Điều chỉnh địa giới Hà Nội - Phú Thọ: Thống nhất quản lý Vườn quốc gia Ba Vì, bảo đảm quyền lợi người dân

Việc điều chỉnh địa giới phải phù hợp với Luật Thủ đô năm 2026

Phát biểu thảo luận, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn Hà Nội) cho rằng, việc điều chỉnh 40,06km² diện tích tự nhiên và 1.057 người dân từ tỉnh Phú Thọ về thành phố Hà Nội nhằm chấm dứt tình trạng “một Vườn quốc gia, hai địa giới hành chính cấp tỉnh”; thống nhất quản lý lâm nghiệp với quản lý lãnh thổ, phù hợp với điểm g khoản 2 Điều 24 Luật Thủ đô năm 2026 về thẩm quyền của HĐND thành phố đối với toàn bộ diện tích rừng trên địa bàn.

Góp ý cụ thể, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị bổ sung hai mốc thời gian cụ thể: Hoàn thành bàn giao trong 6 tháng và hoàn thiện hồ sơ địa giới, điều chỉnh các quy hoạch liên quan trong 24 tháng kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực, bảo đảm đồng bộ giữa địa giới hành chính và quy hoạch.

Về quản lý các dự án đầu tư và chính sách bồi thường, đại biểu đề nghị giao UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội rà soát, lập danh mục đầy đủ các dự án trên khu vực chuyển giao, xác định rõ tính pháp lý, tiến độ và nghĩa vụ tài chính làm cơ sở bàn giao. Đồng thời, công khai danh mục dự án, số hộ bị ảnh hưởng và bảo đảm áp dụng thống nhất, công bằng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Về chuyển tiếp chính sách, đại biểu Đoàn Hà Nội đề nghị làm rõ các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026 được áp dụng tại khu vực chuyển giao; xác định HĐND thành phố Hà Nội là cơ quan quyết định chính sách thay thế theo thẩm quyền; quy định HĐND, UBND thành phố ban hành văn bản chuyển tiếp chính sách chậm nhất 3 tháng kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực, bảo đảm quyền lợi của 1.057 người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Bảo tồn hệ sinh thái Ba Vì gắn với phát triển đô thị bền vững

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Quảng Ngãi) nhấn mạnh, việc điều chỉnh 40,06km² diện tích tự nhiên không nhằm mở rộng đô thị mà hướng tới bảo tồn hệ sinh thái liên vùng, kết nối hành lang sinh thái Ba Vì - Viên Nam với đô thị Hòa Lạc và Vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là bước cụ thể hóa định hướng tổ chức không gian phát triển mới, phù hợp với Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội và Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Theo đại biểu, Hà Nội cần chú trọng quản lý vùng đệm, hệ sinh thái tiếp giáp khu vực đồi núi với đô thị Hòa Lạc; đồng thời bảo tồn các giá trị đa dạng sinh học, văn hóa, địa lý, lịch sử và tâm linh của Ba Vì. Thành phố nên chủ động vận dụng chính sách đặc thù, mô hình thử nghiệm có kiểm soát theo Luật Thủ đô năm 2026, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về lâm nghiệp, đất đai, môi trường và di sản văn hóa.

Đối với các chính sách thí điểm tại Ba Vì - Yên Xuân, đại biểu đề nghị bảo đảm ba yêu cầu: Bảo tồn nghiêm ngặt hệ sinh thái rừng đặc dụng, không đánh đổi môi trường lấy phát triển du lịch; quản trị đô thị hóa gắn với gìn giữ bản sắc, bảo vệ cảnh quan tự nhiên và không gian kiến trúc làng bản; bảo tồn, phát huy hệ sinh thái giá trị, tín ngưỡng, văn hóa truyền thống, nhất là bản sắc của đồng bào Mường, Dao và di sản Tản Viên Sơn Thánh. Các mô hình du lịch cộng đồng cần lấy người dân làm chủ thể, tạo sinh kế bền vững từ du lịch, nông nghiệp sạch và dược liệu bản địa.

Về tổ chức thực hiện, đại biểu đề xuất bảo đảm quản lý liên tục, không ảnh hưởng đến nhà đầu tư và đời sống người dân. Việc chuyển các hộ dân cùng các dự án du lịch, dịch vụ về Hà Nội đòi hỏi đồng bộ dữ liệu về dân cư, đất đai, rừng và các lĩnh vực an sinh xã hội.

Đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 3 nội dung theo hướng giao UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ ban hành kế hoạch thực hiện các điều khoản chuyển tiếp trong 30 ngày kể từ khi nghị quyết có hiệu lực; quy định rõ lộ trình bàn giao nguyên trạng dữ liệu, dự án và cơ chế xử lý các vấn đề phát sinh, tránh gián đoạn quản lý và khoảng trống pháp lý.

Rà soát để bảo đảm quyền lợi, sinh kế của người dân

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn Phú Thọ) cho biết, thời gian qua, tỉnh Phú Thọ đã chủ động phối hợp với thành phố Hà Nội hoàn thiện Đề án với tinh thần khẩn trương, thận trọng, chặt chẽ, đúng quy định, tạo sự đồng thuận cao và hạn chế tác động đến người dân, doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh đề nghị hai địa phương quan tâm một số vấn đề:

Thứ nhất, về nguyên tắc xác định phạm vi điều chỉnh, cần lấy yêu cầu quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Vườn quốc gia Ba Vì làm căn cứ quan trọng; bảo đảm địa giới rõ ràng, liên tục, thuận lợi cho quản lý, hạn chế chia cắt khu dân cư, đất đai, công trình, dự án; đồng thời phù hợp với quy hoạch, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của hai địa phương và Vùng Thủ đô.

Thứ hai, về bảo đảm quyền lợi người dân và các đối tượng chịu tác động, đại biểu đề nghị hai địa phương rà soát, giải quyết dứt điểm những tồn tại liên quan đến việc mở rộng Vườn quốc gia Ba Vì, nhất là các trường hợp hộ dân có đất bị ảnh hưởng nhưng chưa được giải quyết đầy đủ theo quy định.

Quan tâm xử lý các phát sinh về thủ tục hành chính, giấy tờ và chính sách của người dân; bảo đảm quyền lợi về bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, sinh kế, việc làm, thu nhập và an sinh xã hội khi triển khai các dự án trên địa bàn mới. Đồng thời, chú trọng bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc.

Thống nhất, xác định chính xác đường địa giới, diện tích, dân số, đất đai, tài sản công, công trình quốc phòng, an ninh, các dự án đầu tư, hạ tầng và tài sản liên quan. Đối với các dự án đã được tỉnh Phú Thọ chấp thuận chủ trương đầu tư, đề nghị Hà Nội tiếp tục hỗ trợ thủ tục hành chính, thủ tục đầu tư và chính sách để doanh nghiệp thuận lợi triển khai, hoạt động hiệu quả.

Về chính sách, đại biểu đồng tình với quy định tại khoản 4 Điều 3 dự thảo Nghị quyết về việc tiếp tục thực hiện các chế độ, chính sách của tỉnh Phú Thọ đến hết giai đoạn áp dụng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc tiếp tục duy trì chính sách của Phú Thọ nếu Hà Nội chưa có chính sách tương ứng hoặc mức hưởng thấp hơn. Trường hợp Hà Nội có chính sách tương ứng với mức hưởng cao hơn thì người dân được áp dụng chính sách mới của Hà Nội.