Trải qua 80 năm, mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ là quyền dân chủ mà còn là sự ủy quyền quan trọng của nhân dân đối với những người sẽ góp phần định hình những quyết sách lớn cho tương lai dân tộc.
Nền móng dân chủ từ Tổng tuyển cử năm 1946
Ngày 6-1-1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam được tổ chức, đánh dấu một bước ngoặt đặc biệt trong lịch sử dân tộc. Lần đầu tiên, nhân dân Việt Nam trực tiếp cầm trên tay lá phiếu để lựa chọn những người đại diện của mình vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Trong bối cảnh chính quyền cách mạng còn non trẻ, đất nước phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, việc tổ chức Tổng tuyển cử không chỉ nhằm xây dựng bộ máy nhà nước hợp pháp mà còn khẳng định mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân.
Hàng triệu cử tri từ thành thị đến nông thôn, từ miền xuôi đến miền núi đã tham gia bỏ phiếu. Kết quả, 333 đại biểu Quốc hội khóa I được bầu ra, đại diện cho nhiều tầng lớp xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với số phiếu cao nhất.
Quốc hội khóa I mang diện mạo đặc biệt khi quy tụ công nhân, nông dân, trí thức, nhân sĩ yêu nước và các nhà tư sản dân tộc. Đặc biệt, phụ nữ lần đầu tiên được thực hiện đầy đủ quyền ứng cử và bầu cử, đánh dấu bước tiến quan trọng về quyền chính trị trong xã hội mới.
Trao đổi tại Chương trình thời sự đặc biệt của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức với chủ đề “Xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát huy quyền làm chủ của nhân dân”, tối 10-3, Giáo sư Nguyễn Quang Ngọc - Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam nhận định, Cách mạng Tháng Tám thành công và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là bước ngoặt vĩ đại trong tiến trình lịch sử dân tộc.
“Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã mở đầu thời đại mới, thời đại Hồ Chí Minh, thời đại người dân nắm quyền làm chủ đất nước. Hiến pháp năm 1946 khẳng định nước Việt Nam là một nước dân chủ cộng hòa, mọi quyền bính trong nước đều thuộc về toàn thể nhân dân”, Giáo sư Nguyễn Quang Ngọc nhấn mạnh.
Có thể nói, cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 đã biến khát vọng độc lập và làm chủ của dân tộc thành hiện thực sinh động, đặt nền móng cho một nhà nước hợp hiến, hợp pháp, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Bầu cử - nền tảng của dân chủ
Từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đến nay, Quốc hội Việt Nam đã trải qua 15 kỳ bầu cử, đồng hành cùng những bước ngoặt của lịch sử dân tộc.
Trong những năm đất nước còn chia cắt, Quốc hội các khóa II, III, IV vừa xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, vừa huy động sức mạnh toàn dân cho sự nghiệp giải phóng miền Nam.
Sau Đại thắng mùa Xuân năm 1975, cuộc bầu cử Quốc hội năm 1976 trở thành ngày hội lớn của nhân dân cả nước, khi lần đầu tiên cử tri hai miền Nam - Bắc cùng tham gia bầu ra Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất.
Quốc hội khóa VI đã quyết định nhiều vấn đề trọng đại như thống nhất bộ máy nhà nước, đổi tên nước thành Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và thông qua Hiến pháp năm 1980.
Bước sang giai đoạn đổi mới, Quốc hội khóa VIII đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong hoạt động lập pháp, tạo nền tảng thể chế cho phát triển kinh tế, mở cửa và hội nhập quốc tế.
Qua từng giai đoạn, Quốc hội Việt Nam không ngừng hoàn thiện nền tảng hiến định của Nhà nước, từ Hiến pháp năm 1946 đến các bản Hiến pháp năm 1959, 1980, 1992 và Hiến pháp năm 2013, từng bước xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân".
Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng
Theo Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, ngay từ năm 1946, khi Việt Nam tổ chức cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, nền dân chủ của đất nước đã được đặt nền móng quan trọng. Dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân và quyền lực ấy được nhân dân trao cho những người đại diện thông qua bầu cử.
“Bầu cử không chỉ đơn thuần là việc lựa chọn người này hay người kia. Ý nghĩa sâu xa hơn của bầu cử chính là sự ủy quyền của nhân dân, lựa chọn những người thay mặt mình nắm giữ và thực thi quyền lực nhà nước. Vì vậy, đi bầu cử vừa là quyền, đồng thời cũng là trách nhiệm của mỗi cử tri”, Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng chia sẻ.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, khi nhìn vào sự phát triển của đất nước, có thể thấy nền dân chủ đã tạo nên động lực và sức mạnh để dân tộc vượt qua nhiều thử thách. Từ một quốc gia còn nhiều khó khăn, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong phát triển.
Ngày nay, dân chủ tiếp tục được phát huy mạnh mẽ hơn nhờ sự phát triển của công nghệ số và các nền tảng truyền thông hiện đại. Cử tri có thể dễ dàng theo dõi hoạt động của các cơ quan dân cử, tìm hiểu thông tin về đại biểu và giám sát việc thực thi chính sách.
Việc truyền hình trực tiếp các phiên họp Quốc hội cũng góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch, giúp nhân dân theo dõi quá trình thảo luận, quyết định chính sách và các nội dung giải trình của Chính phủ.
Mỗi lá phiếu là trách nhiệm với tương lai đất nước
Nhấn mạnh ý nghĩa của bầu cử trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng cho rằng, mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ là quyền dân chủ mà còn là sự ủy quyền quan trọng đối với bộ máy nhà nước.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, để dẫn dắt đất nước trong giai đoạn phát triển mới, điều cốt lõi là lựa chọn đúng những người đại diện xứng đáng, có đủ trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm để giải quyết các thách thức về thể chế, pháp luật cũng như định hướng phát triển.
Mỗi lá phiếu vì thế không chỉ là một lựa chọn cá nhân, mà còn là trách nhiệm của cử tri đối với tương lai của đất nước. Nếu lựa chọn đúng, đất nước sẽ có điều kiện phát triển nhanh hơn, chính sách và pháp luật sẽ được hoàn thiện tốt hơn, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Một ý nghĩa quan trọng khác của bầu cử, theo Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, là sự ủy quyền của nhân dân đối với bộ máy nhà nước. Tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử ở Việt Nam luôn rất cao, thể hiện mức độ ủy quyền lớn của người dân đối với các cơ quan quyền lực nhà nước.
Chính sự ủy quyền đó tạo nên tính chính danh của Quốc hội và các cơ quan nhà nước. Khi có được sự chính danh mạnh mẽ từ nhân dân, bộ máy nhà nước sẽ có thêm quyết tâm và động lực để kiên định triển khai các chính sách phát triển.
Từ lời kêu gọi “Quốc dân đi bỏ phiếu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh cách đây 80 năm đến cuộc bầu cử hôm nay, một giá trị xuyên suốt luôn được khẳng định: Quyền làm chủ của nhân dân.
Mỗi lá phiếu không chỉ là sự lựa chọn, mà còn là niềm tin và kỳ vọng của cử tri đối với tương lai đất nước. Từ những lá phiếu ấy, Quốc hội và HĐND các cấp được hình thành, trở thành thiết chế quyền lực của nhân dân, nơi ý chí và nguyện vọng của cử tri được thể hiện bằng những quyết sách cụ thể.
Bởi vậy, đi bỏ phiếu không chỉ là quyền lợi chính trị của mỗi công dân mà còn là trách nhiệm đối với Tổ quốc - cách để mỗi người dân trực tiếp tham gia lựa chọn những người đại diện xứng đáng nhất cho mình.
Giám đốc: Vũ Minh Tuấn
Các Phó Giám đốc: Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Thành Lợi, Nguyễn Kim Khiêm.
Liên hệ tòa soạn: [email protected]
Liên hệ quảng cáo:
0913.531.932 | Báo giá quảng cáo
Tổng đài Trung tâm Phát hành: 02439288772; 02432668039
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.
![[TRỰC TIẾP] Chương trình thời sự đặc biệt: Làng nghề Hà Nội - Kiến tạo động lực phát triển](https://hnm.1cdn.vn/thumbs/540x360/2026/03/10/8aa77f0514/lang-nghe.jpg "[TRỰC TIẾP] Chương trình thời sự đặc biệt: Làng nghề Hà Nội - Kiến tạo động lực phát triển")
