Hệ thống AI không được tự động từ chối hoặc hạn chế quyền tiếp cận dịch vụ công

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Quyết định số 102/2026/QĐ-UBND ngày 21-7-2026 về ban hành Quy định về bảo đảm an toàn, quản lý rủi ro và biện pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo Quyết định, đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan, đơn vị; các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động trí tuệ nhân tạo đối với các cơ quan, đơn vị thuộc UBND thành phố.

Quy định xác lập các nguyên tắc trong việc quản lý và sử dụng hệ thống AI, trong đó lấy con người làm trung tâm; bảo đảm sự giám sát, kiểm soát và khả năng can thiệp có ý nghĩa của con người. Đồng thời công khai, minh bạch, có trách nhiệm giải trình phù hợp với tính chất, phạm vi sử dụng và mức độ rủi ro của hệ thống; quản lý rủi ro tương xứng với mức độ tác động của hệ thống đối với quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và lợi ích công cộng.

Quy định yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật; phù hợp với Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia, các tiêu chuẩn kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Đồng thời thúc đẩy phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo hướng an toàn, xanh, bao trùm, bền vững, sử dụng hiệu quả năng lượng, tiết kiệm tài nguyên và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.

Về quản lý rủi ro, cơ quan chủ quản hệ thống trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm sử dụng kết quả phân loại rủi ro làm căn cứ tổ chức quản lý, kiểm soát an toàn, bảo vệ dữ liệu, giám sát của con người, kiểm tra điều kiện vận hành và xử lý sự cố theo quy định của pháp luật.

Trường hợp sửa đổi, tích hợp, thay đổi chức năng, mục đích sử dụng, dữ liệu, mô hình, cấu hình, quyền truy cập hoặc môi trường vận hành có khả năng làm phát sinh rủi ro mới hoặc rủi ro cao hơn, cơ quan chủ quản hệ thống trí tuệ nhân tạo yêu cầu nhà cung cấp, bên triển khai hoặc đơn vị có liên quan phối hợp rà soát, phân loại lại theo quy định.

Trong lĩnh vực dịch vụ công và cải cách hành chính, AI được định hướng ứng dụng để hỗ trợ tiếp nhận, phân loại hồ sơ, phân tích dữ liệu, trả lời hướng dẫn, cảnh báo rủi ro, phát hiện bất thường và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, hệ thống AI không được tự động từ chối hoặc hạn chế quyền tiếp cận dịch vụ công. Mọi trường hợp sử dụng AI để phân loại hồ sơ, chấm điểm hoặc xếp hạng rủi ro đều phải bảo đảm khả năng kiểm tra, truy vết và xem xét lại bởi con người.

Đối với trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) và tác nhân AI (AI Agent), Quy định yêu cầu việc sử dụng phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền, có sự giám sát của con người và không được tự động tạo lập, sửa đổi hoặc ban hành các quyết định làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân. Các cơ quan, đơn vị phải xây dựng quy trình nội bộ quy định rõ phạm vi sử dụng, loại dữ liệu được phép khai thác, cơ chế kiểm chứng kết quả đầu ra, biện pháp bảo mật và phương án xử lý sự cố.

Bên cạnh đó, thành phố khuyến khích ưu tiên sử dụng hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, nền tảng AI và nền tảng dữ liệu do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp khi đáp ứng yêu cầu pháp luật. Đồng thời, ưu tiên phát triển các hệ thống AI dùng chung trên cơ sở hạ tầng dữ liệu và nền tảng số của thành phố, chỉ đầu tư hệ thống AI dùng riêng đối với các nhu cầu đặc thù, tránh đầu tư trùng lặp.