Góp phần xây dựng môi trường số an toàn, minh bạch, đáng tin cậy

Chia sẻ tại Hội nghị "Trọn niềm tin - Kiến tạo tương lai số" do Công an thành phố Hà Nội tổ chức ngày 24-7, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Tự Long cho rằng, mỗi ngày người dân tiếp cận lượng thông tin khổng lồ từ mạng xã hội nhưng không phải ai cũng đủ kiến thức để nhận biết đâu là thông tin thật, đâu là sản phẩm cắt ghép bằng AI hay đâu là tài khoản giả mạo.

"Muốn phân biệt được thật - giả thì phải có kinh nghiệm, có kiến thức, chứ không thể tự nhiên mà biết", nam nghệ sĩ chia sẻ.

Theo NSND Tự Long, cùng với việc xử lý nghiêm hành vi phát tán thông tin sai sự thật, cần tăng cường phổ cập kỹ năng số để mọi người dân, từ người cao tuổi đến thanh thiếu niên, đều có khả năng nhận diện thông tin đúng - sai, biết cách tự bảo vệ mình trước các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.

Tuy nhiên, theo ông, nâng cao nhận thức mới chỉ là một nửa của bài toán. Trong bối cảnh AI có thể tạo ra những sản phẩm giả mạo ngày càng tinh vi, nghệ sĩ, KOL và các nhà sáng tạo nội dung đang trở thành nhóm đối tượng rất dễ bị lợi dụng hình ảnh, giọng nói và phát ngôn.

"Nếu trước đây, người ta giật tít để câu view thì bây giờ điều thu hút lại là những thông tin "mới, lạ, hiểm, sâu", đánh vào sự tò mò của người xem. Chính điều đó khiến những nội dung chưa được kiểm chứng lan truyền với tốc độ rất nhanh", ông nhận định.

Theo nam nghệ sĩ, uy tín được xây dựng bằng nhiều năm lao động nghiêm túc chính là "lá chắn" đầu tiên trước các hành vi giả mạo. Khi một người luôn giữ hình ảnh chuẩn mực, cộng đồng sẽ có cơ sở để nghi ngờ những phát ngôn bất thường thay vì tin ngay đó là sự thật.

Song, "lá chắn" từ uy tín cá nhân sẽ không đủ nếu thiếu một cơ chế bảo vệ đủ nhanh và hiệu quả. Điều khiến NSND Tự Long đặc biệt trăn trở là tốc độ lan truyền của thông tin sai sự thật luôn nhanh hơn rất nhiều so với quá trình xác minh và xử lý.

"Tin giả xuất hiện buổi sáng thì phải có lực lượng xác minh ngay, nếu sai phải bác bỏ và xử lý ngay trong ngày. Nếu để đến hôm sau thì "đám cháy" đã lan quá rộng", ông nói.

Từ thực tế đó, NSND Tự Long đề nghị quan tâm xây dựng cơ chế phản ứng nhanh trong khuôn khổ Câu lạc bộ Niềm tin số Thủ đô, tạo đầu mối kết nối trực tiếp giữa lực lượng chức năng với nghệ sĩ, KOL, KOC và các nhà sáng tạo nội dung. Khi phát hiện dấu hiệu giả mạo, cắt ghép hoặc vu khống, các đơn vị chuyên trách cần nhanh chóng xác minh, công bố thông tin chính thống và xử lý theo quy định, hạn chế tối đa việc thông tin xấu độc tiếp tục lan truyền.

Theo ông, đây không chỉ là giải pháp bảo vệ danh dự của cá nhân mà còn là cách giữ gìn niềm tin của cộng đồng đối với những nguồn thông tin chính xác.

Nam nghệ sĩ cũng cho biết, hiện nay không ít người có sức ảnh hưởng lựa chọn đứng ngoài các vấn đề xã hội vì thiếu nguồn thông tin đủ tin cậy để kiểm chứng. "Khi có một cơ chế xác minh chính thống và phản ứng nhanh, những người có ảnh hưởng sẽ tự tin hơn khi lên tiếng bảo vệ điều đúng và lan tỏa những giá trị tích cực", NSND Tự Long bày tỏ.

Đồng tình với quan điểm này, Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết, lực lượng Công an luôn quan tâm bảo vệ người dân nói chung và cộng đồng người có sức ảnh hưởng nói riêng trước các hành vi giả mạo, xuyên tạc. Tuy nhiên, trong môi trường số hiện nay, nếu chỉ một mình lực lượng Công an thì không thể giải quyết triệt để.

Theo Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, giá trị của Câu lạc bộ Niềm tin số nằm ở khả năng tập hợp nhiều chủ thể cùng tham gia, từ cơ quan quản lý, nền tảng số, doanh nghiệp truyền thông đến cộng đồng KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung để hình thành một mạng lưới phối hợp hiệu quả.

Chúng tôi mong muốn thực hiện nguyên tắc "3 nhanh" gồm phát hiện nhanh, cảnh báo nhanh và xử lý nhanh. Khi phát hiện thông tin xấu độc liên quan đến KOL hoặc người dùng mạng xã hội, các cơ quan chức năng, nền tảng số và chính những người có ảnh hưởng cần phối hợp khẩn trương xác minh, gỡ bỏ và xử lý - Đại tá Nguyễn Tiến Đạt nhấn mạnh.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp truyền thông số, ông Nguyễn Đăng Quỳnh, Founder và CEO Vitamin Network, cho rằng muốn xây dựng niềm tin bền vững, còn cần hình thành một cộng đồng sáng tạo nội dung có chung chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội.

Theo ông Quỳnh, tham gia Câu lạc bộ Niềm tin số không chỉ giúp các nhà sáng tạo nội dung được cập nhật kịp thời chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước mà còn có thêm kênh tiếp cận nguồn thông tin chính thống để kiểm chứng trước khi chia sẻ đến cộng đồng.

"Câu lạc bộ Niềm tin số sẽ giúp chúng tôi hiểu rõ hơn các chủ trương, chính sách, chắt lọc thông tin chính xác và lan tỏa các giá trị tích cực. Quan trọng hơn, đây là một cộng đồng để cùng sáng tạo những nội dung đúng, đủ và tôn trọng pháp luật", ông Nguyễn Đăng Quỳnh chia sẻ.