Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam: Đưa pháp luật đến với người dân bằng công nghệ số

Đa dạng hóa phương thức đưa pháp luật đến người dân

Thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và Đề án "Chuyển đổi số trong công tác PBGDPL giai đoạn 2025-2030" của Chính phủ, Hà Nội đã và đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Trên cơ sở Kế hoạch số 335/KH-UBND ngày 21-12-2022 về tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác PBGDPL giai đoạn 2022-2027 và Kế hoạch số 347/KH-UBND ngày 17-12-2025 thực hiện Đề án "Chuyển đổi số trong công tác PBGDPL giai đoạn 2025-2030" trên địa bàn thành phố, các sở, ban, ngành, đơn vị và UBND các xã, phường đã triển khai nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế.

Đáng nói, phương thức tuyên truyền pháp luật không còn bó hẹp trong những hội nghị tập trung hay các buổi phổ biến trực tiếp tại cơ sở. Các cơ quan, đơn vị đã tăng cường khai thác cổng, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, ứng dụng số và các thiết bị điện tử để chuyển tải nội dung pháp luật. Những hình thức như infographic, video ngắn, bài giảng điện tử, sách điện tử, sách nói, mô hình "Cầu thang pháp luật", tuyên truyền trên màn hình LED từng bước được triển khai, giúp thông tin pháp luật trở nên trực quan, dễ tiếp nhận.

Tại Công an thành phố Hà Nội, các văn bản pháp luật và nội dung cần tuyên truyền được cập nhật thường xuyên trên Cổng thông tin điện tử Công an thành phố, chuyên mục PBGDPL, trang Facebook "Công an thành phố Hà Nội" và Zalo OA của đơn vị.

Nhiều sản phẩm truyền thông ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, video clip ngắn, infographic được xây dựng và đưa vào khai thác. Nội dung pháp luật được thể hiện bằng hình thức trực quan, sinh động, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của người dân, nhất là thanh, thiếu niên và những người thường xuyên sử dụng môi trường mạng.

Việc xây dựng hệ sinh thái truyền thông số đa nền tảng cũng tạo điều kiện để lực lượng Công an tăng cường công khai, minh bạch thông tin, hình thành kênh tương tác hai chiều với Nhân dân. Qua đó, người dân có thêm điều kiện tiếp cận nguồn thông tin chính thống, hạn chế ảnh hưởng từ những thông tin không chính xác trên không gian mạng.

Cùng với Công an thành phố, nhiều sở, ngành cũng chủ động đổi mới cách thức tuyên truyền. Sở Xây dựng sử dụng màn hình LED, thiết bị điện tử tại nhà chung cư, khu đô thị, tin nhắn và thư điện tử để chuyển tải thông tin pháp luật.

Sở Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật. Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 đã chuyển tải tài liệu pháp luật qua hệ thống văn bản điện tử để công chức nghiên cứu, học tập; phối hợp tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng sử dụng AI trong hoạt động chuyên môn, đồng thời trang bị tài khoản AI bản nâng cao hỗ trợ công việc...

Từ nền tảng số đến xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật

Không chỉ ở cấp thành phố và các sở, ngành, chuyển đổi số trong công tác PBGDPL còn được cụ thể hóa tại nhiều địa phương, gắn với nhu cầu thực tế của cộng đồng dân cư.

Tại xã Thư Lâm, việc ứng dụng công nghệ số được triển khai đồng thời với xây dựng cộng đồng văn minh, hiện đại. Các mô hình "Nhà văn hóa số", "Tuyến đường Liên Hà 4.0", "Chợ Kính Nỗ 4.0 - chợ số không dùng tiền mặt" góp phần thay đổi phương thức tiếp cận thông tin và giao dịch của người dân.

Thông qua mô hình "Nhà văn hóa số", người dân được hỗ trợ tiếp cận thông tin, sử dụng các nền tảng số và thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Trong khi đó, mô hình "Tuyến đường Liên Hà 4.0" và "Chợ Kính Nỗ 4.0" hướng tới thúc đẩy phương thức giao dịch văn minh, nâng cao ý thức chấp hành các quy định trong sinh hoạt và kinh doanh.

Cùng với đó, xã chú trọng hỗ trợ người dân sử dụng ứng dụng iHanoi, VNeID và các dịch vụ công trực tuyến. Đây cũng là dịp để tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng và trách nhiệm khi tiếp nhận, chia sẻ thông tin. Qua đó, chuyển đổi số không chỉ dừng ở việc đưa công nghệ vào hoạt động quản lý mà còn góp phần nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật, tăng cường giám sát và thúc đẩy văn hóa tuân thủ pháp luật trong cộng đồng.

Một hướng triển khai khác tại xã Phúc Thịnh gắn với việc thực hiện Đề án xây dựng xã theo mô hình "Xã xã hội chủ nghĩa" giai đoạn 2026-2030, đó là các nền tảng như iHanoi, Zalo kết nối cộng đồng và trang thông tin trực tuyến được đẩy mạnh sử dụng để tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân, đồng thời công khai quá trình giải quyết. Việc tăng cường tiếp nhận, xử lý thông tin trên môi trường số góp phần nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát hoạt động của chính quyền.

Tại xã Phúc Thịnh xác định chuyển đổi số trong công tác pháp lý cần hướng trực tiếp đến nhu cầu tra cứu, tìm hiểu và giải đáp những vấn đề người dân thường gặp. Theo đó, địa phương đặt ra giải pháp thiết lập "Tủ sách pháp luật số", xây dựng chuyên mục pháp luật số tích hợp trên Cổng thông tin điện tử xã, ứng dụng iHanoi, Zalo OA; đồng thời triển khai hệ thống mã QR tại 100% nhà văn hóa của 26 thôn, chợ dân sinh và trường học.

Địa phương cũng định hướng thí điểm "Trợ lý ảo pháp luật (AI)" để tư vấn, giải đáp tự động những câu hỏi pháp lý phổ thông 24/7, giúp người dân có thể tra cứu thông tin về quyền, nghĩa vụ và quy trình thực hiện thủ tục hành chính mọi lúc, mọi nơi; đồng thời, rút ngắn khoảng cách giữa quy định pháp luật với nhu cầu tìm hiểu, vận dụng pháp luật trong đời sống.

Bên cạnh ứng dụng công nghệ, Hà Nội tiếp tục duy trì và nhân rộng những hình thức PBGDPL đã phát huy hiệu quả. Các hội nghị, tọa đàm, đối thoại, cuộc thi tìm hiểu pháp luật được tổ chức đa dạng; việc tuyên truyền được lồng ghép trong sinh hoạt cơ quan, hội nghị giao ban và các hoạt động của đơn vị. Mô hình "Mỗi tuần một điều luật", Ngày Pháp luật, tủ sách pháp luật tiếp tục được khai thác. Đối với trường học, các mô hình "Phiên tòa giả định", diễn đàn học sinh, sân khấu hóa tình huống pháp lý giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ và biết vận dụng quy định pháp luật vào thực tiễn...

Trong bối cảnh môi trường số ngày càng trở thành không gian giao tiếp, giao dịch và tiếp nhận thông tin phổ biến, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng số lượng nội dung pháp luật được đăng tải mà còn phải chú trọng tính chính xác, thiết thực, dễ hiểu và khả năng tương tác. Khi công nghệ được sử dụng đúng hướng, gắn với nhu cầu của từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế ở cơ sở, công tác PBGDPL sẽ có thêm công cụ để đi sâu vào đời sống. Đây cũng là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội.