Hà Nội gắn thu hồi đất với chuyển đổi nghề, bảo đảm sinh kế cho nông dân

Chú trọng chuyển đổi nghề nghiệp, bảo đảm sinh kế cho nông dân

Đồng chí Vũ Đại Thắng ghi nhận, đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, xuất phát từ thực tiễn sản xuất và đời sống của nông dân. Qua đối thoại, nhiều đại biểu phản ánh khó khăn về đất đai, quy hoạch, hạ tầng sản xuất, phòng, chống thiên tai và sinh kế. Các ý kiến cũng đề cập yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tập thể, liên kết tiêu thụ nông sản, chuyển đổi nghề nghiệp và bảo tồn làng nghề.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về tăng trưởng kinh tế, phát triển kết cấu hạ tầng, tổ chức lại không gian đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống. Quá trình này sẽ tác động đến cơ cấu sử dụng đất, việc làm của lao động nông thôn và tổ chức không gian làng quê. Vì vậy, cần quản lý, tổ chức thực hiện tốt quá trình đô thị hóa, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển với quyền, lợi ích chính đáng của người dân.

Hà Nội cần chuyển mạnh từ mô hình phát triển nông nghiệp chú trọng mở rộng diện tích, gia tăng sản lượng sang nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, sản xuất hàng hóa chất lượng cao, có giá trị gia tăng và hiệu quả sử dụng đất lớn. Thành phố cần phát huy vai trò trung tâm về khoa học, công nghệ, giống, chế biến, logistics, thương mại và tiêu thụ nông sản; tăng cường liên kết với các tỉnh trong Vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng, chủ động tổ chức chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, ổn định.

Cùng với đó, quy hoạch đô thị phải gắn với tổ chức lại không gian nông thôn, bảo tồn làng cổ, làng nghề, cảnh quan sinh thái, không gian văn hóa cộng đồng và các giá trị truyền thống. Mô hình "làng trong phố, phố trong làng" cần được nghiên cứu ngay từ khâu quy hoạch, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn bản sắc làng quê với phát triển hạ tầng, dịch vụ và nâng cao chất lượng sống.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, việc chuyển đổi đất đai phải đi đôi với chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Khi xây dựng, triển khai các dự án phát triển, cần tính toán cụ thể người dân sau thu hồi đất sẽ làm nghề gì, có nguồn thu nhập từ đâu, con em được đào tạo và tiếp cận cơ hội việc làm như thế nào. Đây là trách nhiệm của chính quyền các cấp, cơ quan quản lý và chủ đầu tư liên quan.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các địa phương đồng thời xây dựng phương án hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải quyết việc làm, ổn định đời sống cho các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án; hướng dẫn bố trí địa điểm sản xuất phù hợp cho các hộ, trang trại phải di dời. Sở Nội vụ phối hợp với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, Hội Nông dân và chính quyền địa phương tổ chức đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế, đặc biệt quan tâm lao động trung niên, lao động lớn tuổi. Các khu đô thị, khu công nghiệp cũng cần tính toán không gian phát triển thương mại, dịch vụ, đào tạo nghề và tạo việc làm cho người dân tại chỗ.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu tập trung thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau:

Một là, tập trung tháo gỡ những khó khăn về đất đai, quy hoạch, hạ tầng và phòng, chống thiên tai.

Qua kiến nghị của các đại biểu các xã: Hạ Bằng, Trần Phú, Xuân Mai và một số địa phương, Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát những diện tích đất nông nghiệp sản xuất kém hiệu quả, thường xuyên ngập úng; hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với quy hoạch, điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường.

Đồng thời, nghiên cứu các giải pháp tích tụ, tập trung đất đai, hình thành vùng sản xuất tập trung; ưu tiên đầu tư hạ tầng thủy lợi, giao thông nội đồng, điện phục vụ sản xuất.

Đối với tình trạng ngập úng tại lưu vực sông Tích, sông Bùi, sông Đáy, nhất là các khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng, thành phố đã và đang tập trung chỉ đạo các giải pháp khắc phục. Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát tổng thể hệ thống đê điều, tiêu thoát nước, hồ điều hòa và các công trình thủy lợi liên quan; xác định rõ các giải pháp trước mắt và phương án đầu tư lâu dài. Trong đó, phải ưu tiên bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân; đồng thời nghiên cứu chuyển đổi mô hình sản xuất, sinh kế phù hợp tại những khu vực thường xuyên ngập sâu.

Hai là, giải quyết tốt vấn đề sinh kế, chuyển đổi nghề nghiệp cho nông dân trong quá trình đô thị hóa. Đây là nội dung tôi yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải quan tâm hơn nữa trong thời gian tới.

Thực tế tại các xã Thư Lâm, Dân Hòa và những địa bàn có dự án đô thị, công nghiệp, hạ tầng cho thấy việc thu hồi đất, di dời cơ sở sản xuất ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân. Đồng chí Vũ Đại Thắng đề nghị các địa phương khi triển khai dự án phải đồng thời xây dựng phương án hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, giải quyết việc làm, ổn định đời sống cho các hộ bị ảnh hưởng.

Đối với các hộ sản xuất và trang trại phải di dời, cần rà soát nhu cầu, hướng dẫn xây dựng phương án bố trí địa điểm sản xuất phù hợp với quy hoạch, bảo đảm yêu cầu về môi trường và tuân thủ quy định pháp luật. Đối với lao động nông nghiệp chuyển đổi nghề, giao Sở Nội vụ phối hợp với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, Hội Nông dân và chính quyền địa phương tổ chức đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Đặc biệt quan tâm đến lao động trung niên, lao động lớn tuổi, những người đã gắn bó nhiều năm với sản xuất nông nghiệp.

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, cùng với việc thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và dịch vụ, cần tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế hộ, hợp tác xã, ngành nghề nông thôn, thương mại, du lịch và các hoạt động dịch vụ phù hợp. Cụ thể, khi quy hoạch các khu đô thị, khu công nghiệp, các địa phương cần tính toán không gian phát triển thương mại, dịch vụ, đào tạo nghề và tạo việc làm cho người dân tại chỗ.

Ba là, phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, làng nghề và các mô hình kinh tế nông thôn phù hợp với đặc điểm của Thủ đô. Đối với kiến nghị của đại biểu xã Suối Hai về phát triển chăn nuôi bò sữa, Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các địa phương nghiên cứu các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, xử lý chất thải, tận dụng phụ phẩm, phát triển kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, rà soát quy hoạch, điều kiện phát triển các cơ sở giết mổ, chế biến tập trung, bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường, phòng, chống dịch bệnh và an toàn thực phẩm.

Đối với các làng nghề truyền thống, như Chuyên Mỹ, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh cần quan tâm đồng bộ vấn đề mặt bằng sản xuất, hạ tầng cụm công nghiệp làng nghề, xử lý môi trường, đổi mới công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Trong đó, Sở Công Thương phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Du lịch và các địa phương nghiên cứu phát triển các tuyến du lịch làng nghề, không gian giới thiệu sản phẩm, trải nghiệm nghề truyền thống.

“

“Hà Nội có hệ thống làng nghề phong phú, nhiều nghề có lịch sử hàng trăm năm. Đây là lợi thế cần được khai thác tốt hơn để phát triển kinh tế, tạo việc làm và gìn giữ bản sắc văn hóa Thủ đô”, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.

Trong quy hoạch nông thôn, cần phân định rõ các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, vùng nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch, khu vực phát triển làng nghề và những địa bàn chuyển tiếp sang đô thị.

Bốn là, thúc đẩy chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị và phát triển thị trường tiêu thụ nông sản. Qua các ý kiến của đại biểu các xã Gia Lâm, Mê Linh, Tiến Thắng, Vật Lại và Hợp tác xã Nông nghiệp Sông Hồng, Chủ tịch UBND thành phố cho rằng đây là những vấn đề rất thực tế.

Trong đó, nông dân đã quan tâm nhiều hơn đến tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ, phát triển sản phẩm OCOP. Nhưng khó khăn hiện nay là chi phí đầu tư, khả năng tiếp cận công nghệ, thiếu thông tin thị trường và liên kết tiêu thụ chưa ổn định.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số thiết thực, phù hợp với quy mô sản xuất của nông dân và hợp tác xã. Trong đó, cần đơn giản hóa quy trình, tăng cường hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở, từng bước kết nối, chia sẻ dữ liệu sản xuất và truy xuất nguồn gốc, tránh gây thêm thủ tục cho người dân.

Đối với tiêu thụ nông sản, giao Sở Công Thương phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát nhu cầu phát triển hệ thống sơ chế, chế biến, kho lạnh, bảo quản và logistics tại các vùng sản xuất tập trung. Đồng thời, đẩy mạnh kết nối với các doanh nghiệp phân phối, siêu thị, chợ đầu mối, hệ thống bán lẻ; hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn để tham gia cung ứng thực phẩm cho trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và các bếp ăn tập thể theo quy định.

Năm là, nâng cao hiệu quả các chính sách hỗ trợ và phát huy vai trò của Hội Nông dân thành phố. Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Tài chính phối hợp với Hội Nông dân thành phố và các cơ quan liên quan rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân, nghiên cứu phương án bổ sung nguồn lực phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và quy định hiện hành.

Việc hỗ trợ vốn cần ưu tiên các mô hình sản xuất có hiệu quả, hợp tác xã, ngành nghề nông thôn, mô hình tạo việc làm và sinh kế bền vững. Trong đó, Hội Nông dân thành phố cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở; chủ động tư vấn, hỗ trợ hội viên tiếp cận chính sách, vốn, khoa học, công nghệ, đào tạo nghề và thị trường tiêu thụ.

Nông nghiệp, nông dân và nông thôn luôn có vị trí quan trọng

Chủ tịch UBND thành phố cũng đề nghị Hội Nông dân thành phố tăng cường phối hợp với các cơ sở nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức tín dụng để hỗ trợ nông dân nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh.

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, trong giai đoạn tới, người nông dân Hà Nội không chỉ cần có kỹ năng sản xuất nông nghiệp mà còn phải từng bước nâng cao kiến thức về thị trường, công nghệ, quản trị và tổ chức kinh doanh. Đây là yêu cầu thực tế của quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn.

Để các nội dung trao đổi tại hội nghị được triển khai thực chất, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng giao Văn phòng UBND thành phố phối hợp với Hội Nông dân thành phố tổng hợp đầy đủ ý kiến, kiến nghị của đại biểu, tham mưu ban hành thông báo kết luận hội nghị. Thông báo kết luận cần xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn xử lý và trách nhiệm báo cáo kết quả.

Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của thành phố, yêu cầu các sở, ngành chủ động giải quyết, không đùn đẩy, không để kéo dài do thiếu phối hợp. Những nội dung cần điều chỉnh cơ chế, chính sách phải có phương án nghiên cứu, đề xuất cụ thể. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải kịp thời tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

“Tôi yêu cầu các sở, ngành không coi việc trả lời tại hội nghị là đã hoàn thành trách nhiệm. Kết quả đối thoại phải được thể hiện bằng việc tháo gỡ khó khăn, giải quyết kiến nghị và những chuyển biến cụ thể tại cơ sở. Hội Nông dân thành phố có trách nhiệm theo dõi, giám sát việc thực hiện kết luận; tổng hợp những vấn đề còn vướng mắc, báo cáo UBND thành phố để chỉ đạo giải quyết”, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND thành phố cho biết, trong quá trình xây dựng và phát triển Thủ đô, nông nghiệp, nông dân và nông thôn luôn có vị trí quan trọng. Thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ, khoa học, công nghệ và kinh tế số. Đồng thời, thành phố phải chú trọng gìn giữ không gian sinh thái, cảnh quan nông thôn, các làng nghề truyền thống và những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Thăng Long - Hà Nội.

Thành phố sẽ tạo điều kiện để nông dân phát triển sản xuất, làm giàu từ nông nghiệp tại những địa bàn có lợi thế; đồng thời hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo cơ hội tham gia các ngành kinh tế mới trong quá trình đô thị hóa. Đồng chí Vũ Đại Thắng mong Hội Nông dân các cấp, các hợp tác xã, doanh nghiệp và bà con nông dân tiếp tục đồng hành với thành phố, chủ động đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao trình độ, tích cực tham gia phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng Thủ đô.

Chính quyền thành phố sẽ tiếp tục lắng nghe, đồng hành và tập trung giải quyết những vấn đề thuộc trách nhiệm của mình, tạo điều kiện để nông dân phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống và nâng cao thu nhập.