Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng - năm 2026: Vinh danh những tác phẩm làm thăng hoa nhận thức, thẩm mỹ

Hội tụ giá trị sân khấu, kết nối nghệ sĩ - công chúng

Diễn ra từ ngày 14 đến 23-10, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức, trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.

Với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu - Lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô”, liên hoan quy tụ 15 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, hơn 200 nghệ sĩ đến từ ba miền đất nước, trình diễn 15 vở thuộc sáu loại hình: Kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, xiếc và kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh.

Sự góp mặt của các đơn vị nghệ thuật Trung ương, Hà Nội, lực lượng vũ trang và các địa phương tạo nên không gian giao lưu, trao đổi chuyên môn đa dạng. Các tác phẩm khai thác đề tài lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và những vấn đề của đời sống hiện đại; nhiều vở diễn phát huy chất liệu truyền thống, tìm tòi cách biểu đạt mới, góp phần làm rõ bản sắc của từng loại hình sân khấu.

Phát biểu bế mạc, NSND Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, ghi nhận sự nỗ lực của các thành phần sáng tạo và nghệ sĩ trong quá trình chuẩn bị, dàn dựng, biểu diễn.

Theo NSND Trịnh Thúy Mùi, các tác phẩm tham dự đã đem đến cho khán giả những câu chuyện giàu cảm xúc về lịch sử, dân gian và đời sống đương đại; nhiều tác phẩm đề cao tinh thần nhân văn, khơi gợi ký ức, khát vọng trong cuộc sống mới, đồng thời khắc họa tinh thần quả cảm, kiên cường của những con người bảo vệ cuộc sống bình an của nhân dân, giữ gìn trời biển, biên cương Tổ quốc và xây dựng đất nước.

Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam mong muốn các nghệ sĩ tiếp tục tích lũy kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, sáng tạo những tác phẩm có ý nghĩa và chất lượng để phục vụ nhân dân. “Trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa, sân khấu cần tập trung trí lực cho đổi mới sáng tạo, tìm kiếm hướng đi phù hợp để phát huy giá trị nghệ thuật và đáp ứng nhu cầu thưởng thức ngày càng đa dạng của công chúng”, NSND Trịnh Thúy Mùi nhấn mạnh.

Một trong những điểm đáng chú ý của Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng – năm 2026 là sự hưởng ứng nhiệt tình của khán giả. Trong 10 ngày kể từ khai mạc, fanpage liên hoan ghi nhận gần 600 bài viết, hơn 1.000 ảnh, khoảng 360 video, khoảng 1,5 triệu lượt người đọc và khoảng 3.500 người theo dõi thường xuyên. Hơn 10.000 vé miễn phí được phát hành, tạo điều kiện để đông đảo công chúng, trong đó có nhiều khán giả trẻ, đến với các vở diễn.

Trong bài phát biểu tổng kết nghệ thuật, Tiến sĩ, nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương, Chủ tịch Hội đồng giám khảo cho biết, hình ảnh 15 đêm diễn luôn kín chỗ, nhiều khán giả phải đứng xem hoặc tiếc nuối ra về vì hết chỗ, là minh chứng rõ nét cho sức hút của sân khấu. Theo nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương, đây vừa là niềm tự hào, vừa đặt ra trách nhiệm đối với người làm nghề, để tiếp tục tạo ra những tác phẩm đủ sức thuyết phục để khán giả tìm đến rạp.

Vinh danh các tác phẩm, vai diễn xuất sắc

Đánh giá về thành tựu nghệ thuật, Tiến sĩ Nguyễn Đăng Chương nhận định, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng – năm 2026 đã có một số tác phẩm đạt chất lượng cao về tư tưởng, nội dung và nghệ thuật, có sự hoàn hảo tương đối ở tất cả các thành phần sáng tạo, thực sự làm thăng hoa về nhận thức, về thẩm mỹ đối với khán giả.

Tiêu biểu là những tác phẩm triết lý sâu sắc về đạo học – “học làm người trước khi học thành tài” hay những vở diễn về đề tài chiến tranh cách mạng lý giải ngọn nguồn sức mạnh chiến thắng của dân tộc xuất phát từ lòng yêu nước và lý tưởng xả thân kiên cường. Đặc biệt, cốt cách người Hà Nội với sự thủy chung, nhân ái, thanh cao và bản lĩnh của con người Thăng Long – Hà Nội cũng được khắc họa qua nhiều vai diễn xúc động.

Sự tham gia của 4 đơn vị ngoài công lập được Chủ tịch Hội đồng giám khảo nhìn nhận là dấu ấn xã hội hóa, góp phần tạo thêm sức sống cho hoạt động sân khấu. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục. Một số kịch bản còn sơ sài, thiếu đầu tư; việc đẩy những mặt tiêu cực lên mức cực đoan đôi khi tạo cảm giác phi lý, gượng ép. Đặc biệt, sân khấu vẫn thiếu những tác phẩm phản ánh chân thực, sinh động diện mạo và hơi thở của người Hà Nội trong thời đại mới.

Ở khâu dàn dựng, tình trạng vận dụng thủ pháp sân khấu lễ hội vào kịch nói, quá chú trọng phô diễn giọng hát khiến tính kịch cốt lõi bị lu mờ cũng là vấn đề được đặt ra. Theo Tiến sĩ Nguyễn Đăng Chương, sáng tạo nghệ thuật đòi hỏi sự chọn lọc, tôn trọng khán giả và giữ gìn bản sắc. Những nhận xét thẳng thắn từ Hội đồng giám khảo là cơ sở để các đơn vị, nghệ sĩ nhìn lại quá trình sáng tạo, từ đó nâng cao chất lượng tác phẩm trong những chặng đường tiếp theo.

Khép lại liên hoan, Ban tổ chức trao giải thưởng cho các tác phẩm, diễn viên và thành phần sáng tạo có thành tích nổi bật. Hai Huy chương vàng dành cho vở diễn thuộc về “Đạo học” của Nhà hát Chèo Hà Nội và “Người con gái Hà Nội” của Nhà hát Kịch nói Quân đội.

Ba vở nhận Huy chương bạc là “Khoảng trời con gái” của Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Hà Tĩnh, “Lời của tre” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam và “Cuốn truyện bị đốt” của Công ty cổ phần Sân khấu và Điện ảnh Vân Tuấn – Sân khấu Kịch Hồng Vân.

Ở hạng mục cá nhân, Ban tổ chức trao 23 Huy chương vàng và 37 Huy chương bạc cho các diễn viên. Những giải thưởng dành cho thành phần sáng tạo xuất sắc được trao ở các hạng mục Tác giả xuất sắc, Nhạc sĩ xuất sắc, Biên đạo múa xuất sắc, Nghệ sĩ thể hiện ca khúc xuất sắc và Dàn nhạc xuất sắc, ghi nhận đóng góp của các lực lượng nghệ thuật trong quá trình hình thành và hoàn thiện tác phẩm.

Ban Tổ chức cũng trao giải “Tác phẩm ấn tượng về đề tài Thanh niên xung phong” cho vở “Huyền thoại tuổi thanh xuân” (tác giả, đạo diễn Lê Quý Dương; Công ty TNHH Truyền thông Smart Group Quốc tế – Sân khấu Lê Quý Dương) và Bằng khen cho 2 đơn vị xã hội hóa Nhà hát Thế giới trẻ – Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh và Công ty TNHH Khang Entertainment – Sân khấu Xóm Kịch.

Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 khép lại sau 10 ngày sôi nổi, để lại dấu ấn về sự đa dạng của các loại hình nghệ thuật và tình cảm của khán giả dành cho sân khấu. Đây cũng là nền tảng để các đơn vị, nghệ sĩ tiếp tục tìm tòi những tác phẩm có chất lượng, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa Thủ đô và phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội.