Hormuz và nghịch lý năng lượng của Mỹ

Kế hoạch giành quyền kiểm soát tuyến vận tải chiến lược này từ Iran có thể khiến khoảng 2 triệu thùng dầu/ngày không thể lưu thông qua eo biển.

Trong bối cảnh khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu bị “kẹt” phía sau Hormuz, Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều quốc gia châu Á phụ thuộc vào Trung Đông đang buộc phải tìm nguồn thay thế.

Điều này có thể thúc đẩy nhu cầu đối với dầu và khí từ Mỹ. Trên mạng xã hội cuối tuần qua, ông Trump chia sẻ hình ảnh các tàu chở dầu nối đuôi nhau hướng về Mỹ, đồng thời cho biết nhiều tàu rỗng đang trên đường tới để “chất đầy loại dầu (và khí) tốt nhất và ‘ngọt’ nhất thế giới”.

Theo công ty phân tích thị trường năng lượng Kpler, khoảng 70 siêu tàu chở dầu dự kiến cập cảng vùng Vịnh Mỹ trong tháng 4 và 5, mỗi tàu chở khoảng 2 triệu thùng, phục vụ các tuyến đường dài như Houston – Singapore.

Xuất khẩu dầu thô của Mỹ đang hướng tới mức kỷ lục khoảng 5 triệu thùng/ngày trong tháng này và có thể tiếp tục lập đỉnh mới trong tháng 5, theo Kpler.

Thống kê từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ cho biết nước này xuất khẩu trung bình 4 triệu thùng/ngày trong 2025, thấp hơn mức kỷ lục khoảng 4,6 triệu thùng vào tháng 2-2024. Ngoài ra, nước này cũng xuất khẩu khoảng 3 triệu thùng/ngày các sản phẩm tinh chế như xăng, nhiên liệu máy bay và diesel.

Dù là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, Mỹ vẫn nhập khẩu khoảng 6,2 triệu thùng/ngày, chủ yếu từ Canada và Mexico, do nhiều nhà máy lọc dầu trong nước được thiết kế để xử lý dầu thô nặng.

Khả năng mở rộng xuất khẩu, vì vậy, không nhiều. Mỹ sản xuất khoảng 13 triệu thùng/ngày, nhưng phần lớn đã có đầu ra. Các cảng xuất khẩu tại Texas và Louisiana chỉ còn dư địa hạn chế, khi công suất đã gần chạm trần trong những năm gần đây.

Một số dự án mở rộng đang được triển khai. Tập đoàn năng lượng Canada Enbridge nâng cấp kho chứa tại Thị trấn Ingleside (Texas) để bổ sung thêm 2,5 triệu thùng. Cảng Corpus Christi - trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất Mỹ - đã hoàn tất dự án 625 triệu USD nhằm nạo vét và mở rộng luồng tàu.

Ở mảng LNG, nhà máy Golden Pass do Exxon Mobil và QatarEnergy đồng sở hữu vừa đi vào hoạt động, dự kiến đạt công suất khoảng 18 triệu tấn mỗi năm. Cheniere Energy cũng đang cân nhắc trì hoãn bảo trì để tăng sản lượng.

Tuy nhiên, nhiều dự án khác vẫn vấp các rào cản pháp lý và thiếu nhu cầu thị trường.

Giá xăng nội địa chịu sức ép

Xuất khẩu tăng trong khi sản lượng không tăng tương ứng tạo ra một nghịch lý quen thuộc của thị trường dầu Mỹ, khi lợi ích cho doanh nghiệp nhưng chi phí cho người tiêu dùng.

Giá xăng trung bình tại Mỹ hiện khoảng 1,09 USD/lít (4,13 USD/gallon), tăng 1,15 USD so với trước xung đột, theo AAA. Sau thông báo phong tỏa, giá dầu Mỹ tăng 2,6% lên 99,08 USD/thùng.

Trong khi đó, các nhà sản xuất dầu đá phiến vẫn thận trọng, chưa mở rộng khai thác do lo ngại đà tăng giá không bền vững. Điều này khiến tồn kho có nguy cơ giảm, tiếp tục gây áp lực lên giá.

Giới sản xuất đang theo dõi ngưỡng “phá hủy nhu cầu” — khi giá cao bắt đầu làm giảm tiêu thụ. Dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ cho thấy nhu cầu xăng đã giảm khoảng 100.000 thùng/ngày, tương đương 1,4%, trong tuần gần nhất.

“Đây có thể là cơ hội với các nhà xuất khẩu và giới giao dịch,” ông Andy Lipow, Chủ tịch công ty tư vấn Lipow Oil Associates, nói. “Nhưng với người tiêu dùng, rất khó coi đây là một điều tích cực khi giá tiếp tục tăng.”

Đà bùng nổ xuất khẩu năng lượng vì vậy không đồng nghĩa với lợi ích cho người tiêu dùng Mỹ — ít nhất là trong ngắn hạn.