Chuyển đổi số để nâng tầm nông nghiệp Thủ đô

Từ giám sát thời tiết, đất đai, cây trồng đến kết nối thị trường..., công nghệ đang trở thành công cụ quan trọng giúp nông dân nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Tại Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (phường Chương Mỹ), công nghệ đang được ứng dụng ngày càng sâu vào quá trình sản xuất. Hiện gần 30ha đất của Hợp tác xã tại phường Chương Mỹ và Mộc Châu (Sơn La) chuyên sản xuất rau, củ, quả theo quy trình hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP với hơn 30 chủng loại như cải bắp, cải bó xôi, cải chíp, cải canh, cà chua, củ cải tròn...

Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn Hoàng Văn Thám, Hợp tác xã là một trong những đơn vị đầu tiên trên địa bàn phường Chương Mỹ tiếp cận và ứng dụng công nghệ viễn thám, hệ thống quan trắc thời tiết vào sản xuất rau an toàn. Thông qua trạm thời tiết thông minh iMentos 3.3 A-G, hệ thống quan trắc và camera truyền hình ảnh về khu nhà điều hành, Với bán kính phủ sóng 15km, trạm quan trắc cung cấp các thông số về nhiệt độ, tốc độ gió, lượng mưa, độ ẩm đất... giúp Hợp tác xã theo dõi sinh trưởng của cây trồng, nhận diện nguy cơ sâu bệnh và chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất.

“Việc ứng dụng công nghệ số, dữ liệu và các công cụ AI cũng tạo điều kiện để Hợp tác xã quản lý sản xuất, kết nối khách hàng và minh bạch thông tin sản phẩm. Nhờ đó, sản phẩm của đơn vị đã tiếp cận nhiều kênh phân phối ổn định. Hiện, mỗi tháng Hợp tác xã cung cấp hơn 100 tấn rau, củ cho hệ thống siêu thị tại 12 tỉnh, thành phố, cùng các trường học, bếp ăn công nghiệp, bệnh viện”, ông Hoàng Văn Thám cho biết thêm.

Không chỉ ứng dụng công nghệ trong quản lý, nhiều hợp tác xã trên địa bàn Hà Nội đã đưa thiết bị hiện đại trực tiếp vào đồng ruộng. Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên) Nguyễn Hữu Hiền cho biết, trong vụ mùa năm 2026, Hợp tác xã đã mạnh dạn sử dụng máy bay không người lái để gieo sạ lúa. Thiết bị có năng suất gieo sạ khoảng 3-4ha/giờ; trong điều kiện thời tiết thuận lợi và độ thuần đồng ruộng cao, một ngày có thể rải 20-25ha giống. So với phương thức sạ thủ công, máy bay không người lái giúp hạt giống được phân bổ tương đối đồng đều, hạn chế dấu chân trên mặt ruộng, qua đó giảm công lao động và chi phí sản xuất..

Những mô hình trên cho thấy công nghệ không chỉ được ứng dụng ở khâu quản lý mà đang từng bước trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, từ gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch, sơ chế, đóng gói, tiêu thụ...

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, thực hiện Kế hoạch số 73/KH-UBND ngày 12-3-2025 của UBND thành phố về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn Thành phố đến năm 2030, Hà Nội định hướng đẩy mạnh ứng dụng AI kết hợp với IoT để giám sát các thông số về đất đai, độ ẩm, dinh dưỡng cây trồng theo thời gian thực, hỗ trợ quyết định canh tác chính xác từ quản lý vùng nguyên liệu đến đầu ra sản phẩm.

Đến nay, Hà Nội có hơn 900ha diện tích trồng trọt áp dụng công nghệ số và hơn 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Và để công nghệ thực sự trở thành động lực của nông nghiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, Hà Nội định hướng phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn Thủ đô theo hướng nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, có năng suất, chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng cao; chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị.

Theo đó, Thành phố khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, hợp tác xã, chủ trang trại, nông dân tham gia các mô hình thử nghiệm đổi mới sáng tạo; hỗ trợ chuyển giao, nhân rộng những công nghệ phù hợp, dễ sử dụng, chi phí hợp lý và chứng minh được hiệu quả về năng suất, chất lượng, môi trường hoặc giảm chi phí.

Các mô hình đang được triển khai cho thấy, quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp Hà Nội đang chuyển dần từ ứng dụng từng thiết bị, phần mềm riêng lẻ sang xây dựng hệ thống sản xuất dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu được kết nối với AI, IoT và các công nghệ tự động hóa, nông dân có thêm công cụ để quản lý sản xuất chính xác hơn, doanh nghiệp có thể kiểm soát chuỗi cung ứng hiệu quả hơn và người tiêu dùng có thêm thông tin để nhận diện nguồn gốc, chất lượng nông sản...