Giao việc theo sản phẩm - lời giải cho trách nhiệm thực thi

Chính trong bối cảnh đó, tại Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng đã phát đi thông điệp rõ ràng: “Thành phố sẽ kiểm đếm kết quả theo tuần, theo tháng; giao việc theo sản phẩm; đánh giá cán bộ theo kết quả thực thi”.

Hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hà Nội đã tiên phong đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, đặc biệt là áp dụng hệ thống chỉ số KPI/OKR trong đánh giá cán bộ. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, một trong những lực cản lớn nhất đối với yêu cầu phát triển nhanh vẫn là tình trạng một bộ phận cán bộ chưa thực sự dấn thân, chưa đổi mới tư duy và hành động, còn tâm lý chọn việc dễ, né tránh việc khó, đùn đẩy trách nhiệm hoặc chờ chỉ đạo, thay vì chủ động xử lý công việc thuộc thẩm quyền.

Căn nguyên của thực trạng đó không chỉ xuất phát từ ý thức trách nhiệm của từng cá nhân, mà còn từ cách giao việc và đánh giá công việc. Khi trách nhiệm chưa được lượng hóa bằng sản phẩm đầu ra, việc hoàn thành hay không hoàn thành nhiệm vụ nhiều khi vẫn khó được nhận diện đầy đủ. Không ít trường hợp, cả một quy trình được thực hiện nhưng kết quả cuối cùng lại chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi trách nhiệm vẫn bị hòa lẫn vào tập thể.

Bởi vậy, yêu cầu “kiểm đếm kết quả theo tuần, theo tháng; giao việc theo sản phẩm; đánh giá cán bộ theo kết quả thực thi” vừa là giải pháp khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, vừa thể hiện bước chuyển trong tư duy quản trị của thành phố: Từ quản lý quá trình sang quản trị theo kết quả; từ quan tâm “đã làm gì” sang coi trọng “đã tạo ra giá trị gì”. Khi sản phẩm trở thành thước đo, những nỗ lực thực chất sẽ được ghi nhận, sự trì trệ hay yếu kém không còn chỗ để che giấu.

Đặc biệt, cùng với chỉ đạo trên, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng còn yêu cầu từng đồng chí Bí thư cấp ủy, người đứng đầu chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của địa phương, đơn vị mình; mỗi sở, ngành, địa phương được giao danh mục nhiệm vụ phục vụ tăng trưởng; mỗi dự án trọng điểm có một người trực tiếp phụ trách, theo dõi, tháo gỡ khó khăn trong suốt quá trình triển khai; mỗi điểm nghẽn có một cơ quan chịu trách nhiệm đến cùng.

Đó chính là cách định danh trách nhiệm một cách rõ ràng. Khi mỗi nhiệm vụ đều có chủ thể chịu trách nhiệm xuyên suốt, quá trình tổ chức thực hiện sẽ liền mạch hơn, hạn chế tình trạng nhiều đơn vị cùng tham gia nhưng không xác định được ai chịu trách nhiệm cuối cùng. Sự chậm trễ của từng khâu sẽ không còn có thể đổ lỗi cho hoàn cảnh khách quan hay tập thể chung chung, mà được xác định cụ thể đối với người đứng đầu và đơn vị được giao nhiệm vụ.

Mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên đặt ra cho Hà Nội yêu cầu phải khai thông mọi nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi của cả hệ thống chính trị từ thành phố xuống cơ sở. Thành công của mục tiêu này không chỉ phụ thuộc vào chủ trương đúng hay cơ chế tốt, mà còn phụ thuộc quyết định vào chất lượng tổ chức thực hiện. Một bộ máy chỉ thực sự vận hành hiệu quả khi mỗi cán bộ, công chức, viên chức đều coi kết quả công việc là danh dự, là cam kết và là thước đo năng lực của chính mình.

Vì vậy, điều quan trọng hiện nay là nhanh chóng chuyển hóa tinh thần chỉ đạo của Thành ủy thành các quy chế, quy trình, cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá cụ thể trong từng cơ quan, đơn vị; gắn trách nhiệm với từng cơ quan, đơn vị, từng vị trí việc làm, từng đầu việc và từng sản phẩm. Khi trách nhiệm được xác định rõ, quyền hạn được giao đầy đủ và kết quả được kiểm đếm thường xuyên, kỷ cương hành chính sẽ được tăng cường, hiệu quả thực thi công vụ chắc chắn sẽ được nâng lên rõ rệt.

Thực tế cho thấy, một bộ máy không thể vận hành tốt nếu chỉ đo nỗ lực. Bộ máy chỉ thay đổi khi buộc phải đo kết quả. Và khi mọi việc đều hiện ra bằng dữ liệu, người làm được việc sẽ được nhìn thấy, còn sự trì trệ cũng không còn chỗ để ẩn mình. Trong công tác quản lý, báo cáo có thể viết đẹp, nhưng kết quả công việc thì không thể viết thay cho số liệu.

Có thể khẳng định, “giao việc theo sản phẩm”, “đánh giá cán bộ theo kết quả thực thi” không chỉ là lời giải cho bài toán trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy lãnh đạo, quản trị của thành phố Hà Nội. Không có tăng trưởng bền vững nếu trách nhiệm không được định danh; không có cải cách thực chất nếu kết quả không trở thành thước đo. Thực hiện nhất quán cách làm này sẽ góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, kiến tạo và phục vụ, tạo nền tảng để Thủ đô hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.