Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương có các đồng chí: Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường; Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.

Dự tại điểm cầu thành phố Hồ Chí Minh có các nguyên Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng.

Dự tại điểm cầu tỉnh Tây Ninh có nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang.

Cùng dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị; Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Trung ương Đảng; Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương...

Hội nghị được kết nối từ điểm cầu phòng họp Diên Hồng (Nhà Quốc hội) tới các điểm cầu trong cả nước là các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương; các ban, bộ, ngành, đơn vị Trung ương và các điểm cầu cấp cơ sở trên cả nước.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương.

Dự tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội có các đồng chí: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy; Thường trực HĐND, UBND thành phố, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố...

Hội nghị được phát trực tiếp trên các kênh của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các nền tảng số để nhân dân cả nước theo dõi.

Tại hội nghị, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước quán triệt 9 chuyên đề: Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam; Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh; Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển; Nghị quyết về Chiến lược An ninh quốc gia; Nghị quyết về quan điểm, định hướng, sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Kết luận về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới; Kết luận về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Về sửa đổi, bổ sung Quy định số 20-QĐ/TW ngày 8-4-2026 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng; Quy định về những điều đảng viên không được làm.

Mở không gian tăng trưởng mới cho đất nước

Tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày Nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam.

Lần đầu tiên, Trung ương ban hành một nghị quyết chuyên đề về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, đặt nền móng cho việc kiến tạo một mô hình phát triển thống nhất, toàn diện và phù hợp với yêu cầu của giai đoạn phát triển mới. Theo đó, mô hình phát triển không chỉ là mô hình kinh tế mà là cấu trúc tổng thể của quốc gia, bao gồm hệ quan điểm, mục tiêu, các trụ cột phát triển, động lực tăng trưởng và cơ chế vận hành giữa Nhà nước, thị trường và xã hội.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Nghị quyết xác định đổi mới mô hình phát triển là nhiệm vụ chiến lược có ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045 và tầm nhìn đến năm 2130. Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị quyết là xác lập mô hình phát triển Việt Nam theo định hướng "tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập", trong đó con người vừa là trung tâm, vừa là mục tiêu, đồng thời là động lực và chủ thể của sự phát triển.

Theo Nghị quyết, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chính của tăng trưởng; nâng cao năng suất lao động, hiệu quả huy động và phân bổ nguồn lực quốc gia là nguyên tắc trung tâm. Đồng thời, mô hình phát triển được vận hành trên nền tảng quản trị quốc gia hiện đại với cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản trị, nhân dân làm chủ", bảo đảm sự phối hợp hài hòa giữa Nhà nước, thị trường và xã hội.

Nghị quyết cũng đặt ra các mục tiêu rất cụ thể theo từng giai đoạn. Đến năm 2030, Việt Nam phải cơ bản hình thành nền tảng của mô hình phát triển mới, tạo đột phá về thể chế, quản trị quốc gia, nghiên cứu phát triển, khoa học - công nghệ và doanh nghiệp dẫn dắt đổi mới sáng tạo.

Từ phát triển kinh tế biển đến xây dựng quốc gia biển mạnh

Tiếp đó, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày Nghị quyết về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Lần đầu tiên, Trung ương ban hành một nghị quyết chuyên đề với phạm vi rộng hơn phát triển kinh tế biển, hướng tới mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Đây không chỉ là sự kế thừa Nghị quyết số 36-NQ/TW năm 2018 mà còn là bước phát triển mới về tư duy chiến lược, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt và mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Để cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo, Nghị quyết đề ra mục tiêu tổng quát đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, với 6 nhóm mục tiêu lớn về phát triển kinh tế biển; mở rộng không gian biển và hạ tầng biển; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả quản trị biển và bảo vệ môi trường; phát triển văn hóa, xã hội vùng biển; củng cố quốc phòng, an ninh và mở rộng hợp tác quốc tế.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Nghị quyết đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, ưu tiên nâng cao hiệu lực lãnh đạo của Đảng, đổi mới tư duy phát triển biển và xây dựng mô hình quản trị biển quốc gia hiện đại. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế, đổi mới quy hoạch không gian biển, huy động hiệu quả mọi nguồn lực xã hội và phát triển các doanh nghiệp biển có quy mô lớn, đủ sức cạnh tranh quốc tế.

Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh và thông minh. Bên cạnh những ngành truyền thống, như: Hàng hải, khai thác và nuôi trồng thủy sản, trọng tâm sẽ được chuyển sang các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo ngoài khơi, logistics biển, công nghiệp công nghệ cao ven biển, kinh tế đại dương và dịch vụ biển chất lượng cao.

Bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc

Quán triệt Nghị quyết về Chiến lược an ninh quốc gia tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an - Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, Nghị quyết được ban hành nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh, phức tạp và xuất hiện nhiều thách thức an ninh mới. Nghị quyết xác định mục tiêu bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, đồng thời coi an ninh là điều kiện tiên quyết và là động lực cho phát triển nhanh, bền vững.

Điểm mới của Nghị quyết là mở rộng nội hàm an ninh sang các lĩnh vực kinh tế, khoa học - công nghệ, dữ liệu, không gian mạng, không gian biển, vũ trụ và các không gian mới; lấy an ninh con người làm trung tâm, phát triển gắn với bảo đảm an ninh. Nghị quyết cũng đề ra các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao năng lực dự báo chiến lược, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa các nguy cơ, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; xây dựng nền an ninh nhân dân hiện đại, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, con người, môi trường và tiến bộ, công bằng xã hội

Quán triệt Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, đây là nghị quyết chiến lược đầu tiên của Đảng về xây dựng xã hội trong kỷ nguyên mới, xác định xây dựng xã hội là một trụ cột quan trọng trong mô hình phát triển đất nước. Nghị quyết hướng tới mục tiêu xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển; bảo đảm toàn diện an ninh con người; nâng cao chất lượng sống, chỉ số hạnh phúc và niềm tin của nhân dân.

Theo Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, Nghị quyết nhấn mạnh phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, con người, môi trường và tiến bộ, công bằng xã hội; lấy người dân làm trung tâm, pháp luật làm trụ cột, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực của nền quản trị xã hội hiện đại. Đồng thời, Nghị quyết đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu và nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, phát huy hệ giá trị quốc gia, bảo đảm an sinh xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau và từng bước hình thành trật tự tự thân của xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Phân bổ giá trị đất đai phải bảo đảm công bằng, hiệu quả, tránh lãng phí

Tiếp theo chương trình hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trình bày chuyên đề “Nghị quyết về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan”. Chuyên đề tập trung làm rõ những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về đất đai, tạo sự thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện trong toàn hệ thống chính trị.

Về quan điểm, Nghị quyết khẳng định đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý; tuyệt đối không tư nhân hóa về đất đai và không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức (trừ trường hợp là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài)... Việc phân bổ giá trị đất đai phải bảo đảm công bằng, hiệu quả, tránh lãng phí.

Quyền sử dụng đất là một loại tài sản và hàng hóa đặc biệt nhưng không phải là quyền sở hữu; Nhà nước không xem xét lại quyền sử dụng đất hợp pháp theo chính sách, pháp luật đất đai qua các thời kỳ và không thừa nhận việc đòi lại đất đã được Nhà nước giao cho người khác sử dụng. Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất khi đưa vào sử dụng, không để hình thành cơ chế nhiều giá. Đồng thời, chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”, bảo đảm người có đất ở bị thu hồi có chỗ ở và điều kiện sống ngang bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Nghị quyết đề ra mục tiêu phải làm cho đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, nguồn lực nội sinh, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời, quản lý đất đai chặt chẽ, minh bạch, công bằng, bền vững để mỗi quyết định về đất đai đều phục vụ cho mục tiêu phát triển và mang lại lợi ích cho quốc gia, dân tộc, nâng cao đời sống của nhân dân. Đến hết năm 2026 hoàn thành cơ sở dữ liệu số đối với toàn bộ các thửa đất đã được thu thập thông tin; phấn đấu đến hết năm 2027 hoàn thành đo đạc bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đối với diện tích chưa có trong cơ sở dữ liệu.

Nghị quyết đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó trọng tâm là kịp thời sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai và các luật có liên quan, bảo đảm tính đồng bộ, liên thông, thống nhất. Bên cạnh đó, nhấn mạnh về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thời hạn sử dụng đất; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất; giá đất, tài chính đất đai và điều tiết địa tô chênh lệch; công cụ tài chính và chính sách thuế; thị trường quyền sử dụng đất và thị trường bất động sản; quản lý, sử dụng đất nông nghiệp; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai…

Bố trí tối thiểu 2% chi ngân sách hằng năm cho bảo vệ môi trường

Tiếp đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã trình bày chuyên đề “Kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới”.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, sau gần 15 năm thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 3-6-2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, công tác ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Trên cơ sở đó, Kết luận kế thừa các chủ trương còn phù hợp của Nghị quyết số 24-NQ/TW, đồng thời bổ sung nhiều tư duy và cách tiếp cận mới.

Điểm mới nổi bật của Kết luận là xác định 5 nhóm quan điểm chỉ đạo cốt lõi. Theo đó, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu phải được đặt trong tổng thể tư duy phát triển mới, trở thành nền tảng cho chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; đặt con người và chất lượng cuộc sống của nhân dân ở trung tâm của mọi quyết định phát triển; lấy việc bảo đảm môi trường sống an toàn, trong lành, bảo vệ sức khỏe, tính mạng, sinh kế của mọi người dân làm mục tiêu cao nhất…

Kết luận đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng cao năng lực chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu; xử lý các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng; cải thiện chất lượng môi trường sống; kiểm soát chặt các nguồn phát thải; thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn và các-bon thấp. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng đất nước có môi trường sống trong lành, hệ thống quản trị môi trường hiện đại; kinh tế xanh, tuần hoàn, các-bon thấp trở thành phương thức phát triển chủ đạo đảm bảo mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Để lượng hóa các mục tiêu, Kết luận đề ra nhiều chỉ tiêu cụ thể giai đoạn 2026-2030, như: Bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường; 100% nguồn nước thải, khí thải lớn được quan trắc tự động, liên tục; tối thiểu 80% số ngày tại các đô thị đặc biệt có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình; tỷ trọng kinh tế xanh đạt 10% GDP; phát thải khí nhà kính quốc gia giảm ít nhất 9% so với kịch bản phát triển thông thường…

Để thực hiện các mục tiêu trên, Kết luận đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm và nhấn mạnh thông điệp xuyên suốt là thay đổi căn bản tư duy về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, không tiếp tục cách làm “ô nhiễm đến đâu, xử lý đến đó”… Phải coi bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh là nền tảng để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, Nghị quyết về đất đai và Kết luận về môi trường, biến đổi khí hậu là những quyết sách vĩ mô đóng vai trò trụ cột cho hai bước chuyển chiến lược quyết định tương lai của đất nước. Sự gắn kết này tạo thành chỉnh thể thống nhất, do đó, thể chế đất đai phải được khai mở để giải phóng nguồn lực, tạo tiền đề cho năng lực chủ động ứng phó biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, phát huy vai trò là lá chắn bảo vệ tiến trình phát triển an toàn, liên tục và bền vững.

Để đưa các quyết sách vào thực tiễn, toàn hệ thống chính trị phải khẩn trương đổi mới mạnh mẽ nhận thức và phương thức tổ chức thực hiện, quán triệt và thực thi nghiêm túc 5 yêu cầu trọng tâm, bao gồm: xác định đúng trọng tâm, thứ tự ưu tiên; thực hiện dưới sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt của Đảng; phân định rõ thẩm quyền ba cấp, không đùn đẩy, né tránh; cụ thể hóa quyết sách thành chương trình hành động sát thực tiễn, có nguồn lực, lộ trình, sản phẩm và cá nhân chịu trách nhiệm; tăng cường kiểm tra, giám sát, công khai minh bạch và đánh giá thực chất năng lực cán bộ bằng dữ liệu cùng sản phẩm thực tế.

Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội sẽ cập nhật thông tin hội nghị.