, bố trí người theo dõi hoạt động của lực lượng chức năng.

Trong thị trường nội địa, hoạt động buôn lậu được tổ chức chặt chẽ theo đường dây liên tuyến, liên tỉnh, xuyên quốc gia; Hoạt động thương mại điện tử ngày càng phát triển nên việc xác minh, truy tìm đối tượng gặp nhiều khó khăn.

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Kiều Oanh, hàng giả hiện nay chủ yếu là giả về hình thức hoặc về chất lượng gần giống hàng thật để đánh lừa người tiêu dùng. “Đội Quản lý thị trường số 24, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội phát hiện cơ sở sản xuất, kinh doanh súp bột có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu ACECOOK trên địa bàn xã An Khánh. Vụ việc cho thấy các đối tượng lợi dụng nhãn hiệu uy tín, bao bì quen thuộc và nhu cầu tiêu dùng phổ biến để sản xuất, tiêu thụ hàng hóa vi phạm”, bà Oanh nêu ví dụ.

Quyết liệt đẩy lùi vấn nạn hàng giả, hàng lậu

Để ngăn chặn xử lý các đối tượng buôn lậu, hàng giả, tại hội nghị các đại biểu kiến nghị Ban Chỉ đạo 389 quốc gia hoàn thiện các quy định pháp lý. Lực lượng chức năng tăng cường phối hợp liên ngành đấu tranh ngăn chặn ngay tại cửa khẩu biên giới, ga đường sắt liên vận quốc tế, cảng hàng không quốc tế, qua đó hạn chế hàng hóa nhập lậu đưa vào thị trường nội địa tiêu thụ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đề xuất, thời gian tới các bộ, ngành cần rà soát các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác công tác chống buôn lậu, hàng giả từ đó kiến nghị cơ quan lập pháp sửa đổi bổ sung cho phù hợp thực tế tạo hành lang pháp lý tốt nhất cho công tác chống buôn lậu, hàng giả. Các địa phương cần đẩy mạnh phối kết hợp với lực lượng chức năng trong việc kiểm tra, kiểm soát thị trường, phát hiện những đường dây ổ nhóm buôn lậu, hàng giả quy mô lớn.

Đồng tình với ý kiến này Thứ trưởng Bộ Công An Nguyễn Ngọc Lâm kiến nghị, cơ quan chức năng cần đẩy mạnh hoạt động tiền kiểm, hậu kiểm, kiểm soát hoạt động kinh doanh trên các mạng xã hội, sàn thương mại điện tử. Để ngăn chặn hành vi buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại thành phố Hà Nội và các tỉnh thành có chung kiến nghị các bộ, ngành tiếp tục xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về nhãn hiệu được bảo hộ, dấu hiệu nhận biết hàng thật.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu, để ngăn chặn hàng lậu, hàng giả các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt các nghị quyết, chỉ thị, công điện của Chính phủ; xây dựng kế hoạch tổ chức các đợt kiểm tra cao điểm về chống hàng lậu, hàng giả phù hợp với từng địa bàn, từng lĩnh vực. Trong đó, tập trung triệt phá các đường dây, ổ nhóm lớn và các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân như thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng.

Để ngăn chặn hàng giả, kém chất lượng từ khâu chế biến đến, vận chuyển, tiêu dùng, các bộ, ngành cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng. Đồng thời, tăng cường truyền thông nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.