Giải pháp khai thác hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở

Còn thiếu thiết chế văn hóa, thể thao cấp thôn, tổ dân phố và cấp xã

Qua công tác giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội, nhìn chung hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cấp thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố Hà Nội sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp đã từng bước được các địa phương quan tâm đầu tư, cải tạo, nâng cấp, cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao của nhân dân.

Theo thống kê từ Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch Hà Nội, trên địa bàn thành phố có 4.534 nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng, đạt tỷ lệ 81,69% so với tổng số thôn, tổ dân phố. Tại phường Thanh Xuân, Phó Chủ tịch UBND phường Vương Thị Vân Khánh cho biết, sau khi sắp xếp tổ dân phố, quy mô dân số và phạm vi phục vụ của nhiều nhà văn hóa tăng lên đáng kể, trong khi nhiều công trình có diện tích nhỏ, sức chứa hạn chế. Có điểm diện tích dưới mức tiêu chuẩn tối thiểu, thiếu công trình phụ trợ, thiếu trang thiết bị, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu theo quy định về thiết chế văn hóa cơ sở.

Đối với địa bàn các xã, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao lại một số hạn chế đặc thù. Phó Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Thị Lương cho biết, một số công trình chưa đồng bộ, trang thiết bị phục vụ hoạt động đã xuống cấp, chưa được đầu tư thay thế đồng bộ; một số khu dân cư còn thiếu sân thể thao, thiết bị luyện tập ngoài trời, dẫn đến mức độ tiếp cận không gian văn hóa, thể thao giữa các khu vực chưa đồng đều...

Bên cạnh đó, thành phố còn 40/126 xã, phường chưa có công trình thiết chế văn hóa cấp xã, chiếm 31,75%. Như tại phường Kiến Hưng, Phó Chủ tịch UBND phường Trần Mạnh Hải cho biết, phường còn 13/24 nhà văn hóa chưa đạt chuẩn hoàn toàn về quy mô, cơ sở vật chất theo tiêu chí mới; một số tổ dân phố chưa có nhà văn hóa/nhà sinh hoạt cộng đồng; cơ sở vật chất của các nhà văn hóa đã bị xuống cấp; UBND phường chưa có thiết chế văn hóa - thể thao cấp phường cho hoạt động của Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao...

Sau khi giám sát tại các địa phương, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội cũng cho rằng, chất lượng công trình chưa đồng đều; một số nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng có diện tích nhỏ, thiếu sân thể thao, thiếu phòng chức năng, trang thiết bị chưa đồng bộ hoặc đã xuống cấp. Đặc biệt, tại một số địa bàn đô thị, khu dân cư cũ, việc bố trí quỹ đất để xây dựng nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng còn gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, công trình cấp xã trước đây mới chỉ đáp ứng ở mức tối thiểu, quy mô nhỏ, chưa đồng bộ về công năng; một số địa bàn chưa có công trình độc lập, phải bố trí hoạt động tại hội trường UBND cấp xã, nhà văn hóa thôn, tổ dân phố hoặc các không gian công cộng khác.

Rà soát tổng thể hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao thôn, tổ dân phố

Kiến nghị khắc phục việc chưa có thiết chế văn hóa, thể thao cấp phường, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội Bạch Liên Hương cho rằng, các địa bàn tiếp tục nghiên cứu, rà soát quy hoạch quỹ đất trên địa bàn để xây dựng thiết chế văn hóa, thể thao cấp phường. Đồng thời, các địa phương cũng nên tận dụng trụ sở công dôi dư sau sắp xếp dùng cho sinh hoạt cộng đồng và các thiết chế văn hóa khác, bảo đảm hiệu quả sử dụng phục vụ người dân, tránh lãng phí tài sản công trên địa bàn.

Đồng chí Bạch Liên Hương cũng đề nghị các địa phương nghiên cứu, xây dựng các mô hình nhằm tận dụng tối đa và khai thác tiềm năng, lợi thế của các thiết chế văn hóa sẵn có; đồng thời huy động các nguồn lực xã hội hóa nhằm hỗ trợ nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng hoạt động hiệu quả.

Để giải quyết những bất cập đã được chỉ ra qua giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Xuân Tài cho biết, trong giai đoạn tới, thành phố xác định ưu tiên đầu tư, cải tạo, nâng cấp các thiết chế văn hóa, thể thao còn thiếu, xuống cấp, chưa đáp ứng tiêu chí; quan tâm các xã, phường chưa có thiết chế văn hóa cấp xã, khu dân cư đông dân, khu công nhân, khu chung cư, khu đô thị mới và địa bàn khó khăn về không gian sinh hoạt cộng đồng.

Bên cạnh đó, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hà Nội cũng rà soát, khai thác hiệu quả các công trình thiết chế văn hóa được đầu tư quy mô lớn, hiện đại, nhất là các công trình chuyển đổi từ cấp huyện; tổ chức hoạt động theo hướng phục vụ liên xã, liên phường, liên vùng, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.

Qua công tác giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương đã đề nghị UBND thành phố giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp Sở Nội vụ, Sở Tài chính và các đơn vị có liên quan rà soát, tham mưu thống nhất mô hình quản lý nhà văn hóa, khu thể thao thôn, tổ dân phố trên toàn thành phố.

Đồng thời, phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, quản lý tài sản và tổ chức hoạt động giữa Phòng Văn hóa - Xã hội, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp và đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các địa phương, đơn vị; kịp thời xử lý hoặc tham mưu xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Bên cạnh đó, đồng chí Trần Thế Cương cũng yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp các sở, ngành, địa phương rà soát tổng thể hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao; phân loại công trình tiếp tục sử dụng, cần cải tạo, sửa chữa, đầu tư mới hoặc sắp xếp lại; xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, tránh đầu tư dàn trải.