IOAA 2026: Một ngày thử sức của những học sinh mê thiên văn

Năm giờ thi với những bài toán về vũ trụ

Ngày 28-9, hơn 300 thí sinh đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ đã hoàn thành ngày thi đầu tiên của kỳ thi Olympic thiên văn và vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026) tại Đại học Phenikaa (Hà Nội).

Theo thông tin cập nhật từ Ban Tổ chức, kỳ thi năm nay có các đội tuyển đến từ 63 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự.

Từ 7h30 đến 12h30, các thí sinh thực hiện bài thi lý thuyết trong 5 giờ. Đây là nội dung đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về thiên văn học, vật lý thiên văn, đồng thời yêu cầu khả năng tư duy toán học, phân tích và hình dung các hiện tượng diễn ra trong không gian.

Không còn là những kiến thức chỉ được ghi nhớ từ sách vở, bài thi đặt thí sinh trước những vấn đề cần vận dụng tổng hợp kiến thức để tìm lời giải. Do yêu cầu bảo mật của kỳ thi quốc tế, toàn bộ quá trình làm bài buổi sáng không được ghi hình, chụp ảnh. Tuy nhiên, sau khi kết thúc, nhiều thí sinh cho biết đề thi có độ khó cao và có những câu hỏi thú vị.

Thí sinh Shashwot Regmi, đội tuyển Nepal cho biết, bài thi có nhiều nội dung khác với những bài kiểm tra thông thường tại trường. Theo em, các câu hỏi khá thú vị và công tác tổ chức kỳ thi được thực hiện nghiêm túc.

Còn với thí sinh Dionysios Koustoumpardis, đội tuyển Hy Lạp, đề thi khó nhưng có những câu hỏi thú vị và bản thân đã có một trải nghiệm tốt.

Sau 5 giờ tập trung cao độ với những bài toán về vũ trụ, các thí sinh có thời gian nghỉ trước khi tiếp tục chương trình vào buổi chiều.

Nếu buổi sáng là cuộc thử sức về kiến thức và tư duy, thì hoạt động buổi chiều giúp các thí sinh làm quen với một phần thiết bị sẽ được sử dụng trong cuộc thi. Từ 15h đến 17h, tại sân bóng Đại học Phenikaa, các thí sinh được làm quen với kính thiên văn. Hoạt động này giúp các em trực tiếp thực hành những thao tác cần thiết trước khi bước vào phần thi quan sát bầu trời đêm diễn ra trong các ngày thi tiếp theo.

Các thí sinh được hướng dẫn cách sử dụng và điều chỉnh kính thiên văn, trực tiếp thực hành với thiết bị. Theo các thí sinh, đây là hoạt động này rất ý nghĩa và thú vị. Việc được tự tay điều chỉnh kính, thử các cách quan sát khác nhau giúp em có thêm trải nghiệm trước khi bước vào phần thi chính thức.

Đội tuyển Việt Nam tự tin, ham học hỏi

Trong ngày thi đầu tiên, 10 thí sinh thuộc 2 đội tuyển Việt Nam cũng đã hoàn thành bài thi lý thuyết và tham gia hoạt động làm quen với kính thiên văn cùng các đội tuyển quốc tế.

Đây là những học sinh được lựa chọn từ các trường trung học phổ thông trên cả nước, đã trải qua quá trình bồi dưỡng từ ngày 4-7 đến 24-9 với tổng cộng 1.200 tiết. Chương trình gồm lý thuyết, thực hành, phân tích dữ liệu, quan sát, cùng các nội dung về tiếng Anh chuyên ngành, tâm lý và kỹ năng làm việc nhóm.

Việc được thi đấu trên sân nhà giúp các thành viên đội tuyển Việt Nam có điều kiện trực tiếp gặp gỡ, giao lưu với những học sinh cùng niềm yêu thích thiên văn học đến từ nhiều quốc gia. Với các em, kỳ thi không chỉ là dịp thể hiện kiến thức, mà còn là cơ hội học hỏi cách tiếp cận, kinh nghiệm và phương pháp học tập từ bạn bè quốc tế.

Sau ngày thi đầu tiên, các thành viên đội tuyển Việt Nam tiếp tục giữ tâm thế chủ động cho những nội dung còn lại. Các em cũng đã có thêm trải nghiệm thực tế với thiết bị quan sát và làm quen với yêu cầu của phần thi tiếp theo.

Ngày mai (29-9), các thí sinh bước vào phần thi đồng đội vào buổi sáng và thi kính thiên văn vào buổi tối. Phần thi kính thiên văn có lịch dự phòng vào sáng 30-9 trong trường hợp cần thiết. Sau đó, các thí sinh tiếp tục các nội dung thi phân tích dữ liệu và những hoạt động chuyên môn khác theo lịch trình.

Kỳ thi thiên văn và vật lý thiên văn quốc tế năm nay do UBND thành phố Hà Nội phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai kỳ thi, quy tụ khoảng 320 thí sinh của 67 đội tuyển cùng tranh tài.

Với các thí sinh Việt Nam, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều nội dung thi, đồng thời là cơ hội để tiếp tục tranh tài, học hỏi và tích lũy thêm những trải nghiệm từ một kỳ thi thiên văn học quốc tế được tổ chức ngay tại Hà Nội.