Go Global: Doanh nghiệp đừng chờ “đủ lớn”

Từ thích ứng đến chủ động vươn ra thế giới

Ngày 4-11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2026 với chủ đề “Go Global - Cùng doanh nghiệp vươn ra thế giới” nhằm triển khai Chương trình Go Global theo Quyết định 626/QĐ-TTg ngày 6-4-2026. Sự kiện phối hợp với SIPPO (Thụy Sĩ), VCCI và các tổ chức hỗ trợ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết, doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành qua hội nhập nhưng lâu nay chủ yếu thích ứng, đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế. Đến nay, chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước là đưa doanh nghiệp Việt Nam lên một vị thế cao hơn, chuyển từ tư duy thích ứng với thị trường sang chủ động vươn ra thị trường thế giới, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế. “Trong bối cảnh đó, Chương trình Go Global ra đời, thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy và định hướng hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh.

Bộ Công Thương xác định bốn nhiệm vụ gồm: Triển khai Go Global thực chất, đồng bộ, lấy kết quả làm thước đo; phát huy vai trò địa phương qua Local Go Global; xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ; nâng cao năng lực, tính chủ động của doanh nghiệp. Bộ Công Thương làm đầu mối, cụ thể hóa mục tiêu, lộ trình thành kế hoạch hành động, phát triển thị trường, xúc tiến thương mại, hỗ trợ thương hiệu và kết nối đối tác.

Theo Quyết định 626/QĐ-TTg, UBND các tỉnh, thành phố phải ban hành chương trình hành động Local Go Global trong năm 2026. Đến thời điểm diễn đàn, 18 địa phương đã ban hành chương trình. Địa phương cần phát huy lợi thế, năng lực sản xuất, nắm bắt nhu cầu doanh nghiệp để xây dựng giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Mạng lưới đồng hành Go Global kết nối hiệp hội, tổ chức xúc tiến thương mại, tài chính, tư vấn, cơ sở đào tạo và đối tác quốc tế, đáp ứng nhu cầu về nhân lực, thông tin, pháp lý, công nghệ. Nhà nước kiến tạo, kết nối nguồn lực; doanh nghiệp là chủ thể trung tâm.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái đề nghị doanh nghiệp xác định mục tiêu, lộ trình, thị trường phù hợp; chuẩn bị sản phẩm, nhân lực, tài chính, quản trị; nâng chất lượng, đổi mới công nghệ, cải tiến thiết kế, bảo hộ sở hữu trí tuệ, phát triển thương hiệu, mạng lưới phân phối và kiểm soát chuỗi giá trị.

Năm chặng hỗ trợ, bốn con đường quốc tế hóa

Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) Vũ Bá Phú cho biết, sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam có nền tảng sản xuất và 18 FTA. Đến hết tháng 10-2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 1.010,6 tỷ USD, xuất khẩu 499 tỷ USD. Ông dẫn chứng những doanh nghiệp đi đầu vươn ra thế giới như Viettel đầu tư tại 10 thị trường, dẫn đầu ở 7 thị trường, doanh thu quốc tế năm 2025 khoảng 3,3 tỷ USD hay như FPT, hợp đồng ký mới vượt 1,5 tỷ USD.

Thị trường quốc tế ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc. Doanh nghiệp cần chủ động tạo dựng vị thế trong chuỗi giá trị. Nghị quyết 68-NQ/TW đặt mục tiêu năm 2030 có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn trong chuỗi giá trị toàn cầu; Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá.

Theo ông Vũ Bá Phú, Chương trình Go Global được phê duyệt tại Quyết định 626/QĐ-TTg ngày 6-4-2026, nhằm hỗ trợ kinh tế tư nhân hiện diện ở nước ngoài và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Chương trình định hướng phát triển năng lực, nâng cao mức độ sẵn sàng vươn ra quốctế; kết nối thị trường, nguồn lực; hình thành hệ sinh thái hỗ trợ.

Ông Vũ Bá Phú cũng chỉ rõ bốn con đường quốc tế hóa gồm: Xuất khẩu; thương mại điện tử xuyên biên giới; tham gia chuỗi giá trị với vai trò nhà cung ứng hoặc đối tác công nghệ; đầu tư ở nước ngoài qua chi nhánh, liên doanh hoặc mua bán, sáp nhập (M&A).

Đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp; tư vấn cho 1.000 doanh nghiệp; hỗ trợ 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, trong đó 30% theo phương thức M&A; hỗ trợ 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, gồm ít nhất 20 doanh nghiệp lớn. Cùng đó là hỗ trợ 100 doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trên sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, ít nhất 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD. Chương trình chuyển từ phổ cập sang hỗ trợ có trọng tâm.

Chương trình hỗ trợ theo năm chặng: Từ nhận thức cơ hội; sẵn sàng bằng chuẩn hóa sản phẩm, thương hiệu, quản trị; thâm nhập qua chọn thị trường, tìm đối tác, mở kênh bán; mở rộng bằng đầu tư, liên kết; và cuối cùng là dẫn dắt bằng thương hiệu quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam khác.

Về lộ trình, Chương trình Go Globol gồm ba giai đoạn. Năm 2026, Bộ Công Thương khảo sát nhu cầu; phối hợp cơ sở đại học xây dựng đào tạo, mạng lưới chuyên gia; nâng cấp, đăng ký bảo hộ bộ nhận diện thương hiệu quốc gia, dự kiến trình Thủ tướng quý IV-2026; xây dựng truyền thông và chuẩn bị GoGlobal Index.

Năm 2027, GoGlobal Index được ban hành sau tham vấn các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, làm căn cứ đánh giá mức độ sẵn sàng và thiết kế hỗ trợ. GoGlobal Platform dự kiến vận hành từ quý II-2027, kết nối doanh nghiệp với tổ chức hỗ trợ, chuyên gia, đối tác và Thương vụ; đồng thời triển khai đào tạo, tư vấn thống nhất, chọn doanh nghiệp hỗ trợ chuyên sâu. Giai đoạn 2028-2030 mở rộng quy mô, nhân rộng mô hình hiệu quả, đánh giá định kỳ.

“Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược quốc tế hóa, đầu tư năng lực, không chờ “đủ lớn” mới bắt đầu. Địa phương, hiệp hội đồng hành với doanh nghiệp; đối tác kết nối chuyên môn, thị trường và nguồn lực. Go Global là hành trình dài hạn, được đo bằng số doanh nghiệp thực sự tiến thêm một bước ra thế giới””, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.