Culture by Design: Sức hút từ bản sắc Việt

Khi được hỏi vì sao Việt Nam được lựa chọn cho mùa thứ hai, bà Claire M. Gorman, Trưởng bộ phận Quốc tế của ABC, nhấn mạnh văn hóa lâu đời và sức sáng tạo bền bỉ sẽ mang đến khán giả quốc tế những câu chuyện giàu bản sắc.

“Việt Nam có nhiều câu chuyện xứng đáng được lắng nghe và nhìn thấy, nhất là giá trị văn hóa truyền thống được làm mới, thổi hồn bởi nghệ sĩ, nhà thiết kế và những người sáng tạo bản địa”, bà Claire Gorman chia sẻ với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội nhân dịp Culture by Design mùa 2 ra mắt tại Hà Nội chiều 19-8.

Trong mùa 2, Việt Nam là một trong bốn điểm đến cùng Sri Lanka, Indonesia và Ấn Độ. Người dẫn chương trình Anthony Burke, Giáo sư Kiến trúc tại Đại học Công nghệ Sydney, gặp gỡ nghệ sĩ, nhà thiết kế, kiến trúc sư và nghệ nhân đang đưa giá trị văn hóa truyền thống vào đời sống đương đại.

Những câu chuyện phía sau thiết kế

Culture by Design là cái nhìn về thực hành nghệ thuật và sức sáng tạo trên khắp khu vực Đông Nam Á và Nam Á. Theo bà Claire Gorman, lựa chọn Việt Nam cũng xuất phát từ mối quan tâm của khán giả Australia, nơi có cộng đồng người Việt đông cùng với nhiều người Australia yêu thích Việt Nam và thường xuyên đến đây du lịch. Bà cho rằng đưa câu chuyện sáng tạo của Việt Nam đến với khán giả Australia cũng là cách kết nối hai cộng đồng qua nghệ thuật và văn hóa.

“Chúng tôi muốn khán giả trong khu vực nhìn thấy sức sáng tạo ở Việt Nam, trân trọng điều đó và suy nghĩ về sự tương đồng giữa các nền văn hóa, về điều gì tạo nên tính nhân văn chung và điều gì gắn kết chúng ta”, bà nói.

Vì thế, Culture by Design đi sâu vào câu chuyện phía sau mỗi thiết kế, từ nguồn cảm hứng, chất liệu văn hóa đến cách người sáng tạo đưa những giá trị ấy vào đời sống hôm nay.

Trong mùa mới, Anthony Burke gặp hơn 40 nhà sáng tạo tại bốn quốc gia. Ở Việt Nam, loạt chương trình giới thiệu nhiều nghệ sĩ và nhà sáng tạo hàng đầu, gồm nghệ nhân Đỗ Hữu Triết (Pháp Lam), kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa (Vo Trong Nghia Architecture), nghệ nhân Trần Công Dũng (nghệ thuật tranh sơn mài), nghệ nhân Phan Hải Bằng (Trúc Chỉ Art), kiến trúc sư Đoàn Thanh Hà (H&P Architects), nghệ nhân Nguyễn Thị Kim Thủy (nghệ nhân làm đèn lồng), nhà thiết kế thời trang Vũ Thảo (Kilomet109), nghệ nhân Lê Việt Cường (Vụn Art), nhà thiết kế thời trang Thủy Nguyễn (Thuy Design House).

Họ theo đuổi lĩnh vực và chất liệu khác nhau, song đều cho thấy giá trị xưa có thể trở thành điểm khởi đầu cho cách làm mới, để tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.

Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird cho rằng điểm chung nổi bật ở các nghệ sĩ, nhà thiết kế Việt Nam xuất hiện trong chương trình là khả năng biến di sản thành nguồn cảm hứng cho sáng tạo và đổi mới.

Theo bà, các nghệ sĩ và nhà thiết kế trong Culture by Design đang “trân trọng truyền thống nhưng hướng tầm nhìn về tương lai”.

Điều này cũng phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp văn hóa và sáng tạo mà Việt Nam đang theo đuổi. Theo Đại sứ Gillian Bird, những người xuất hiện trong chương trình đang hiện thực hóa một mối quan tâm chung của Việt Nam và Australia, đó là biến giá trị di sản thành động lực cho đổi mới và phát triển.

Australia xác định công nghiệp sáng tạo là một lĩnh vực ưu tiên trong Chiến lược kinh tế Đông Nam Á đến năm 2040. Việt Nam cũng ngày càng chú trọng phát huy giá trị di sản gắn với đổi mới sáng tạo, tăng trưởng kinh tế và sức mạnh mềm.

Bà Gorman cho biết một câu hỏi xuyên suốt chương trình là “điều gì tạo nên một thiết kế?”. Qua hành trình của Anthony Burke, câu trả lời không nằm ở hình thức, mà ở khả năng tạo ra thay đổi tích cực, bắt nguồn từ văn hóa và di sản, kết nối con người và đóng góp cho sự phát triển của xã hội.

Theo bà, điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh công nghệ và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc đời sống. Culture by Design vì thế hướng sự chú ý đến con người đứng sau mỗi sáng tạo, nơi câu chuyện, ký ức, kỹ năng và trải nghiệm góp phần tạo nên giá trị của tác phẩm.

Một góc nhìn khác về Việt Nam

Tại sự kiện ra mắt tại Hà Nội ngày 19-8, ông Lê Quyền, Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), cho rằng việc Việt Nam trở thành một điểm nhấn của Culture by Design mùa 2 mở thêm cơ hội để khán giả Australia và quốc tế khám phá một Việt Nam giàu bản sắc, năng động và sáng tạo qua góc nhìn của nghệ sĩ, nhà thiết kế trong nước.

Ông cho biết chương trình cũng là một dấu mốc trong hợp tác giữa VTV và ABC sau biên bản ghi nhớ được hai đài ký năm 2025, với nhiều hoạt động trao đổi chương trình, đào tạo và chuyên môn đã được triển khai.

Sự hợp tác ấy mở thêm một cách kể về văn hóa và con người Việt Nam từ góc nhìn của truyền thông Australia. Trong Culture by Design, khán giả có cơ hội gặp gỡ những gương mặt sáng tạo, tìm hiểu hành trình, cảm hứng và cách họ tạo nên tác phẩm mang dấu ấn riêng.

Với bà Gorman, nghệ thuật và sáng tạo giúp con người tìm thấy niềm vui, sự đồng cảm và những điểm chung vượt qua biên giới. Đó cũng là điều ABC muốn khán giả Australia cảm nhận qua câu chuyện từ Việt Nam.

Với trúc chỉ, sơn mài, đèn lồng, thời trang, kiến trúc, Culture by Design mở ra một lát cắt về Việt Nam hôm nay, trong đó bản sắc trở thành chất liệu cho sáng tạo và đối thoại giữa quá khứ với hiện tại.

Culture by Design mùa 2 phát sóng trên ABC Australia từ ngày 23-8, với tập mới hằng tuần; chương trình cũng được phát tại Việt Nam thông qua nền tảng VTVcab, VOTV, TV360, VieON, ClipTV, SCTV, MyTV và FPT Telecom.