Luật Thủ đô: Hà Nội phát huy giá trị di sản để phát triển kinh tế đêm

Nâng cao vị thế điểm đến của Thủ đô

Thực hiện điểm b khoản 2 Điều 27 Luật Thủ đô năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND quy định về phát triển kinh tế ban đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội, tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy mạnh mẽ các lĩnh vực du lịch, văn hóa, ẩm thực, giải trí, công nghiệp sáng tạo và thương mại.

Trong xu thế phát triển đô thị hiện đại, hoạt động trong thời gian ban đêm là một động lực mới góp phần mở rộng không gian tăng trưởng, gia tăng giá trị dịch vụ và nâng cao sức hấp dẫn của các thành phố lớn. Đối với Hà Nội, phát triển kinh tế đêm không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm khai thác hiệu quả các tiềm năng sẵn có của Thủ đô.

Với vị thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đô thị giàu bản sắc văn hóa, sở hữu hệ thống di sản phong phú, đời sống ẩm thực đặc sắc và thị trường du lịch năng động, những năm qua, kinh tế đêm của Hà Nội với các chương trình biểu diễn nghệ thuật, tour tham quan du lịch ban đêm, tuyến phố đi bộ… đã bước đầu tạo hiệu ứng tích cực, đáp ứng nhu cầu của người dân, du khách.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, kinh tế đêm của Hà Nội phát triển chưa tương xứng với tiềm năng của Thủ đô. Vì vậy, các chính sách đặc thù, vượt trội của Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết các điểm nghẽn của phát triển kinh tế đêm.

Theo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Hà Nội, việc kéo dài thời gian hoạt động hợp lý, tổ chức lại không gian và nâng cao chất lượng dịch vụ ban đêm có khả năng mở rộng tổng cầu, tăng doanh thu của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cơ sở lưu trú, ẩm thực, vận tải, biểu diễn nghệ thuật, bán lẻ, dịch vụ số và sản phẩm du lịch.

Kinh tế đêm nếu được tổ chức theo chuỗi sản phẩm từ lưu trú - ẩm thực - biểu diễn - tham quan - mua sắm - vận tải - dịch vụ số sẽ góp phần kéo dài thời gian lưu trú, nâng mức chi tiêu bình quân, tăng tỷ lệ quay lại và nâng cao vị thế điểm đến của Thủ đô.

Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND cũng tạo cơ sở khai thác hiệu quả hơn hệ thống thiết chế văn hóa, di tích, không gian công cộng, trung tâm công nghiệp văn hóa, khu phát triển thương mại và văn hóa, làng nghề, hoạt động biểu diễn, triển lãm, thiết kế, sáng tạo, nhiếp ảnh, điện ảnh, ẩm thực và sản phẩm lưu niệm.

Việc hình thành khu, tuyến, điểm kinh tế đêm có tiêu chuẩn vận hành rõ ràng sẽ khuyến khích đầu tư, xã hội hóa, hợp tác công - tư, góp phần mở rộng cơ hội việc làm, sinh kế và thu nhập cho người dân, đặc biệt lĩnh vực dịch vụ, du lịch, văn hóa, ẩm thực, vận tải, an ninh, vệ sinh môi trường, truyền thông, nghệ thuật và sáng tạo.

Triển khai nhiều mô hình phát triển kinh tế đêm

Thực hiện Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND, nhiều cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố đã triển khai các mô hình phát triển kinh tế đêm. Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tổ chức các hoạt động kết nối Hồ Văn, vườn Giám và khu nội tự của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, quảng bá những giá trị của đạo học Việt Nam.

Tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, các chương trình như Đêm thiêng liêng 4 "Ngọn đèn không bấc", Đêm thiêng liêng 5 "Ánh sáng không tắt"… đang trở thành địa điểm giáo dục truyền thống lịch sử, cách mạng tiêu biểu, lan tỏa các giá trị lịch sử, nhân văn đến công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Phát huy lợi thế của khu vực phố cổ, phường Cửa Nam đã tổ chức chương trình biểu diễn âm nhạc “Ký ức Hà Nội – Những câu chuyện kể bằng âm nhạc” tại biệt thự cổ số 49 Trần Hưng Đạo và livestream trên các nền tảng số. Theo bà Trịnh Ngọc Trâm, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam, thời gian tới, không chỉ tại biệt thự 49 Trần Hưng Đạo mà nhiều không gian khác như Phố sách, cũng sẽ được khai thác, tổ chức thêm các hoạt động, chương trình văn hóa.

Với Đề án "Phát triển kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045", xã Bát Tràng được lựa chọn là một trong những không gian trọng điểm để triển khai mô hình kinh tế đêm, gắn liền với Đề án thành lập "Khu phát triển thương mại và văn hóa Bảo tàng sinh thái Làng cổ Bát Tràng".

Xã Bát Tràng sẽ xây dựng phương án tổ chức không gian kinh tế đêm với phân vùng hợp lý. Tại đây sẽ có các chương trình trình diễn ánh sáng công nghệ cao, biểu diễn âm nhạc, triển lãm thiết kế sáng tạo và không gian giao lưu với các nghệ nhân về bí quyết nghề gốm, các lớp trải nghiệm vuốt nặn, vẽ gốm dưới ánh đèn đêm…

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam cho biết, Hà Nội sở hữu hệ thống di sản, di tích lịch sử đặc sắc, hội tụ những giá trị văn hiến tiêu biểu của cả nước, có giá trị lịch sử và bản sắc riêng. Vì vậy, các chính sách đặc thù sẽ tạo cơ sở pháp lý thuận tiện để thành phố khai thác các giá trị di sản, qua đó biến di sản văn hóa thành nguồn lực, vừa tạo động lực cho các ngành văn hóa, du lịch, dịch vụ, vừa góp phần phát triển Thủ đô theo hướng bền vững.

Với các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 và lợi thế về di sản, bản sắc văn hóa, Hà Nội có cơ hội phát triển kinh tế đêm thành động lực tăng trưởng mới. Việc kết nối các không gian di sản với sản phẩm du lịch, ẩm thực, nghệ thuật và thương mại, đồng thời bảo đảm an toàn, văn minh trong tổ chức hoạt động, sẽ góp phần nâng cao giá trị dịch vụ và tạo dựng thương hiệu “Đêm Hà Nội” mang bản sắc riêng.