Hà Nội hỗ trợ nông dân ứng dụng công nghệ số, giảm kê khai trùng lặp

Gỡ khó từ khâu sử dụng

Theo kiến nghị của Hợp tác xã sản xuất tinh bột nghệ và tinh dầu Bà Bé (xã Gia Lâm), chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc giúp sản phẩm nông nghiệp minh bạch hơn về quy trình sản xuất, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng. Tuy nhiên, với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, nhiều hội viên lớn tuổi chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, phần mềm quản lý và nền tảng số; chi phí đầu tư thiết bị, phần mềm, mã QR cũng là trở ngại. HTX đề nghị thành phố có chương trình hướng dẫn trực tiếp, đơn giản, dễ thực hiện, hỗ trợ thiết bị, phần mềm phù hợp, đồng thời kết nối nhật ký điện tử, dữ liệu vùng sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và mã QR truy xuất nguồn gốc trên một hệ thống thuận tiện, giảm việc kê khai, cập nhật nhiều lần.

Trả lời kiến nghị này, ông Cù Ngọc Trang cho biết, với các hợp tác xã quy mô nhỏ, việc ứng dụng công nghệ cần bắt đầu từ những nhu cầu thiết thực như: Ghi chép sản xuất, quản lý lô hàng, truy xuất nguồn gốc và giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm. Giải pháp phải phù hợp với điện thoại, điều kiện sản xuất và khả năng sử dụng của người dân, tránh đầu tư những công cụ vượt quá nhu cầu thực tế.

Đối với HTX Bà Bé, ngay sau hội nghị, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ cử đầu mối chuyên môn phối hợp với UBND xã Gia Lâm và Hội Nông dân khảo sát trực tiếp, xác định công cụ cần thiết, thiết bị có thể tận dụng, chi phí dự kiến và chính sách hỗ trợ phù hợp. Việc hướng dẫn sẽ theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, thực hành ngay trên sản phẩm của hợp tác xã, từ ghi nhật ký sản xuất đến lập hồ sơ truy xuất cho từng lô tinh bột nghệ, tinh dầu.

Về chi phí, ông Cù Ngọc Trang cho biết, Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố đã quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi số thông qua phiếu hỗ trợ sử dụng sản phẩm, dịch vụ số, thay vì cấp tiền mặt trực tiếp. Mức hỗ trợ tối đa là 70% chi phí, hoặc tối đa 100% trong trường hợp thành phố thực hiện bằng hình thức xã hội hóa, đối với sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục được công bố và đáp ứng điều kiện quy định.

Bên cạnh đó, theo Kế hoạch số 277/KH-UBND, có 13 doanh nghiệp công nghệ số cam kết cung cấp miễn phí sản phẩm, dịch vụ phục vụ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề. Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp cung cấp danh mục sản phẩm, dịch vụ và thông tin đầu mối doanh nghiệp cho UBND 126 xã, phường để tổ chức triển khai.

Ông Cù Ngọc Trang nhấn mạnh, khi lựa chọn giải pháp, người dân cần được thông tin rõ về thời gian miễn phí, chi phí duy trì sau đó, trách nhiệm hỗ trợ và khả năng chuyển dữ liệu sang phần mềm khác. Việc hỗ trợ phải đúng đối tượng, điều kiện và danh mục quy định, không đồng nghĩa với việc mọi hợp tác xã đều được cấp thiết bị hoặc phần mềm miễn phí.

Kết nối dữ liệu để giảm kê khai nhiều lần

Đối với kiến nghị kết nối nhật ký điện tử, dữ liệu vùng sản xuất, hồ sơ chất lượng và mã QR truy xuất nguồn gốc, ông Cù Ngọc Trang cho rằng, nếu mỗi nền tảng lại yêu cầu một tài khoản, một bộ hồ sơ và một cách nhập liệu riêng thì chuyển đổi số sẽ làm tăng việc cho nông dân. Hướng giải quyết là cập nhật dữ liệu tại nguồn, chuẩn hóa thông tin và tái sử dụng cho nhiều nhu cầu, hạn chế yêu cầu người dân khai báo lại.

Sở Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường chuẩn hóa thông tin về hợp tác xã, vùng nguyên liệu, sản phẩm và lô hàng; từng bước kết nối nhật ký sản xuất với hồ sơ kiểm nghiệm, chứng nhận và mã QR truy xuất nguồn gốc, trên cơ sở tận dụng các nền tảng hiện có và khả năng chia sẻ dữ liệu của từng hệ thống.

Chẳng hạn, với một lô tinh bột nghệ của HTX Bà Bé, thông tin về nguồn nguyên liệu, ngày tiếp nhận, quá trình chế biến, ngày đóng gói và kết quả kiểm nghiệm có thể được liên kết trong cùng hồ sơ lô hàng. Người mua quét mã QR để xem thông tin được phép công khai; cơ quan quản lý khai thác dữ liệu theo thẩm quyền. Những thông tin như tên, địa chỉ hợp tác xã, vùng sản xuất và giấy tờ còn hiệu lực đã có trên hệ thống cần được sử dụng lại; người sản xuất chỉ cập nhật hoạt động mới hoặc nội dung thay đổi.

Theo ông Cù Ngọc Trang, mã QR là công cụ truy xuất, không thay thế việc kiểm nghiệm hay chứng nhận chất lượng. Giá trị của truy xuất nguồn gốc phụ thuộc vào dữ liệu chính xác, được cập nhật và có người chịu trách nhiệm.

Sở Khoa học và Công nghệ nhận trách nhiệm đầu mối đối với phần công nghệ và chuyển đổi số của kiến nghị, đồng thời phối hợp với ngành nông nghiệp về dữ liệu sản xuất, chất lượng và truy xuất chuyên ngành. Sau khảo sát, Sở sẽ cùng hợp tác xã xây dựng phương án hỗ trợ, xác định đầu mối liên hệ, tiến độ và kết quả cần đạt; theo dõi quá trình sử dụng, xử lý vướng mắc kỹ thuật và đánh giá sau một chu kỳ sản xuất phù hợp.

Kết quả không chỉ được đánh giá qua việc đưa phần mềm vào sử dụng, mà còn ở khả năng người dân sử dụng được công cụ, lô hàng có hồ sơ truy xuất đầy đủ, giảm số lần nhập lại thông tin và rút ngắn thời gian ghi chép, quản lý. Từ mô hình tại HTX Bà Bé, Sở sẽ lựa chọn cách làm phù hợp để mở rộng cho các hợp tác xã khác.