Từ những buổi hỗ trợ lấy mẫu ADN đến nhập dữ liệu, kết nối thông tin, những “áo xanh” Hà Nội đang góp sức trong hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đồng hành cùng các gia đình đã chờ đợi người thân suốt nhiều thập kỷ.
“Áo xanh” trong hành trình 500 ngày đêm
Trong Chiến dịch “500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Đoàn Thanh niên xã Thanh Trì xác định đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc và bày tỏ lòng biết ơn của tuổi trẻ đối với các thế hệ cha anh.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ xã, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Thanh Trì Hoàng Minh Hằng trực tiếp tham gia hoạt động này. Theo chị Hằng, thời gian qua, đoàn viên, thanh niên địa phương đã tích cực hỗ trợ công tác xác định danh tính liệt sĩ bằng phương pháp ADN và nhập liệu thông tin trên máy tính theo hướng dẫn.
Đến nay, Đoàn Thanh niên xã đã huy động đoàn viên, thanh niên với hơn 70 lượt người, góp phần hỗ trợ lực lượng chuyên môn chuẩn hóa, cập nhật và quản lý thông tin phục vụ quá trình xác định danh tính liệt sĩ.

“Vai trò của tuổi trẻ không chỉ dừng ở việc hỗ trợ nhập liệu hay các công việc kỹ thuật, mà còn đóng góp nhiều hơn trong thu thập và kết nối thông tin. Đoàn viên, thanh niên có lợi thế về công nghệ, mạng xã hội và khả năng kết nối cộng đồng, vì vậy có thể tham gia tuyên truyền, vận động người dân cung cấp thông tin về liệt sĩ, kết nối nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và cựu chiến binh; đồng thời hỗ trợ số hóa, cập nhật, đối chiếu các nguồn thông tin theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn”, chị Hằng chia sẻ.
Đặc biệt, trong các ngày 14 và 15-8, lực lượng đoàn viên, thanh niên dưới sự hướng dẫn của Ban Chỉ huy Quân sự xã đã tham gia lấy mẫu ADN, cập nhật vào ngân hàng ADN để phục vụ xác định danh tính 2 liệt sĩ chưa xác định được danh tính từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Yên Mỹ.
“Qua hoạt động này, tuổi trẻ xã Thanh Trì mong muốn tiếp tục phát huy tinh thần "đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên", bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, góp một phần nhỏ bé vào hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là sự tri ân sâu sắc của thế hệ trẻ hôm nay đối với những người đã hy sinh cho Tổ quốc”, chị Hoàng Minh Hằng nói.
Tại xã Đông Anh, hàng chục đoàn viên, thanh niên cũng tham gia hỗ trợ lực lượng chức năng lấy mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, những người trẻ có dịp lắng nghe nhiều câu chuyện về các thế hệ đi trước đã ngã xuống vì độc lập, tự do và thống nhất đất nước; về hành trình mà các gia đình đã bền bỉ tìm kiếm người thân để đưa các liệt sĩ trở về với đất mẹ.

Mỗi mẫu ADN, một niềm hi vọng
Trong số người đến lấy mẫu tại xã Đông Anh có bà Ngô Thị Bốn, sinh năm 1946, em gái liệt sĩ Ngô Văn Hứa, sinh năm 1936, quê ở thôn Tiên Hội, xã Đông Hội, huyện Đông Anh trước đây. Anh trai bà hi sinh năm 1966 tại chiến trường Bình Phước. Hàng chục năm qua, gia đình vẫn đau đáu tìm kiếm nhưng chưa biết chính xác nơi người thân mình nằm lại.
Sự phát triển của khoa học cùng việc triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đã mở thêm một cánh cửa hy vọng cho gia đình bà Bốn. Hi vọng ấy không chỉ là tìm được một cái tên trong cơ sở dữ liệu, mà còn là biết người thân đã hy sinh ở đâu, được quy tập tại đâu để có thể trở về bên gia đình sau hàng chục năm xa cách.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, Bí thư Đoàn xã Đông Anh Nguyễn Thị Thảo, cho rằng, việc hỗ trợ thu nhận mẫu ADN giúp đoàn viên, thanh niên có thêm một trải nghiệm đặc biệt về lịch sử. “Chúng tôi coi đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm của thế hệ trẻ trong hành trình tri ân. Mỗi lần nghe các cụ kể về người thân đã hy sinh, chúng tôi càng thấm thía hơn giá trị của hòa bình hôm nay”, chị Thảo nói.

Theo chị Thảo, cùng với hỗ trợ thu nhận mẫu ADN, tuổi trẻ địa phương đang triển khai nhiều hoạt động giáo dục truyền thống như: Câu chuyện thời hoa lửa, số hóa các địa chỉ đỏ… Qua đó, lịch sử không chỉ được kể lại bằng những trang sách mà còn được truyền tải bằng những câu chuyện người thật, việc thật, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào và trách nhiệm của thế hệ trẻ.
Tại xã Ngọc Hồi, tinh thần ấy cũng được cụ thể hóa bằng nhiều phần việc thiết thực. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Ngọc Hồi Phạm Phương Thảo, điều thôi thúc người trẻ tham gia hành trình tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ trước hết là lòng biết ơn.
“Dù không phải trải qua chiến tranh, chúng tôi được sống trong hòa bình hôm nay là nhờ sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Vì vậy, khi có cơ hội góp một phần nhỏ bé để đưa các anh trở về với gia đình, chúng tôi đều thấy đó là trách nhiệm của mình”, chị Phạm Phương Thảo chia sẻ.
Thời gian qua, Đoàn xã Ngọc Hồi đẩy mạnh tuyên truyền về Ngày Thương binh - Liệt sĩ và Chiến dịch “500 ngày đêm”; đồng thời cử đoàn viên, thanh niên tham gia hỗ trợ thu thập mẫu ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ...

“Lòng biết ơn nếu chỉ dừng ở lời nói thì chưa đủ. Quan trọng là biến lòng biết ơn thành những việc làm cụ thể, dù nhỏ bé. Với tuổi trẻ Ngọc Hồi, đó là sẵn sàng góp sức khi địa phương cần, chăm sóc các nghĩa trang, quan tâm đến các gia đình chính sách và cùng nhau gìn giữ, lan tỏa những câu chuyện về lịch sử, về sự hi sinh của thế hệ đi trước”, chị Phạm Phương Thảo nhấn mạnh.
Đoàn viên Nguyễn Minh Anh (20 tuổi) bày tỏ: “Có những câu chuyện khiến người trẻ như tôi rất xúc động, bởi nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm để biết người thân mình đang ở đâu. Tôi nghĩ mỗi bạn trẻ đều có thể góp một phần nhỏ bé vào hành trình tri ân, không nhất thiết phải là việc gì lớn lao. Chỉ cần sẵn sàng tham gia khi địa phương cần, biết trân trọng lịch sử và sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, đó cũng là một cách để thể hiện lòng biết ơn đối với thế hệ đi trước”.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.