IOAA 2026: Một kỳ thi, nhiều dấu ấn từ Hà Nội

Hơn 300 thí sinh đã tranh tài bằng tri thức và niềm say mê khoa học. Với bạn bè quốc tế, Hà Nội còn để lại dấu ấn đẹp về một Thủ đô hiếu học, thân thiện và giàu bản sắc.

Một kỳ thi được chuẩn bị chu đáo

Sau hơn một tuần hội tụ tại Hà Nội, hôm nay (5-10), các đoàn tham dự IOAA 2026 lần lượt lên đường trở về. Những khu vực thi tại Đại học Phenikaa (Hà Nội) trở lại nhịp hoạt động thường ngày, nhưng một kỳ Olympic đặc biệt đã để lại nhiều dấu ấn tại thành phố lần đầu đăng cai sân chơi khoa học này.

IOAA 2026 diễn ra từ ngày 25-9 đến 5-10, với 65 đội tuyển của 64 quốc gia và vùng lãnh thổ, gần 500 thành viên, trong đó có hơn 300 thí sinh dự thi. Đây là lần đầu tiên IOAA được tổ chức tại Việt Nam và cũng là kỳ thi có quy mô lớn nhất trong lịch sử IOAA.

Đằng sau những con số ấy là nhiều tháng chuẩn bị của thành phố Hà Nội cùng các đơn vị liên quan. Từ cơ sở vật chất, nơi lưu trú, việc đi lại đến các điều kiện phục vụ những nội dung thi đặc thù của thiên văn học, từng phần việc được chuẩn bị với yêu cầu cao về tính chính xác và an toàn.

Đại học Phenikaa, nơi tổ chức các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi, đã chuẩn bị hệ thống hạ tầng, thiết bị và không gian phục vụ các phần thi theo yêu cầu của Ban Học thuật. Đây cũng là nơi các thí sinh trải qua những giờ tranh tài căng thẳng, từ bài thi lý thuyết kéo dài 5 giờ, phân tích dữ liệu, thi đồng đội đến quan sát bằng kính thiên văn và phần thi tại Nhà chiếu hình vũ trụ.

Mỗi nội dung thi đòi hỏi một năng lực khác nhau. Nếu bài thi lý thuyết thử thách kiến thức và khả năng lập luận, phần phân tích dữ liệu yêu cầu thí sinh xử lý một khối lượng thông tin lớn, thì các nội dung thực hành đòi hỏi sự chính xác, tập trung và khả năng vận dụng kiến thức trong những tình huống cụ thể. Ở phần thi đồng đội, bên cạnh năng lực cá nhân còn là khả năng phối hợp với những người bạn mới đến từ nhiều quốc gia.

Ngay từ những ngày đầu nhận nhiệm vụ, Hà Nội đã xác định trách nhiệm của nước chủ nhà không dừng ở việc bảo đảm một kỳ thi diễn ra đúng chương trình.

Bà Vương Hương Giang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, Ban Tổ chức xác định IOAA 2026 không chỉ là một kỳ thi học thuật mà còn là dịp để bạn bè quốc tế hiểu thêm về một Việt Nam thân thiện, một Hà Nội văn hiến, thanh lịch, mến khách và hội nhập. Vì vậy, các khâu chuẩn bị được triển khai khẩn trương, với mục tiêu bảo đảm một kỳ thi an toàn, chu đáo và để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng các đoàn tham dự.

Nhìn lại toàn bộ kỳ thi, Ban Tổ chức đánh giá các nội dung chuyên môn đã được hoàn thành theo chương trình, bảo đảm sự nghiêm túc, khách quan và công bằng. Những bài thi đặt ra yêu cầu cao về kiến thức, tư duy độc lập, sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng hợp tác, qua đó tạo điều kiện để các thí sinh thể hiện bản lĩnh và năng lực của mình.

Tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, thành phố trân trọng cơ hội đồng hành cùng IOAA 2026 và đón những tài năng trẻ đến với Thủ đô trong hành trình khám phá tri thức.

Theo đồng chí Vũ Đại Thắng, mỗi sự kiện khoa học quốc tế được tổ chức tại Hà Nội góp thêm một bước vào hành trình xây dựng Thủ đô bằng tri thức và sáng tạo, nơi những giá trị truyền thống được tiếp nối bằng tinh thần đổi mới và khát vọng vươn tới những chuẩn mực phát triển cao hơn. Qua đó, Hà Nội hướng tới xây dựng một Thủ đô giàu bản sắc, giàu tri thức, năng động, sáng tạo, ngày càng có đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của đất nước, khu vực và thế giới.

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thành Huy, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa cho biết, việc đăng cai IOAA 2026 không chỉ mang ý nghĩa tổ chức thành công một kỳ thi Olympic khoa học quốc tế, mà còn là quá trình đầu tư, hoàn thiện nhiều nguồn lực cho hoạt động khoa học, giáo dục của nhà trường.

Từ hệ thống thiết bị, không gian khoa học được chuẩn bị cho kỳ thi đến kinh nghiệm tổ chức, chuyên môn của đội ngũ, những nguồn lực này sẽ tiếp tục được khai thác, phục vụ đào tạo, nghiên cứu và các hoạt động phổ biến khoa học cho học sinh, sinh viên.

Điều còn lại sau những ngày thi

Nếu những giờ thi là phần lõi của IOAA 2026, thì những ngày lưu lại Hà Nội lại mở ra một câu chuyện khác. Sau các bài thi, những người trẻ có thêm thời gian trò chuyện, làm quen, chia sẻ về trường học, đất nước và những điều mình quan tâm.

Các thí sinh không chỉ cảm nhận Hà Nội qua những ngày thi tại Đại học Phenikaa mà còn có dịp khám phá thành phố qua nhiều hoạt động. Các đoàn đã đến Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, làng gốm Bát Tràng… và trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc của Thủ đô.

Với Hà Nội, đây cũng là dịp để truyền thống hiếu học của Thủ đô được kể bằng một cách gần gũi hơn. Những tài năng trẻ từ nhiều quốc gia cùng có mặt tại một thành phố có hàng nghìn năm lịch sử, cùng tranh tài trong một kỳ Olympic khoa học và cùng có những ngày khám phá văn hóa nơi mình đặt chân đến.

Những cuộc gặp gỡ như vậy khó đo đếm bằng điểm số. Như lời của Chủ tịch Olympic thiên văn và vật lý thiên văn quốc tế Aniket Sule, sau 20 năm, có thể các thí sinh không còn nhớ cụ thể những bài thi đã giải, nhưng sẽ trân trọng những tình bạn được hình thành tại IOAA. Ông cũng đánh giá cao sự phối hợp của thành phố Hà Nội, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Đại học Phenikaa cùng các cơ quan, đơn vị trong quá trình chuẩn bị và tổ chức kỳ thi, từ công tác thị thực, an ninh đến hậu cần và các hoạt động tham quan.

Với Đại học Phenikaa, ông Aniket Sule ghi nhận sự nỗ lực khi chỉ một năm sau thời điểm được lựa chọn đăng cai, Nhà chiếu hình của trường đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, đáp ứng yêu cầu đặc thù của kỳ thi. Từ những phần thi đòi hỏi kiến thức, kỹ năng đến những giờ giao lưu, khám phá Hà Nội, IOAA 2026 đã tạo nên những trải nghiệm mà các thí sinh có thể mang theo trên chặng đường phía trước.

Hà Nội đã hoàn thành vai trò của nước chủ nhà bằng một kỳ thi được tổ chức nghiêm túc, an toàn và chu đáo. Quan trọng hơn, Thủ đô có thêm một dịp để giới thiệu với bạn bè quốc tế một thành phố coi trọng tri thức, gìn giữ truyền thống hiếu học và ngày càng rộng mở với những kết nối mới.