Thành phố Hà Nội đang khẩn trương tháo gỡ những vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Trong đó, việc chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch, đẩy nhanh tiến độ bàn giao đất trên thực địa được xác định là giải pháp quan trọng, tạo điều kiện để các dự án sớm được triển khai.

Tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng mặt bằng
Giai đoạn 2026-2030, Chính phủ giao Hà Nội phát triển 84.000 căn, gồm 73.760 căn để bán, cho thuê mua và 10.240 căn cho thuê (Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30-9-2026), riêng năm 2026, chỉ tiêu là 18.700 căn. Tuy nhiên, thành phố đặt mục tiêu cao hơn, phấn đấu hoàn thành 120.000 căn giai đoạn 2026-2030 (Kế hoạch số 60/KH-UBND ngày 12-2-2026). Để thực hiện mục tiêu này, nhiệm vụ quan trọng trước mắt thành phố đề ra là chủ động nguồn lực, nhất là quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội.
Thực tế cho thấy, mặc dù quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội khá lớn, nhưng việc chuyển từ chuẩn bị đầu tư sang triển khai xây dựng gặp không ít khó khăn, nhiều vướng mắc cần tháo gỡ để đẩy nhanh tiến độ. Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trong số 187 dự án đang được thúc đẩy, có 57 dự án được giao đất với tổng diện tích 203,65ha; 37 dự án quy mô hơn 34ha đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hồ sơ xin giao đất, 93 dự án còn lại, đang triển khai giải phóng mặt bằng.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Vũ Xuân Tùng cho biết, vướng mắc chủ yếu liên quan đến xác định nguồn gốc đất, ranh giới, bản vẽ quy hoạch, phê duyệt quy hoạch chi tiết và hoán đổi đất quốc phòng. Sở tiếp tục rà soát từng dự án, đôn đốc nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ, giải quyết thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định.
Giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ quan trọng, cần tập trung bởi thực tế tại các địa phương cho thấy, khối lượng công việc khá lớn. Tại xã Bình Minh, dự án nhà ở xã hội Tây Vành đai 4 có diện tích khoảng 27ha, liên quan đến 1.200 thửa đất; dự án nhà ở xã hội Bộ Công an có diện tích 10,4ha, liên quan đến 384 hộ dân. Một số địa phương đã chủ động đi trước một bước. Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc Nguyễn Hữu Dũng cho biết, trên địa bàn có 6 dự án nhà ở xã hội, trong đó 3 dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Chủ động giao đất, sớm triển khai dự án
Để đầy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 70/2025/NQ-HĐND ngày 27-11-2025, quy định một số nội dung về sử dụng ngân sách để đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật khung, hạ tầng xã hội thiết yếu trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội độc lập trên địa bàn thành phố. Chính sách này góp phần tạo điều kiện phát triển đồng bộ hạ tầng, nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ đất.
Cũng liên quan đến thúc đẩy tiến độ các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn, tại cuộc họp ngày 21-10, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với địa phương, chủ đầu tư đẩy nhanh giải phóng mặt bằng 93 dự án, diện tích khoảng 473,10ha, phấn đấu hoàn thành trong tháng 12-2026. Đối với 37 dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, khẩn trương hoàn thiện thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Cùng với đó là làm rõ nguyên nhân 12 dự án đã được giao đất nhưng chưa khởi công, đôn đốc các dự án đang xây dựng bảo đảm tiến độ cam kết.
Đáng chú ý, ngày 17-11, Sở Nông nghiệp và Môi trường công bố hướng dẫn về giao đất, bàn giao đất trên thực địa để đẩy nhanh tiến độ dự án nhà ở xã hội. Theo đó, các dự án đã hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với phần diện tích xây dựng nhà ở xã hội đề nghị khẩn trương làm thủ tục giao phần đất này để triển khai đầu tư, đồng thời tiếp tục giải phóng mặt bằng phần diện tích còn lại. Đối với dự án đã có quyết định giao đất, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức bàn giao đất trên thực địa để chủ đầu tư triển khai xây dựng...
Cùng với đó, tại Văn bản số 5931/UBND-ĐT ngày 26-10-2026, thành phố Hà Nội giao Sở Xây dựng xây dựng quy trình giải quyết thủ tục hành chính đối với dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”, trình thành phố trong tháng 11-2026. Thành phố cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường lập danh mục các vị trí đất dành cho phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, hoàn thành trong tháng 12-2026; ưu tiên những khu đất thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
Chuẩn bị đất sạch đi trước một bước, kết hợp cải cách thủ tục và đầu tư đồng bộ hạ tầng là giải pháp quan trọng để đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội. Giải pháp này không chỉ khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, mà còn góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội, đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân Thủ đô.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.