Để mỗi quyết sách hiện diện trong đời sống Thủ đô

Với vị thế Thủ đô, Hà Nội cần đi đầu trong xây dựng kỷ luật thực thi, đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Chuyển quyết tâm thành kết quả cụ thể

Mỗi nghị quyết của Đảng đều kết tinh trí tuệ, ý chí và khát vọng phát triển của đất nước. Tuy nhiên, từ chủ trương đúng đến kết quả thực tế luôn có một khoảng cách. Khoảng cách ấy chỉ có thể được thu hẹp bằng năng lực tổ chức thực hiện, tinh thần trách nhiệm và kỷ luật hành động của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ.

Bởi vậy, một trong những thông điệp nổi bật trong bài phát biểu ngày 29-7-2026 là yêu cầu triển khai phải “rõ việc, rõ người, rõ thời hạn, rõ hiệu quả, rõ trách nhiệm”. Chất lượng thực thi được xác định là thước đo năng lực lãnh đạo, cầm quyền và hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị; nhận thức phải được chuyển thành hành động, quyết tâm phải được chuyển thành kết quả.

Đây không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật quản lý, mà còn là sự chuyển đổi trong tư duy lãnh đạo và văn hóa công vụ. Trong thực tế, có nơi vẫn chú trọng ban hành kế hoạch, tổ chức hội nghị hơn là xác định sản phẩm cuối cùng. Có công việc được giao cho nhiều cơ quan nhưng thiếu một đầu mối chịu trách nhiệm đến cùng; có những vướng mắc được chuyển lên cấp trên mà không kèm theo phương án xử lý, khiến trách nhiệm bị pha loãng trong quy trình.

Vì vậy, yêu cầu không hành chính hóa việc thực hiện nghị quyết, không lấy số lượng văn bản, kế hoạch và hội nghị thay cho kết quả có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi chương trình hành động phải xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, thẩm quyền, nguồn lực, tiến độ, sản phẩm và người chịu trách nhiệm. Chương trình ấy phải mang “hơi thở, nhịp sống, đặc thù” của từng địa phương, cơ sở, thay vì sao chép máy móc văn bản của cấp trên.

Đối với Hà Nội, “hơi thở” ấy phải bắt đầu từ những vấn đề đang hiện diện trong đời sống Thủ đô: Giao thông, môi trường, quản lý đất đai, tái thiết đô thị, bảo tồn di sản, phát triển không gian văn hóa, chất lượng dịch vụ công và chuyển đổi số. Mỗi nghị quyết khi được cụ thể hóa phải trả lời được những câu hỏi thiết thực: Người dân được thuận lợi hơn ở đâu? Thủ tục nào được rút ngắn? Không gian sống nào được cải thiện? Di sản nào được bảo vệ tốt hơn? Nguồn lực nào được khơi thông? Điểm nghẽn nào được tháo gỡ?

Một nhiệm vụ không thể được coi là hoàn thành chỉ vì đã có kế hoạch, đã phân công hay báo cáo đúng hạn. Nó chỉ thực sự hoàn thành khi sản phẩm đã vận hành, có dữ liệu kiểm chứng và tạo ra hiệu quả thực tế. Cần làm rõ bộ máy vận hành tốt hơn như thế nào, nguồn lực nào được khơi thông và người dân, doanh nghiệp được hưởng lợi gì.

Công việc cũng cần được phân loại rõ ràng. Việc đã rõ chủ trương, đủ căn cứ và điều kiện thì phải làm ngay. Việc cần thể chế hóa phải xác định rõ cơ quan, thời hạn và sản phẩm. Việc mới, khó, chưa có tiền lệ phải làm rõ nguyên tắc, thẩm quyền, phạm vi thí điểm và cơ chế kiểm soát. Không thể lấy lý do chưa có tiền lệ để trì hoãn, nhưng cũng không thể nóng vội, duy ý chí.

Hà Nội có nhiều điều kiện để đi đầu trong thí điểm những mô hình quản trị và phát triển mới. Tuy nhiên, đi đầu không đồng nghĩa với làm khác bằng mọi giá. Mọi sáng kiến phải hướng tới lợi ích chung, có cơ sở pháp lý, cơ chế giám sát và được đánh giá bằng kết quả thực tế. Cán bộ liêm chính, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm cần được khuyến khích, bảo vệ; đồng thời phải phân biệt rõ với hành vi lợi dụng cơ chế đặc thù để vụ lợi hoặc hợp thức hóa sai phạm.

Trong quá trình ấy, vai trò của người đứng đầu có tính quyết định. Người đứng đầu phải trực tiếp xử lý việc lớn, việc khó, những điểm nghẽn kéo dài; kiểm tra tiến độ, lắng nghe cơ sở, doanh nghiệp và Nhân dân; quyết định theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm đến cùng. Không thể chỉ giao việc rồi chờ báo cáo, nhận thành tích khi công việc thuận lợi nhưng đẩy trách nhiệm khi xảy ra chậm trễ.

Với một đô thị có quy mô và tính phức tạp như Hà Nội, các vấn đề lớn đều đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành. Giao thông liên quan đến quy hoạch, môi trường và văn hóa ứng xử; bảo tồn di sản gắn với phát triển đô thị, du lịch, sinh kế cộng đồng và công nghiệp văn hóa; chuyển đổi số liên quan đến dữ liệu, nhân lực và niềm tin của người dân. Nếu mỗi cơ quan chỉ hoàn thành phần việc riêng, kết quả chung khó đạt được như kỳ vọng.

Do đó, các quyết sách phải được nhìn nhận như một chỉnh thể liên thông. Xây dựng Đảng, tổ chức bộ máy, quản trị nguồn lực, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường không thể bị chia cắt. Một khâu chậm, một lĩnh vực yếu đều có thể ảnh hưởng đến kết quả chung.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Nếu nâng cao năng lực thực thi là yêu cầu trực tiếp, thì phục vụ Nhân dân chính là mục đích cuối cùng của mọi quyết sách. Trong bài phát biểu, con người và nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển.

Đổi mới mô hình phát triển không chỉ là điều chỉnh cơ cấu hay tốc độ tăng trưởng, mà còn là đổi mới cách tạo ra, phân bổ và thụ hưởng thành quả. Khoa học, công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành những động lực chủ yếu; tăng trưởng phải được tạo ra từ từng ngành, từng địa bàn, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người lao động, để mọi chủ thể có cơ hội đóng góp và thụ hưởng.

Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, mà còn là nơi hội tụ tri thức, nhân tài, di sản và các nguồn lực sáng tạo. Vì vậy, sự phát triển của Thủ đô không thể chỉ được đo bằng số công trình, tốc độ đô thị hóa hay quy mô nền kinh tế, mà phải được phản ánh trong chất lượng sống, sự tiện lợi của dịch vụ công, sức hấp dẫn của môi trường sáng tạo và khả năng người dân được tham gia, đóng góp, thụ hưởng thành quả phát triển.

Một thành phố đáng sống trước hết phải là thành phố mà người dân cảm thấy mình được tôn trọng, được lắng nghe và được phục vụ. Yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo; từ xử lý phân tán sang quản trị tổng hợp bằng dữ liệu; từ chờ hướng dẫn sang chủ động giải quyết và chịu trách nhiệm chính là sự chuyển đổi sâu sắc trong văn hóa công vụ.

Văn hóa phục vụ phải được thể hiện bằng những hành động cụ thể: Hướng dẫn đầy đủ thay vì để người dân đi lại nhiều lần; chủ động phối hợp thay vì viện dẫn ranh giới thẩm quyền; tìm cách giải quyết vấn đề thay vì chỉ nêu lý do chưa thể giải quyết. Trong một đô thị lớn, từng trải nghiệm của người dân với bộ máy công quyền đều góp phần tạo nên hình ảnh chính quyền và niềm tin đối với thể chế.

Điều đó càng rõ hơn trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cấp xã được xác định là tuyến đầu của quản trị công, trực tiếp giải quyết nhu cầu và công việc của người dân, doanh nghiệp; vì vậy phải đủ năng lực quản trị sự phát triển. Trung ương tập trung vào chiến lược, thể chế và nền tảng dùng chung; cấp tỉnh cụ thể hóa chủ trương, tổ chức không gian phát triển và điều phối nguồn lực; cấp xã trực tiếp đưa chính sách vào cuộc sống.

Với Hà Nội, phường, xã không chỉ là nơi giải quyết thủ tục hành chính, mà còn là nơi cảm nhận sớm nhất những vấn đề của đời sống đô thị và nông thôn ngoại thành. Cơ sở mạnh thì chính sách mới gần dân; cơ sở chủ động thì vấn đề mới được giải quyết từ sớm, từ nơi phát sinh.

Tuy nhiên, phân cấp, phân quyền phải đi cùng nhân lực, tài chính, dữ liệu, công nghệ và kiểm soát quyền lực. Không thể chỉ giao thêm nhiệm vụ mà không bảo đảm điều kiện thực hiện. Ngược lại, cấp được trao quyền phải chủ động đảm đương công việc thuộc trách nhiệm của mình, không né tránh hoặc đẩy việc lên trên.

Đặc biệt, yêu cầu chấm dứt tình trạng người dân phải cung cấp lại thông tin Nhà nước đã có cho thấy chuyển đổi số phải được tiếp cận từ nhu cầu thực tế. Dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất”, được chia sẻ theo thẩm quyền và phục vụ điều hành, giám sát, quy trách nhiệm; hệ thống thông tin không được tạo thêm thủ tục, phần mềm và báo cáo hình thức.

Đối với Hà Nội, chuyển đổi số không nên được đo chủ yếu bằng số lượng phần mềm hay tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, mà bằng thời gian người dân tiết kiệm được, số lần đi lại được cắt giảm, mức độ liên thông giữa các cơ quan và khả năng chính quyền xử lý sớm những vấn đề phát sinh. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp quản trị thông minh hơn và cuộc sống thuận tiện hơn.

Cùng với đó, kiểm tra, giám sát phải được tiến hành ngay từ đầu và trong suốt quá trình thực hiện, tập trung vào nơi có nguy cơ chậm tiến độ, phát sinh lợi ích nhóm, tham nhũng, lãng phí và những vấn đề nhân dân quan tâm. Kiểm tra không chỉ để xử lý sai phạm, mà còn để tháo gỡ khó khăn, điều chỉnh cách làm và hoàn thiện thể chế.

Phản hồi của người dân, doanh nghiệp, trí thức, chuyên gia và cán bộ cơ sở cần được coi là kênh kiểm chứng chính sách. Hà Nội có nguồn lực trí tuệ lớn; biết lắng nghe và chuyển hóa những ý kiến ấy thành chính sách sẽ giúp hạn chế sai sót, huy động trí tuệ xã hội và tạo dựng đồng thuận.

Đồng thuận xã hội trước hết được tạo ra bằng chính sách đúng, thực hiện công bằng, công khai và những kết quả người dân cảm nhận được. Tuyên truyền là cần thiết, nhưng không thể thay thế hiệu quả chính sách. Niềm tin chỉ bền vững khi quyền lợi chính đáng của người dân được tôn trọng, kiến nghị hợp lý được giải quyết và lời nói đi đôi với hành động.

Cuối cùng, giá trị của nghị quyết phải được thể hiện ở chất lượng sống, cơ hội phát triển, sự an toàn, niềm tin và hạnh phúc của nhân dân. Hiệu quả kinh tế phải thống nhất với hiệu quả xã hội; tăng trưởng phải đi đôi với tiến bộ, công bằng, văn hóa và môi trường; không đánh đổi lợi ích lâu dài lấy thành tích trước mắt.

Với Hà Nội, đó là yêu cầu xây dựng một Thủ đô không chỉ giàu hơn, hiện đại hơn, mà còn văn hiến, văn minh và nhân văn hơn. Mỗi quyết sách đúng cần được nhận biết qua một thủ tục thuận tiện hơn, một không gian sống tốt hơn, một di sản được trân trọng hơn và một người dân cảm thấy hạnh phúc hơn trong thành phố của mình.

Tinh thần Hội nghị ngày 29-7-2026 vì thế là yêu cầu bắt tay ngay vào công việc, biến nhận thức thành hành động, quyết tâm thành sản phẩm, lấy chuyển biến thực tế, hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của nhân dân làm căn cứ kiểm chứng.

Với vị thế và trách nhiệm của Thủ đô, Hà Nội cần đi đầu trong hành trình ấy: xây dựng một nền quản trị có trách nhiệm, lấy con người làm trung tâm và làm cho mỗi chủ trương của Đảng thực sự hiện diện trong đời sống hằng ngày.