Đánh giá mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi

Sự kiện đánh dấu bước đi quan trọng của Thủ đô trong việc xây dựng hệ sinh thái an sinh xã hội toàn diện, thích ứng với tốc độ già hóa dân số nhanh chóng hiện nay.

Điểm sáng từ tư duy quản trị thực tiễn

Trước khi vào cuộc họp, đoàn công tác có sự tham gia của lãnh đạo các sở: Y tế, Tài chính, Nội vụ, Văn hóa và Thể thao, Bảo hiểm Xã hội thành phố và các địa phương đã tiến hành khảo sát thực tế, tham quan mô hình thí điểm tại Trạm Y tế phường Long Biên (số 1, ngõ 307 đường Thạch Bàn, phường Long Biên).

Phường Long Biên hiện có trên 8.700 người cao tuổi, chiếm khoảng 13% dân số địa phương. Qua rà soát, có tới 68,1% cụ mắc ít nhất một bệnh mạn tính, 794 người mất khả năng tự chủ trong sinh hoạt hằng ngày và 522 người đang phải sống một mình hoặc chỉ sống cùng người cao tuổi khác. Những số liệu này phản ánh áp lực lớn lên hệ thống an sinh và nhu cầu bức thiết về một mô hình chăm sóc toàn diện tại cộng đồng.

Điểm nhấn ấn tượng đầu tiên của mô hình này là sự đột phá trong tư duy tối ưu hóa tài sản công. Trụ sở cơ sở tại số 307 Thạch Bàn được cải tạo từ Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (cơ sở 2) với tổng kinh phí đầu tư xây dựng và mua sắm trang thiết bị ban đầu lên tới 37,1 tỷ đồng.

Theo tính toán của cơ quan tài chính, giá trị khấu hao tài sản ước khoảng 1,6 tỷ đồng/năm (tương đương 133,7 triệu đồng/tháng) đều do Nhà nước bảo đảm, hoàn toàn không tính vào phần đóng góp của người dân. Việc tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất dôi dư sau sắp xếp chính quyền địa phương không chỉ nâng cao hiệu suất sử dụng tài sản công mà còn tạo ra một thiết chế an sinh giàu tính nhân văn.

Sau gần một tháng đi vào vận hành (từ ngày 6-6-2026), mô hình đã đón trên 280 lượt người đến tham quan, trải nghiệm và có 18 người đăng ký tham gia thường xuyên. Cơ sở đã thực hiện 280 lượt theo dõi sức khỏe, cập nhật 280 hồ sơ sức khỏe điện tử, tổ chức 18 buổi luyện tập dưỡng sinh, yoga, phục hồi chức năng và phục vụ 135 suất ăn bảo đảm dinh dưỡng bán trú.

Ưu tiên lồng ghép, tích hợp đa nguồn lực để tối ưu hóa chi phí cho người dân

Điểm ưu việt của mô hình là chăm sóc ban ngày gắn với gia đình. Ban ngày, người cao tuổi được chăm sóc trong môi trường an toàn, có cán bộ y tế theo dõi và tham gia các hoạt động phù hợp với thể trạng; cuối ngày trở về sinh hoạt cùng gia đình, con cháu. Mô hình vừa phát huy vai trò của gia đình trong chăm sóc người cao tuổi, vừa giúp con cháu yên tâm học tập, lao động, sản xuất, đồng thời vẫn bảo đảm người cao tuổi được chăm sóc thường xuyên mà không phải tách khỏi môi trường sống quen thuộc như mô hình chăm sóc nội trú.

Trong khi khối ngoài công lập đã triển khai dịch vụ dưỡng lão bán trú với chi phí rất cao, việc cơ sở công lập tận dụng trụ sở dôi dư, đội ngũ sẵn có để đưa ra một mức chi phí hợp lý là giải pháp mang tính trách nhiệm của chính quyền. Tại phường Long Biên, mức đóng góp phát sinh trực tiếp được xây dựng dự kiến tối đa là 250.000 đồng/người/ngày (bao gồm 50.000 đồng tiền ăn trưa, bữa phụ và 200.000 đồng cho các hoạt động chăm sóc, tư vấn, quản lý sức khỏe, luyện tập tinh thần).

Chuẩn hóa tên gọi thành “Mô hình chăm sóc người cao tuổi”

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà ghi nhận, đánh giá cao tinh thần tiên phong của các địa phương, đặc biệt là phường Long Biên trong triển khai mô hình thí điểm.

Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, quá trình thí điểm phải phát huy tính sáng tạo, bám sát nhu cầu thực tế để từng bước hoàn thiện mô hình chuẩn, làm cơ sở nhân rộng trên địa bàn.

Thành phố cũng thống nhất chuẩn hóa tên gọi thành “Mô hình chăm sóc người cao tuổi”, với mục tiêu giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe, nâng cao kiến thức; đồng thời yêu cầu các đơn vị tiếp tục vận hành, rà soát, hoàn thiện cơ chế, quy trình và tổng kết thực tiễn trong tháng 7 trước khi triển khai diện rộng.

Xây dựng một hệ thống an dưỡng ban ngày tại cộng đồng theo hướng toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần, lấy người cao tuổi làm trung tâm là hướng đi tất yếu, phù hợp với xu hướng "Kinh tế bạc" (Silver Economy) trên thế giới. Sự quyết liệt và cẩn trọng của thành phố trong giai đoạn thí điểm này kỳ vọng sẽ đặt nền móng vững chắc cho một chính sách an sinh dài hạn, mang lại giá trị thụ hưởng đích thực cho nhân dân Thủ đô./.