Hà Nội: 392 người có khả năng tạo nguồn làm luật sư công

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đồng chủ trì hội nghị.

Tham dự hội nghị có đại diện các cơ quan, ban, ngành Trung ương; 8 bộ; các cơ quan, ban, ngành tại 10 tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm; Liên đoàn Luật sư Việt Nam; đoàn luật sư các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm; một số tập đoàn, tổng công ty; các chuyên gia, nhà khoa học, luật sư có kinh nghiệm, uy tín…

Xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế phối hợp

Hội nghị được tổ chức nhằm hướng dẫn cụ thể việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 24/2026/QH16 và Nghị định số 364/2026/NĐ-CP gắn với yêu cầu thực tiễn của các bộ, địa phương thực hiện thí điểm, từ việc lựa chọn nhân sự, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện các thủ tục để trở thành luật sư công; bố trí, sử dụng và giao giải quyết vụ, việc; đến quản lý, giám sát, đánh giá kết quả hoạt động, thực hiện chế độ báo cáo và tổng kết việc thí điểm.

Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế phối hợp của các cơ quan, đơn vị có liên quan; cụ thể hóa nhiệm vụ, đầu mối thực hiện và tiến độ triển khai của từng cơ quan trong suốt thời gian thí điểm, bảo đảm việc tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất, đúng tiến độ và có chất lượng…

Theo Bộ Tư pháp, khi xây dựng đội ngũ luật sư công, cơ quan thực hiện thí điểm căn cứ vào tình hình thực tế, nhu cầu sử dụng luật sư công để xác định số lượng luật sư công, đồng thời chú trọng đến chất lượng của đội ngũ luật sư công để phát huy hiệu quả việc thực hiện chế định này, tránh chạy theo số lượng gây lãng phí, lợi dụng quy định của pháp luật để hưởng chế độ, chính sách.

Nghị quyết số 24/2026/QH16 quy định căn cứ vào nhu cầu thực tế sử dụng luật sư công, cơ quan thực hiện thí điểm có văn bản đề nghị Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư hoặc tham dự kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư cho người làm việc tại cơ quan, tổ chức thuộc thẩm quyền quản lý. Như vậy, người đứng đầu cơ quan thực hiện thí điểm phải chịu trách nhiệm xác định số lượng luật sư công tại cơ quan mình.

Luật sư công có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước và quyền, nghĩa vụ của luật sư theo quy định của Nghị quyết, Luật Luật sư, Điều lệ Liên đoàn luật sư Việt Nam và pháp luật có liên quan.

Ngoài ra, luật sư công còn có một số quyền và nghĩa vụ khác với luật sư hành nghề theo quy định của Luật Luật sư như: Được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định của pháp luật có liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn xảy ra thiệt hại; chỉ được thực hiện các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức ngoài khu vực nhà nước; kịp thời báo cáo với cơ quan sử dụng luật sư công về diễn biến và tình hình xử lý vụ, việc do mình trực tiếp thực hiện…

Thí điểm trong 2 năm

Qua tổng hợp báo cáo của 84 cơ quan, đơn vị trên địa bàn, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội cho biết, bước đầu rà soát được 392 cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và người lao động trong khu vực nhà nước có trình độ chuyên môn pháp lý, đủ điều kiện hoặc có khả năng tạo nguồn để thực hiện nhiệm vụ luật sư công.

Kết quả rà soát cho thấy trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của thành phố có những người có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn pháp luật, trong đó có người đã có Chứng chỉ hành nghề luật sư, có trình độ tiến sĩ luật, chuyên viên cao cấp hoặc tương đương.

Tuy nhiên, số lượng trên mới là nguồn nhân lực được rà soát, chưa đồng nghĩa với số lượng luật sư công có thể bố trí ngay. Để xác định người có thể tham gia thực tế còn phải xem xét điều kiện hành nghề, vị trí việc làm, nhu cầu của cơ quan, khả năng bố trí, tuyển dụng và nguyện vọng của cá nhân.

Vì vậy, thời gian tới cần tiếp tục phân loại cụ thể: Người có thể thực hiện ngay các thủ tục cần thiết để trở thành luật sư công; người cần hoàn thiện điều kiện về Chứng chỉ hành nghề luật sư; người có thể tham gia nhưng đang đảm nhiệm vị trí chuyên môn khác; người có nhu cầu và phù hợp để bố trí làm luật sư công.

Qua thực tế rà soát, nhu cầu sử dụng luật sư công không đồng đều giữa các cơ quan, đơn vị và địa bàn. Có nơi phát sinh nhiều vụ việc nhưng chưa có người đủ điều kiện; có nơi có nguồn nhân lực nhưng nhu cầu sử dụng thường xuyên không lớn.

Do đó, theo Sở Tư pháp thành phố, trong thời gian thí điểm cần nghiên cứu cơ chế sử dụng luật sư công linh hoạt theo vụ việc và theo nhu cầu thực tế, thay vì chỉ bố trí theo phạm vi cơ quan trực tiếp quản lý.

Việc thí điểm luật sư công được tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và Bắc Ninh. Thời gian thực hiện thí điểm trong 2 năm, từ ngày 1-10-2026 đến hết ngày 30-9-2028.