Hà Nội tuyển chọn sản phẩm tinh hoa làng nghề

Ngày 18-9, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức chấm thi Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân làng nghề thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026.

Hội đồng giám khảo lựa chọn 71 giải thưởng để tôn vinh những sản phẩm có tính sáng tạo, giá trị thẩm mỹ, văn hóa truyền thống và khả năng đáp ứng thị trường.

298 tác phẩm, bộ tác phẩm đăng ký dự thi

Tham dự Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân làng nghề thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026, Bộ diều sáo vẽ tranh Đông Hồ gồm 12 chiếc, chia thành 3 kích cỡ gây chú ý đối với nhiều người. Bộ sản phẩm có 4 chiếc lớn dài 2,6m, 4 chiếc cỡ vừa dài 1,6m và 4 chiếc nhỏ dài 0,65m. Trên từng cánh diều là những hình ảnh, họa tiết được thể hiện theo phong cách tranh Đông Hồ truyền thống, tạo nên sản phẩm vừa mang tính nghệ thuật, vừa có khả năng giới thiệu văn hóa dân gian.

Ở nhóm sơn mài, khảm trai và gỗ mỹ nghệ, các nghệ nhân mang đến những sản phẩm như tráp trầu nguyên khối khảm tứ linh, hộp khảm Bách Nhi, sen hạc, mai nở đêm trăng... Đây là những sản phẩm đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn, từ lựa chọn nguyên liệu, tạo hình đến xử lý hoa văn, họa tiết.

Trong nhóm mây, tre, lá tự nhiên, nhiều sản phẩm được thiết kế theo hướng phục vụ đời sống hiện đại như đèn mây, khay bánh kẹo, bộ đèn mây Thanh Long - Bạch Hổ, bộ đĩa lồng bàn, ghế thư giãn song mây, nón lá ghép xương...

Các nhóm gốm sứ, thủy tinh; dệt, may, thêu, đan, móc cũng có nhiều sản phẩm được đầu tư kỹ lưỡng, cho thấy sự kết hợp giữa kỹ thuật thủ công truyền thống với tư duy thiết kế hiện đại.

Đó là những sản phẩm tiêu biểu trong số hàng trăm sản phẩm dự thi. Theo Ban tổ chức, sau gần 5 tháng triển khai, phát động, Hội thi đã thu hút 183 nghệ nhân, thợ giỏi của các làng nghề trên địa bàn thành phố tham gia, với 298 tác phẩm, bộ tác phẩm đăng ký tham gia.

Theo Trưởng phòng Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Hoàng Thị Hòa, các tác phẩm dự thi được chia thành 5 nhóm.

Trong đó, nhóm mây, tre, lá, cói có 51 tác phẩm, bộ tác phẩm của 32 tác giả; nhóm sơn mài, khảm trai, ốc, gỗ mỹ nghệ có 86 tác phẩm, bộ tác phẩm của 53 tác giả; nhóm gốm sứ và thủy tinh có 67 tác phẩm, bộ tác phẩm của 42 tác giả; nhóm dệt và thêu có 51 tác phẩm, bộ tác phẩm của 31 tác giả.

Nhóm còn lại gồm điêu khắc đá, kim khí, hoa nghệ thuật, tranh... có 43 tác phẩm, bộ tác phẩm của 25 tác giả.

Sự phong phú về chủng loại cho thấy sức sáng tạo đa dạng của nghệ nhân, thợ giỏi tại các làng nghề Hà Nội. Nhiều sản phẩm không chỉ được đầu tư công phu về kỹ thuật mà còn chú trọng yếu tố thẩm mỹ, khả năng ứng dụng và giá trị văn hóa.

“Số lượng tác giả và tác phẩm tham gia minh chứng cho sự quan tâm của nghệ nhân, thợ giỏi cũng như xã hội đối với sản phẩm làng nghề, nghề truyền thống. Đây đồng thời là sự ghi nhận những nỗ lực của các cơ quan chức năng thành phố trong việc hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và nâng cao giá trị sản phẩm thủ công mỹ nghệ”, bà Hòa nhận xét.

Cùng theo Ban Tổ chức, Hội đồng giám khảo Hội thi gồm các chuyên gia về sản phẩm làng nghề đến từ các viện, trường đại học trên địa bàn Hà Nội. Việc lựa chọn những người có chuyên môn được kỳ vọng bảo đảm quá trình chấm thi khách quan, thực chất, phản ánh đúng giá trị của từng sản phẩm.

Theo thể lệ, Hội đồng giám khảo sẽ đánh giá, lựa chọn, phân hạng để tôn vinh và trao 71 giải thưởng, gồm 1 giải đặc biệt, 5 giải nhất, 10 giải nhì, 15 giải ba, 20 giải khuyến khích và 20 giải phụ cho 5 nhóm sản phẩm.

Đề cao sáng tạo, giá trị văn hóa và thân thiện môi trường

Bà Hà Thị Vinh, Chủ tịch Hội thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, thành viên Hội đồng giám khảo cho biết, Hội thi không chỉ tìm kiếm những sản phẩm đẹp mà còn hướng tới việc khuyến khích các làng nghề thay đổi phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về thiết kế, chất lượng và môi trường.

Đặc biệt, các sản phẩm được lựa chọn phải thể hiện được nét văn hóa riêng của Hà Nội, truyền tải giá trị truyền thống thông qua hình thức, chất liệu, hoa văn, kỹ thuật và câu chuyện văn hóa gắn với làng nghề.

Một trong những yêu cầu được Ban tổ chức đặc biệt chú trọng là sản phẩm dự thi phải có tính sáng tạo, tiêu biểu, tinh hoa, thẩm mỹ, mang giá trị truyền thống, thân thiện với môi trường và có tính thương mại trong số các sản phẩm cùng loại.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, nghệ thuật, sản phẩm được xem xét trên nhiều phương diện như thiết kế, kiểu dáng, hoa văn, họa tiết, màu sắc, tính độc đáo, khả năng ứng dụng và giá trị văn hóa. Những sản phẩm nhỏ, gọn, tinh xảo, phù hợp làm quà tặng, quà biếu, đồ lưu niệm cho khách du lịch cũng được ưu tiên.

Đặc biệt, tiêu chí về môi trường được đưa vào quá trình đánh giá. Ban tổ chức chú trọng những sản phẩm được sản xuất bằng công nghệ giảm thiểu ô nhiễm; sử dụng nguyên vật liệu ít hoặc không gây tác động xấu đến môi trường; ưu tiên nguyên liệu tái chế và những giải pháp sản xuất theo hướng bền vững.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa cho biết, đây là lần thứ tư thành phố tổ chức Hội thi sản phẩm làng nghề. Điểm mới đáng chú ý của năm nay là lần đầu tiên nội dung tôn vinh nghệ nhân thành phố Hà Nội được lồng ghép trong Hội thi.

Việc tôn vinh nghệ nhân nhằm ghi nhận, tri ân những đóng góp của đội ngũ nghệ nhân trong bảo tồn, gìn giữ và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống của làng nghề. Trong mỗi sản phẩm thủ công, bên cạnh giá trị kinh tế còn chứa đựng kỹ thuật, kinh nghiệm và dấu ấn sáng tạo được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Hội thi vì thế được kỳ vọng trở thành không gian để các nghệ nhân, thợ giỏi giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, giới thiệu sản phẩm, kết nối xúc tiến thương mại và tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường. Đây cũng là dịp để các cơ sở sản xuất nhận diện rõ hơn yêu cầu của thị trường, từ đó tiếp tục đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Theo Ban tổ chức, những tác phẩm đạt giải sẽ được tôn vinh, trưng bày tại Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu năm 2026 do UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long trong 5 ngày, dự kiến vào tháng 12-2026.

Việc đưa các sản phẩm tiêu biểu của Hội thi đến không gian Festival được kỳ vọng tạo thêm cơ hội quảng bá hình ảnh làng nghề Hà Nội, giới thiệu bàn tay, khối óc và sức sáng tạo của nghệ nhân Thủ đô tới đông đảo du khách, đối tác trong nước và quốc tế.