Hà Nội chuyển trạng thái cao điểm hành động, phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm

Toàn thành phố còn 24 ổ dịch sốt xuất huyết đang hoạt động

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho biết, trong những tuần gần đây, số ca mắc sốt xuất huyết trên toàn thành phố tăng cao, bắt đầu ghi nhận các trường hợp chuyển biến nặng. Cùng với sốt xuất huyết, dịch tay chân miệng cũng tiềm ẩn nguy cơ bùng phát khi học sinh chuẩn bị bước vào năm học mới.

Lãnh đạo Sở Y tế thẳng thắn chỉ rõ, việc xây dựng và thực thi phương án phòng, chống dịch "4 tại chỗ" ở một số địa phương còn bộc lộ độ trễ, thiếu tính chủ động. Một số xã, phường chưa hoàn thiện đề án đúng hạn, việc chuẩn bị nguồn lực, máy móc và vật tư hóa chất còn lúng túng. Đáng lo ngại hơn cả, thực tế giám sát cho thấy nhiều ổ dịch phát sinh do phát hiện muộn, khi ca bệnh khởi phát quá 7 ngày mới được ghi nhận và báo cáo lên hệ thống y tế, làm mất đi "thời gian vàng" để khoanh vùng xử lý sớm từ gốc. Hiện toàn thành phố phải tập trung theo dõi và xử lý 24 ổ dịch đang hoạt động.

Trước áp lực đó, ngành Y tế đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội khẩn trương tăng cường lực lượng xuống hỗ trợ các địa bàn trọng điểm; đồng thời rút kinh nghiệm từ việc thí điểm thành công mô hình chủ động phòng, chống dịch tại phường Khương Đình và xã Ô Diên để chuẩn bị nhân rộng ra toàn bộ 126 xã, phường. Cốt lõi của mô hình là thiết lập các Đội, Tổ xung kích diệt bọ gậy do Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố làm nòng cốt, có sự tham gia hướng dẫn trực tiếp của cán bộ y tế, kết hợp ứng dụng công nghệ số và quét mã QR để giám sát ổ bọ gậy theo thời gian thực.

Tại xã Đông Anh, công tác phòng, chống dịch được triển khai từ sớm. Nhờ chủ động chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, máy móc và vật tư hóa chất, đến nay xã đã khống chế được 13 ca mắc tích lũy từ đầu năm, trên địa bàn hiện không còn ổ dịch đang hoạt động. Địa phương đang duy trì đều đặn các đợt tổng vệ sinh môi trường vào ngày cuối tuần, huy động toàn bộ các thôn và tổ chức đoàn thể cùng vào cuộc để giữ vững địa bàn an toàn.

Ngược lại, xã Dân Hòa đang có số ca mắc thuộc nhóm đầu thành phố và vừa phát sinh ổ dịch mới. Đại diện lãnh đạo địa phương cho biết, đặc thù địa bàn vùng trũng, có thôn làm nghề thu gom phế liệu và có thôn chuyên trồng cây cảnh, chứa rất nhiều phế thải, bể, ang nước đọng là môi trường lý tưởng cho muỗi truyền bệnh sinh sôi. Bên cạnh đó, một bộ phận lớn người dân đi làm ăn xa hoặc vắng nhà từ sáng sớm đến tối muộn, gây trở ngại lớn cho việc tiếp cận kiểm tra, xử lý vệ sinh môi trường. Xã cũng gặp khó khăn do thiếu trang thiết bị phun tiêu độc khử trùng môi trường.

Tại phường Dương Nội, với 17 ca mắc từ đầu năm, địa phương đã kịp thời khoanh vùng, xử lý dứt điểm 1 ổ dịch gồm 12 ca tại khu đô thị thông qua việc kích hoạt 21 tổ xung kích với gần 300 thành viên, phun hóa chất diện rộng và không để phát sinh ca bệnh mới.

Trong khi đó, tại xã Hồng Vân - điểm nóng ghi nhận nhiều ca mắc và 3 ổ dịch, địa phương đã phối hợp cùng CDC Hà Nội tổ chức 5 đợt tổng vệ sinh, phun hóa chất diệt muỗi 2 lần toàn xã, kéo giảm chỉ số lăng quăng, bọ gậy (BI) từ mức 40 xuống dưới 20. Xã Hồng Vân cũng tăng cường truyền thanh từ 7 đến 8 lần mỗi ngày tại khu vực ổ dịch, sử dụng loa kéo lưu động và phát tờ rơi đến từng hộ kinh doanh buôn bán tại chợ đầu mối để nâng cao ý thức tự phòng bệnh của nhân dân.

Hành động thực chất và đo lường bằng kết quả

Lắng nghe báo cáo của ngành Y tế và phần giải trình của các địa phương, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà nhấn mạnh, sốt xuất huyết hiện nay không còn phát triển theo chu kỳ hay mùa vụ như trước đây mà xuất hiện quanh năm với mức độ lây lan nhanh, diễn biến rất khó lường. Thành phố nghiêm khắc phê bình tư duy làm việc thụ động, "kể lể khó khăn, giải thích lý do" khi để dịch bùng phát. Những đặc thù về nghề nghiệp, thói quen sinh hoạt hay địa hình trũng thấp vốn đã tồn tại từ nhiều năm trước, do đó nếu cấp ủy, chính quyền cơ sở nhận diện đúng, đánh giá sát địa bàn và chủ động phòng ngừa từ sớm thì hoàn toàn có thể kiểm soát được tình hình. Thước đo năng lực lãnh đạo và hiệu quả công tác phòng dịch lúc này là số ca mắc phải giảm và các ổ dịch phải được dập tắt dứt điểm.

Để nhanh chóng kiểm soát tình hình, chặn đứng đà lây lan của dịch bệnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà yêu cầu kích hoạt cơ chế cao điểm phòng, chống dịch trên toàn địa bàn. Toàn bộ 126 xã, phường phải chuyển trạng thái, rà soát lại toàn bộ phương án "4 tại chỗ" gắn liền với thực tế từng thôn, xóm, cụm dân cư. Phương án phải rõ người, rõ việc, bảo đảm tính khả thi cao, dự trù đầy đủ kinh phí, nhân lực kíp trực, máy móc và hóa chất; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng làm nửa vời, phun thuốc không đúng kỹ thuật, không đủ liều lượng làm giảm hiệu quả diệt muỗi.

Cùng với đó, tất cả 126 xã, phường trên toàn địa bàn đồng loạt ra quân mở chiến dịch tổng vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy. Việc ra quân phải thực chất đến từng hộ gia đình, từng ngõ xóm, công trường xây dựng, khu vực công cộng; kiên quyết không làm mang tính hình thức, phong trào.

Đặc biệt, các xã, phường phải hoàn thành việc kiện toàn các Tổ xung kích theo đúng mô hình chuẩn hóa: Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố làm nòng cốt; bắt buộc có ít nhất 1 cán bộ hoặc cộng tác viên y tế phụ trách hướng dẫn chuyên môn; phân công quản lý cụ thể đến từng nhóm hộ gia đình hoặc cụm liên gia. Đồng thời triển khai ứng dụng quét mã QR để cập nhật trực tiếp dữ liệu kiểm tra bọ gậy lên hệ thống quản lý của CDC Hà Nội; lập các nhóm Zalo cộng đồng theo từng khu dân cư để thiết lập kênh thông tin hai chiều, tiếp nhận sớm phản ánh triệu chứng và tư vấn hỗ trợ người dân kịp thời.

Nhằm mục tiêu khẩn trương xử lý dứt điểm 24 ổ dịch đang hoạt động, Sở Y tế và CDC Hà Nội phải trực tiếp cử các đoàn công tác chuyên môn xuống cơ sở, ngay trong ngày 18-8 làm việc và hỗ trợ kỹ thuật cho các địa bàn nóng như xã Dân Hòa; áp dụng các biện pháp y tế bắt buộc để bao vây, khoanh vùng, xử lý dứt điểm toàn bộ 24 ổ dịch, tuyệt đối không để lây lan diện rộng.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà yêu cầu đổi mới phương thức truyền thông, nâng cao ý thức tự phòng dịch, chuyển mạnh từ tuyên truyền thụ động sang truyền thông trực tiếp, "đi từng ngõ, gõ từng nhà", linh hoạt khung giờ tiếp cận đối với các hộ gia đình đi làm ăn xa. Sở Y tế phối hợp với các cơ quan báo chí tăng cường phát sóng, đăng tải các khuyến cáo, hướng dẫn nhận biết sớm dấu hiệu sốt xuất huyết và số điện thoại đường dây nóng hỗ trợ, vận động người dân khi có biểu hiện sốt cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn điều trị, chấm dứt tình trạng tự điều trị tại nhà quá 7 ngày dẫn đến biến chứng nặng và lây lan dịch ra cộng đồng.

Đồng chí Vũ Thu Hà yêu cầu Sở Y tế phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo khẩn trương chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở giáo dục trên địa bàn toàn thành phố tổ chức khử khuẩn, tổng vệ sinh môi trường trường lớp, sẵn sàng đón học sinh tựu trường trong điều kiện vệ sinh an toàn cao nhất.

Đáng chú ý, thành phố yêu cầu thiết lập chế độ báo cáo cập nhật số liệu dịch bệnh hàng ngày. Đoàn kiểm tra của lãnh đạo UBND thành phố sẽ tiến hành kiểm tra đột xuất công tác phòng, chống dịch tại các địa phương trọng điểm; kiên quyết xem xét, xử lý trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu địa phương nếu để dịch bùng phát do chủ quan, thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà, TS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội nhấn mạnh: Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cấp chính quyền, tinh thần trách nhiệm của lực lượng y tế cơ sở cùng với ý thức tự giác, chủ động diệt muỗi, diệt bọ gậy của mỗi người dân, mỗi gia đình chính là chìa khóa then chốt để Thủ đô sớm khống chế và đẩy lùi dịch bệnh, bảo vệ an toàn sức khỏe cho nhân dân.