“Đánh thức” tiềm năng du lịch làng nghề Chuyên Mỹ

Đa dạng hóa sản phẩm du lịch từ giá trị làng nghề

Nằm ở cửa ngõ phía Nam Thủ đô, cách trung tâm thành phố khoảng 40km, tiếp giáp Quốc lộ 1A và tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Chuyên Mỹ có điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm du lịch ngắn ngày, du lịch cuối tuần và kết nối với các điểm đến của Hà Nội cùng khu vực lân cận.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Thị Thùy Hương, một trong những lợi thế nổi bật của địa phương là hệ thống làng nghề truyền thống đa dạng. Chuyên Mỹ hiện có 3 điểm du lịch được UBND thành phố Hà Nội công nhận, gồm làng nghề khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ, làng nghề may Vân Từ và làng nghề giày da Phú Yên. Địa phương có 18/35 làng nghề được công nhận, cùng nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, kinh doanh gắn bó với nghề truyền thống. Toàn xã hiện có 44 nghệ nhân được công nhận, trong đó có 12 Nghệ nhân ưu tú, 29 Nghệ nhân Việt Nam. Đây là lực lượng nòng cốt trong bảo tồn kỹ thuật, bí quyết nghề, truyền dạy cho thế hệ trẻ và tham gia các hoạt động du lịch trải nghiệm. Mỗi nghệ nhân, mỗi cơ sở sản xuất, mỗi sản phẩm đều có thể trở thành một câu chuyện hấp dẫn, tạo chiều sâu và bản sắc cho điểm đến.

Không chỉ có làng nghề, Chuyên Mỹ còn sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú với 85 di tích lịch sử, văn hóa và 24 lễ hội truyền thống. Đáng chú ý, làng cổ thôn Cựu hiện còn khoảng 40 ngôi nhà cổ mang dấu ấn kiến trúc giao thoa giữa truyền thống Việt Nam với phong cách phương Tây và Đông Dương. Không gian làng cổ có tiềm năng phát triển các hoạt động tham quan, tìm hiểu kiến trúc, khám phá đời sống làng quê và lưu trú cộng đồng.

Bên cạnh những giá trị văn hóa, Chuyên Mỹ còn có không gian nông nghiệp, nông thôn đặc trưng. Mô hình sản xuất rau sạch ứng dụng công nghệ khí canh Israel có diện tích 5.000m², đã được chứng nhận VietGAP. Địa phương cũng quan tâm phát triển mô hình sản xuất hoa sen gắn với xây dựng thương hiệu và du lịch. Những lợi thế này tạo cơ sở để phát triển các chương trình du lịch cộng đồng, giáo dục, nông nghiệp trải nghiệm, hướng tới nhiều nhóm khách như học sinh, sinh viên, gia đình và du khách quốc tế.

Tháo gỡ điểm nghẽn, đưa sản phẩm vào các tour, tuyến

Trong định hướng phát triển du lịch Thủ đô giai đoạn mới, việc khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, di sản, làng nghề và sức sáng tạo được xác định là nền tảng để hình thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, gắn với nâng cao chất lượng dịch vụ, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Định hướng này được cụ thể hóa tại Chương trình số 20-CTr/TU ngày 9-10-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Trong bối cảnh đó, ngày 16-10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Chuyên Mỹ tổ chức khảo sát điểm đến và hội nghị “Nâng cao chất lượng dịch vụ và kết nối điểm đến du lịch của xã Chuyên Mỹ với các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026”.

Phát biểu tại hội nghị, Trưởng phòng Lữ hành (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội) Phan Huy Cường nhận định, dù có nhiều lợi thế, song hoạt động du lịch tại Chuyên Mỹ vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Hạ tầng giao thông, bãi đỗ xe và hệ thống dịch vụ phụ trợ chưa đồng bộ; công tác quảng bá, xúc tiến du lịch chưa mạnh; các mô hình trải nghiệm, điểm lưu trú và hướng dẫn viên tại điểm còn thiếu. Người dân chưa được đào tạo bài bản để tham gia hoạt động du lịch cộng đồng. Đặc biệt, sự liên kết giữa nghệ nhân, cơ sở sản xuất, đơn vị cung ứng dịch vụ và doanh nghiệp lữ hành chưa thường xuyên, chặt chẽ, khiến các sản phẩm chưa hình thành được chuỗi liên kết ổn định.

Hiến kế phát triển du lịch xã Chuyên Mỹ, TS Phùng Quang Thắng, Phó Chủ tịch Thường trực Liên chi hội Lữ hành Việt Nam (Hiệp hội Du lịch Việt Nam), nhận định, Chuyên Mỹ cần phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm, tạo điều kiện để du khách trực tiếp tham gia chế tác sản phẩm thủ công, tìm hiểu câu chuyện văn hóa, lịch sử làng nghề. Trong đó, làng Cựu với nghề may comple nổi tiếng có thể trở thành điểm nhấn hấp dẫn nếu kết nối được câu chuyện nghề với khu phố cổ Hà Nội.

Ông Phùng Quang Thắng cũng gợi ý, địa phương cần xây dựng trung tâm thông tin du lịch chuyên nghiệp, đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số, phối hợp với doanh nghiệp lữ hành khảo sát, thiết kế tour, tuyến nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Góp ý về định hướng phát triển du lịch Chuyên Mỹ, ông Vũ Văn Tuyên, Giám đốc Công ty Du lịch Travelogy Việt Nam nhận định, Chuyên Mỹ cần xây dựng thương hiệu du lịch riêng, định vị rõ những trải nghiệm đặc trưng và giá trị du khách nhận được sau hành trình. Đặc biệt, cần hình thành các không gian trải nghiệm, nơi du khách được nghệ nhân hướng dẫn, trực tiếp chế tác. Bên cạnh đó, Chuyên Mỹ cần mở rộng liên kết với du lịch nông nghiệp, nông thôn, phát triển mô hình “từ nông trại đến bàn ăn”, tổ chức các lớp học nấu ăn kết hợp tham quan làng nghề, qua đó đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.

Ở góc độ phát triển thị trường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt nhấn mạnh quan điểm cần “bán trải nghiệm hơn bán sản phẩm”, bởi cảm xúc và sự tham gia trực tiếp của du khách mới là yếu tố tạo khác biệt cho du lịch làng nghề. Các sản phẩm lưu niệm nên nhỏ gọn, mang hình ảnh đặc trưng của Việt Nam, Hà Nội, có tính nghệ thuật và thuận tiện vận chuyển. Theo ông Đạt, Hiệp hội Du lịch Hà Nội đang nghiên cứu khả năng hình thành tuyến du lịch phía Nam Thủ đô, kết nối chùa Đậu, xã Chuyên Mỹ và làng hoa, cây cảnh Hồng Vân thành chương trình trong ngày.

Với nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, đội ngũ nghệ nhân giàu kinh nghiệm và sự quan tâm, đồng hành của ngành Du lịch Thủ đô, Chuyên Mỹ có nhiều cơ hội hình thành thương hiệu điểm đến mang bản sắc riêng. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát huy giá trị làng nghề truyền thống, kết hợp bảo tồn di sản với phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm.