Dành 8 giờ làm có lương cho công nhân đi học chính trị, pháp luật: Vững kiến thức, doanh nghiệp thêm lợi thế

Để thời gian học tập thực sự phát huy hiệu quả, tổ chức Công đoàn và doanh nghiệp cần đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, đưa kiến thức đến gần hơn với từng công nhân.

Để công nhân bắt nhịp với thời đại

Tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, cơ cấu việc làm cũng như yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực. Trong guồng quay đó, công nhân không chỉ cần nâng cao tay nghề mà còn phải thường xuyên cập nhật kiến thức. Bởi khi máy móc ngày càng thay thế những công việc giản đơn, người lao động nếu không chủ động học hỏi, nâng cao kỹ năng sẽ có nguy cơ bị tụt lại phía sau.

Thực tế cho thấy, không phải công nhân nào cũng có điều kiện tiếp cận đầy đủ các quy định pháp luật. Có người chỉ tìm hiểu chính sách khi quyền lợi bị ảnh hưởng; có người tiếp nhận thông tin qua mạng xã hội nhưng không biết đâu là nguồn đáng tin cậy. Những khoảng trống thông tin này nếu không được lấp đầy có thể khiến người lao động hiểu chưa đúng chính sách, dễ bị tác động bởi tin giả, thông tin sai lệch, thậm chí trở thành nạn nhân của các hành vi lừa đảo, tín dụng đen.

Theo chị Nguyễn Thị Hoài, công nhân làm việc tại Khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội cho rằng, việc Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 58-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật cho công nhân, ban hành ngày 10-1-2026 thể chế hóa việc dành "8 giờ làm có lương" cho công nhân đi học chính trị, pháp luật hằng năm sẽ giúp người lao động tham gia nhiều hơn hoạt động phổ biến pháp luật.

Theo chị Nguyễn Thị Hoài, công nhân đang làm việc tại Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp thành phố Hà Nội, việc Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 58-CT/TW ngày 10-01-2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật cho công nhân trong tình hình mới, trong đó thể chế hóa quy định dành 8 giờ làm việc có hưởng lương mỗi năm để công nhân tham gia học tập chính trị, pháp luật, sẽ tạo điều kiện thuận lợi để người lao động tiếp cận thường xuyên hơn với kiến thức pháp luật, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật.

Công tác tuyên truyền phải đến được với từng công nhân

Một trong những yêu cầu quan trọng khi triển khai 8 giờ học tập mỗi năm là phải giải quyết được bài toán tiếp cận, bởi nếu vẫn tổ chức theo cách truyền thống, tập trung đông người, nghe báo cáo viên phổ biến những nội dung dài, nhiều thuật ngữ, hoạt động tuyên truyền khó tạo được sức hút, nhất là với lao động trẻ.

Từ thực tế tại Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội, ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó Chủ tịch Công đoàn cơ sở, cho biết đơn vị có hơn 2.500 công nhân nhưng lực lượng lao động làm việc phân tán ở nhiều địa điểm. Vì vậy, việc tổ chức tuyên truyền trực tiếp để tất cả người lao động cùng tham gia gặp không ít khó khăn. Tài liệu tuyên truyền cần được xây dựng ngắn gọn, dễ hiểu, đồng thời tận dụng công nghệ để công nhân có thể tiếp cận thuận tiện nhất. Chẳng hạn, những nội dung chính sách, pháp luật có thể được chuyển tải thành các video ngắn để người lao động dễ dàng xem trên điện thoại.

Ông Tuấn cho rằng, tuyên truyền không thể chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà phải sinh động, dễ hiểu, thiết thực. Người lao động cần được định hướng bằng những cách gần gũi, gắn với công việc và những tình huống họ thường gặp trong cuộc sống. Cụ thể, thay vì yêu cầu công nhân phải dành nhiều thời gian đọc những tài liệu dài, Công đoàn có thể xây dựng các video giải thích chính sách bảo hiểm xã hội, quy định về hợp đồng lao động, chế độ thai sản, thời gian nghỉ ngơi hoặc các tình huống vi phạm pháp luật thường gặp. Những nội dung ngắn, có hình ảnh minh họa và tình huống cụ thể sẽ giúp người lao động dễ ghi nhớ, dễ chia sẻ và thuận tiện tra cứu khi cần.

Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Văn Trọn, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Giầy Annora Việt Nam, cho rằng nhận thức của một bộ phận doanh nghiệp về công tác tư tưởng đối với công nhân vẫn còn hạn chế, nếu lãnh đạo doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của công tác truyền thông, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật thì hoạt động này khó đạt kết quả như mong muốn.

Ông Trọn dẫn chứng, năm 2022, trước những thông tin liên quan đến việc không cho rút bảo hiểm xã hội một lần, nhiều công nhân tại doanh nghiệp đã xin nghỉ việc. Trước tình hình đó, Công đoàn phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội tuyên truyền, giải thích chính sách để người lao động hiểu rõ hơn. Thực tế này cho thấy, một thông tin chính sách nếu không được giải thích kịp thời, đầy đủ có thể tác động trực tiếp đến tâm lý và quyết định của người lao động. Ngược lại, khi có tổ chức Công đoàn và cơ quan chuyên môn đồng hành, những băn khoăn được giải đáp, công nhân có thêm cơ sở để đưa ra lựa chọn phù hợp.

Từ đó, ông Nguyễn Văn Trọn đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bố trí thời gian để cấp ủy, chính quyền và Công đoàn tổ chức tuyên truyền pháp luật, định hướng tư tưởng cho công nhân, thay vì lồng ghép vào các hoạt động khác.

Quan trọng hơn, cần chuyển từ tư duy tổ chức đủ hoạt động sang đánh giá hiệu quả thực chất. Công nhân có hiểu chính sách không, có biết cách bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp không, có nhận diện được thông tin sai lệch và chủ động tuân thủ pháp luật không. Đó mới là những kết quả cần hướng tới.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh, để Chỉ thị số 58-CT/TW đi vào cuộc sống, tổ chức Công đoàn phải đóng vai trò nòng cốt, chủ động trong xây dựng chương trình, kế hoạch, gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Công đoàn có thể mời các anh hùng lao động, nhân vật có ảnh hưởng, KOLs trên mạng xã hội tham gia truyền thông chính sách, pháp luật, tạo sự gần gũi, quen thuộc với đoàn viên, người lao động. Cùng với đó, cần tận dụng lợi thế của mạng xã hội, website các đơn vị và báo chí, xây dựng nội dung mới mẻ, dễ tiếp cận.

Khi hiểu biết chính trị, pháp luật được nâng lên, người lao động không chỉ biết bảo vệ quyền lợi chính đáng mà còn nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật, tuân thủ quy định, làm việc chuyên cần và có trách nhiệm hơn. Đây cũng là lợi ích trực tiếp đối với doanh nghiệp.