Mặc dù nhận thức của người dân về an toàn giao thông đường sắt đã có nhiều chuyển biến tích cực trong thời gian qua, song thực tế vẫn còn nhiều trường hợp chủ quan, cố tình vi phạm các quy định tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt.
Vẫn còn nhiều trường hợp thiếu ý thức
Những hành vi tưởng chừng nhỏ như dừng xe trong phạm vi đường ngang, vượt tín hiệu đèn đỏ hay luồn lách qua rào chắn không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến những vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.

Ghi nhận sáng 16-7 tại một số điểm giao cắt đường sắt trên địa bàn do Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 (Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội) quản lý cho thấy, dù lực lượng chức năng thường xuyên có mặt tuyên truyền, nhắc nhở và xử lý vi phạm, nhưng vẫn có những trường hợp tham gia giao thông thiếu ý thức. Một số người điều khiển phương tiện còn dừng, đỗ xe trong phạm vi đường ngang gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Đáng lo ngại hơn, vẫn xuất hiện các trường hợp cố tình điều khiển phương tiện đi qua khi đèn tín hiệu đỏ đã bật sáng hoặc khi rào chắn đang hạ xuống.
Tại hiện trường, khi bị lực lượng chức năng dừng xe kiểm tra, không ít người thừa nhận hành vi của mình là sai nhưng vẫn cố tình thực hiện vì muốn tiết kiệm thời gian di chuyển. Chính sự chủ quan này đã trở thành nguyên nhân dẫn đến những vụ tai nạn giao thông đường sắt thương tâm trong thời gian qua.
Trước những vi phạm, lực lượng Cảnh sát giao thông đã tiến hành tuyên truyền, giải thích quy định pháp luật, đồng thời lập biên bản xử lý nghiêm theo quy định nhằm nâng cao tính răn đe.
Trao đổi với phóng viên, Thiếu tá Phùng Đức Hiếu, cán bộ Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 cho biết, công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt luôn được đơn vị xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và liên tục.
Theo Thiếu tá Phùng Đức Hiếu, đơn vị đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, ngành Đường sắt cùng các đơn vị liên quan để tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các điểm giao cắt, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm. Song song với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân.
“Đối với giao thông đường sắt, tín hiệu đèn đỏ là hiệu lệnh yêu cầu tất cả người và phương tiện phải dừng lại, không phụ thuộc vào việc rào chắn đã hạ hay chưa. Nhiều người vẫn nghĩ khi rào chắn chưa đóng thì vẫn có thể đi qua, nhưng đây là nhận thức hoàn toàn sai lầm và rất nguy hiểm”, Thiếu tá Phùng Đức Hiếu nhấn mạnh.
Xử lý nghiêm để tạo răn đe
Theo các chuyên gia giao thông, đường sắt là loại hình vận tải có tính đặc thù cao. Tàu hỏa có tải trọng rất lớn, vận tốc cao và quãng đường phanh dài. Khi người lái tàu phát hiện chướng ngại vật trên đường ray thì gần như không thể dừng ngay lập tức như các phương tiện giao thông đường bộ. Chính vì vậy, chỉ một hành vi cố tình vượt qua đường ngang khi có tín hiệu cấm cũng có thể dẫn tới hậu quả khôn lường.
Không ít vụ tai nạn đường sắt trong những năm gần đây đã cướp đi sinh mạng của nhiều người chỉ vì tâm lý chủ quan, tranh thủ vượt qua trước đầu tàu hoặc cố tình luồn lách qua rào chắn. Thống kê của Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội cho thấy, từ ngày 1-7 đến ngày 15-7, lực lượng chức năng đã xử lý 312 trường hợp vi phạm các quy định về trật tự, an toàn giao thông đường sắt. Tổng số tiền xử phạt hơn 220 triệu đồng, đồng thời tước quyền sử dụng 6 giấy phép lái xe đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng.

Trong số các vi phạm bị xử lý, có tới 303 trường hợp dừng, đỗ phương tiện trong phạm vi đường ngang. Đây là hành vi phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ áp đảo trong tổng số các vi phạm được phát hiện. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng xử lý 7 trường hợp vượt rào chắn hoặc cần chắn khi đã có tín hiệu cấm; 1 trường hợp làm hỏng cần chắn và 2 trường hợp vi phạm các quy định khác về bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.
Những con số trên cho thấy tình trạng vi phạm tại các điểm giao cắt đường sắt vẫn diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các lực lượng chức năng. Theo Phòng Cảnh sát giao thông, bên cạnh việc tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm, thời gian tới, lực lượng chức năng tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền tại các khu dân cư, trường học, cơ quan, doanh nghiệp nằm dọc tuyến đường sắt nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về những nguy cơ tiềm ẩn tại các điểm giao cắt.
Các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân khi lưu thông qua đường ngang phải tuyệt đối tuân thủ hệ thống tín hiệu đèn, chuông cảnh báo, rào chắn và hướng dẫn của nhân viên gác chắn hoặc lực lượng chức năng. Người điều khiển phương tiện không được cố tình vượt qua khi đã có tín hiệu cấm, không luồn lách qua rào chắn, không dừng, đỗ xe trong phạm vi đường ngang và phải quan sát kỹ trước khi đi qua khu vực đường sắt. An toàn giao thông đường sắt không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý hay lực lượng chức năng mà còn phụ thuộc rất lớn vào ý thức của mỗi người tham gia giao thông. Chỉ cần chậm lại vài phút để chấp hành tín hiệu cảnh báo, người dân có thể bảo vệ an toàn cho chính mình, gia đình và cộng đồng.
Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên toàn địa bàn, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm tại các điểm giao cắt đường sắt được xem là giải pháp cần thiết nhằm kéo giảm tai nạn, xây dựng môi trường giao thông văn minh, an toàn và bền vững.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.