Khi chuyển đổi số chạm tới từng ngõ phố

Không chỉ vậy, công nghệ còn giúp gắn kết cộng đồng, thu hút người dân chung tay giải quyết nhiều vấn đề nảy sinh trong đời sống.

Từ kết nối số đến sẻ chia việc chung

“Không phải đi lại nhiều mà vẫn nắm được thông tin, biết khu dân cư đang triển khai việc gì, có hoạt động gì cần tham gia” - đó là những tiện ích mà bà Trần Thanh Huyền, người dân tổ dân phố số 2 (phường Ngọc Hà) cảm nhận từ các nhóm kết nối trực tuyến tại khu dân cư khi thực hiện mô hình “Gia đình số - Ngõ phố văn minh, an toàn - Xây dựng tổ dân phố số”.

Theo bà Trần Thanh Huyền, thông tin về vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, camera giám sát và hoạt động của tổ dân phố được cập nhật nhanh qua các nhóm Zalo. Phản ánh của người dân cũng được chia sẻ rộng rãi để mọi người cùng nắm bắt. Điều bà Huyền tâm đắc hơn cả là những người vốn ít có dịp trò chuyện nay dễ biết tên, liên lạc và trao đổi với nhau hơn. Những kết nối ấy góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các hộ dân, giúp mọi người tiếp cận nhanh hơn những vấn đề chung.

Mô hình “Gia đình số - Ngõ phố văn minh, an toàn - Xây dựng tổ dân phố số” tại tổ dân phố số 2 (phường Ngọc Hà) được triển khai từ tháng 7-2026, từng bước kết nối các nhóm Zalo cộng đồng với nền tảng iHanoi.

Bí thư Chi bộ tổ dân phố số 2 Hoàng Thị Hằng cho biết, người dân có thể phản ánh các vấn đề như vệ sinh môi trường, dây điện chùng võng, nắp hố ga hư hỏng... để tổ dân phố kiểm tra, báo cáo phường xử lý. Người chưa thành thạo thủ tục trực tuyến cũng được cán bộ cơ sở hướng dẫn, hỗ trợ.

Tổ dân phố số 2 (phường Ngọc Hà) được sáp nhập từ ba tổ dân phố cũ, gồm các tổ 1A, 1B và số 9, với tổng số 1.040 hộ dân. Địa bàn rộng hơn khiến việc duy trì thông tin thông suốt, nắm bắt kịp thời các vấn đề dân sinh càng trở nên quan trọng. Công nghệ tạo thêm kênh kết nối, nhưng sự sát sao của cán bộ và tinh thần hợp tác của người dân mới là yếu tố quan trọng để những kiến nghị sớm được giải quyết.

Tại thôn Dương Đình (xã Gia Lâm), mô hình “Tổ liên gia số - An toàn, văn minh” được triển khai tại các tổ liên gia số 14, 15, 16. Phó Trưởng thôn Dương Đình Nguyễn Mạnh Cường cho biết, khoảng 90-95% người dân tại đây đã cài đặt, sử dụng các nền tảng số. Những phản ánh về môi trường, hệ thống thoát nước, đường sá... đều được chuyển qua nhóm cộng đồng. Từ đó, cán bộ thôn kiểm tra thực tế, phối hợp với cơ quan chức năng của xã xử lý. So với cách làm phải viết đơn từ gửi qua nhiều cấp trước đây, thì nay qua các nhóm cộng đồng thông tin đến chính quyền nhanh hơn, thuận lợi cho việc theo dõi và giải quyết.

Cùng hướng tới đưa công nghệ vào đời sống, xã Thuận An triển khai mô hình “Thôn, tổ dân phố số” tại 22 thôn, tổ dân phố trực thuộc gắn với vai trò của các tổ chuyển đổi số cộng đồng. Việc hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và phản ánh vấn đề dân sinh được xem là phần thiết thực của mô hình, thay vì chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động.

Công nghệ là phương tiện, con người là trung tâm

Để mô hình “Thôn, tổ dân phố số” phát huy hiệu quả, ứng dụng công nghệ phải gắn với khả năng tiếp nhận và xử lý những vấn đề nảy sinh từ đời sống khu dân cư.

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Gia Lâm Nguyễn Văn Hợi thông tin, thời gian qua, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã đã tiếp nhận khoảng 92 ý kiến của người dân, chủ yếu về vệ sinh môi trường, thu gom rác và úng ngập. Các ý kiến được phân loại, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền hoặc xử lý theo trách nhiệm của Mặt trận.

Nhằm giúp người dân, nhất là người cao tuổi, có thể tham gia và thụ hưởng tiện ích từ mô hình, Đoàn Thanh niên xã thành lập 36 đội hình “Gia sư thanh niên - Kết nối số liên thế hệ”. Các đội hình hỗ trợ người dân sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến duy trì hoạt động liên tục.

Còn Chủ tịch UBND xã Thuận An Nguyễn Tuấn Khanh cho rằng, điều quan trọng không phải tạo thêm ứng dụng mới mà cần sử dụng hiệu quả những nền tảng người dân đã có, trong đó có iHanoi. Kết quả phải được đo bằng khả năng sử dụng thực tế, không chỉ bằng số hội nghị hay lượt tuyên truyền. Vì vậy, cán bộ thôn, tổ dân phố và các tổ chuyển đổi số cộng đồng cần tiếp tục “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, nhất là những hộ còn khó khăn trong tiếp cận công nghệ. Khi người dân biết sử dụng nền tảng, gửi phản ánh và theo dõi kết quả giải quyết, mô hình mới phát huy tác dụng trong đời sống.

Đặt con người ở vị trí trung tâm cũng là định hướng được Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai nhấn mạnh khi đề cập đến chuyển đổi số trong công tác Mặt trận. Theo đó, công nghệ là phương tiện phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Mô hình “Thôn, tổ dân phố số” hướng tới mở rộng kênh tương tác giữa người dân với chính quyền và Mặt trận, góp phần phát huy quyền làm chủ, nâng cao hiệu quả tự quản tại cộng đồng dân cư.

Sau khi Hà Nội hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố, việc duy trì kết nối thông suốt giữa chính quyền với người dân, bảo đảm thông tin và hoạt động cộng đồng không bị gián đoạn là yêu cầu quan trọng. Để mô hình phát huy hiệu quả thực chất, cần hỗ trợ người dân ở các nhóm tuổi khác nhau tiếp cận công nghệ, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu và nâng cao hiệu quả phục vụ, tránh triển khai hình thức.

Thước đo của mô hình “Thôn, tổ dân phố số” rõ ràng không chỉ nằm ở số người cài đặt ứng dụng hay số nhóm trực tuyến được thành lập, mà còn thể hiện qua việc những phản ánh được chuyển đến đúng nơi, vấn đề dân sinh được quan tâm giải quyết, người cao tuổi được hướng dẫn tận tình và việc chung có thêm người sẵn lòng góp sức. Khi công nghệ đi cùng trách nhiệm phục vụ, sự lắng nghe và sẻ chia, những kết nối trên màn hình sẽ trở thành nhịp cầu bồi đắp tình làng nghĩa xóm, xây dựng cộng đồng dân cư văn minh, an toàn và nghĩa tình.