Tối 11-5, từ 19h đến 20h, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện Chương trình thời sự với nội dung “Công ước Hà Nội - Cam kết mạnh mẽ bảo đảm an ninh mạng toàn cầu”.
Lần đầu tiên trong lịch sử, Liên hợp quốc chọn Thủ đô Hà Nội làm nơi mở ký một công ước toàn cầu. Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng không chỉ khẳng định vị thế, trách nhiệm của Việt Nam, mà còn mở ra kỷ nguyên hợp tác mới vì an ninh và công lý trong thế giới số.
Từ Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, thế giới đã chứng kiến một dấu mốc mang tầm lịch sử. Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, được mở ký trong các ngày 25 và 26-10-2025, đánh dấu bước ngoặt lớn trong nỗ lực xây dựng khuôn khổ pháp lý quốc tế nhằm bảo đảm an ninh mạng, công lý và nhân quyền trong kỷ nguyên số.
Chiều 17-4, tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc đã nộp lưu chiểu Văn kiện phê chuẩn Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng tại Văn phòng Pháp lý Liên hợp quốc (OLA).
Trước đó, ngày 7-4-2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký Quyết định phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á và là nước thứ ba trên thế giới chính thức phê chuẩn Công ước.
Với tinh thần đó, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội lựa chọn chủ đề “Công ước Hà Nội - Cam kết mạnh mẽ bảo đảm an ninh mạng toàn cầu” là nội dung chính trong Chương trình thời sự tối nay.
Tham gia chương trình tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có Thiếu tá Phạm Quang Huy, cán bộ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; Thượng tá Đặng Mạnh Cường, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội.
Ngoài ra, chương trình được kết nối trực tiếp với điểm cầu Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an thành phố Hà Nội. Tại đây, các chiến sĩ công an ứng trực 24/7 để tiếp nhận, xử lý thông tin liên quan tội phạm mạng. Tham gia chương trình có Đại úy Trần Công Hoàng, cán bộ ca trực 1 và Thượng úy Bùi Nguyên Đức, cán bộ ca trực 2.
Theo thống kê của Bộ Công an, từ năm 2022 đến tháng 10-2025, trên toàn quốc xảy ra khoảng 17.200 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với hàng trăm nghìn nạn nhân.
Thời gian qua, các lực lượng chức năng đã tập trung đấu tranh, triệt phá nhiều vụ án lừa đảo trên không gian mạng đặc biệt nghiêm trọng, điển hình như: Vụ Phó Đức Nam (tức Mr Pips), Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter) và 73 bị can khác trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền.
Thượng tá Đặng Mạnh Cường, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội cho biết, tội phạm công nghệ cao hiện là loại tội phạm rất "nóng". Các đối tượng phạm tội thường là những đối tượng có trình độ về công nghệ thông tin và hiểu biết ở nhiều lĩnh vực khác. Điểm thứ hai, các đối tượng thường ẩn danh và sử dụng tài khoản ảo, sử dụng mạng xã hội ảo và dòng tiền ảo.
Chính vì thế, cuộc đấu trí và đấu tranh với tội phạm công nghệ cao đòi hỏi các điều tra viên, các trinh sát viên phải am hiểu về kỹ thuật nghiệp vụ cũng như trình độ khoa học công nghệ để thu thập các chứng cứ, xử lý các đối tượng theo quy định của pháp luật.
Với Công an thành phố Hà Nội cũng như các địa phương khác, việc đấu tranh với loại tội phạm này phải kiên quyết và triệt để. Đối với tội phạm nói chung và tội phạm công nghệ cao nói riêng, lực lượng chức năng kiên quyết đấu tranh theo phương thức “cắt cành, cưa thân, trốc rễ”, xử lý tối đa, bắt giữ đối tượng phạm tội trong nước và nước ngoài, đồng thời, truy thu tài sản để khắc phục hiệu quả cho người dân.
Chia sẻ về mức độ tinh vi và nguy hiểm của tội phạm mạng hiện nay, Thiếu tá Phạm Quang Huy nhấn mạnh, các vụ án được cơ quan chức năng công bố trong thời gian qua cho thấy rõ xu hướng tội phạm mạng có tổ chức, quy mô lớn, xuyên địa bàn và xuyên biên giới.
Theo Thiếu tá Phạm Quang Huy, nếu trước đây, các hành vi lừa đảo trên không gian mạng chủ yếu diễn ra dưới dạng đơn lẻ, giá trị thiệt hại không lớn, phương thức thực hiện còn thô sơ, thì hiện nay, các đối tượng đã hình thành các đường dây với sự phân công chặt chẽ như bộ phận kỹ thuật, tạo dựng hình ảnh, chăm sóc nạn nhân, quản lý dòng tiền và xóa dấu vết.
Đáng chú ý, không gian mạng đang trở thành địa bàn hoạt động chính của tội phạm công nghệ cao. Các đối tượng có thể tạo lập ứng dụng, website, tài khoản mạng xã hội, nhóm tư vấn đầu tư, sàn giao dịch giả mạo hoặc mô hình kinh doanh có vẻ hợp pháp để tạo dựng lòng tin. Khi nạn nhân đã tin tưởng, đối tượng từng bước dẫn dắt hành vi chuyển tiền, đầu tư, nạp tiền, mua tài sản ảo hoặc tham gia các giao dịch vượt quá khả năng kiểm chứng thông thường của người dân.
Đánh giá về mức độ nguy hiểm, Thiếu tá Phạm Quang Huy nhấn mạnh ba điểm nổi bật:
Thứ nhất, thiệt hại tài sản rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của nhiều cá nhân, gia đình và nhà đầu tư.
Thứ hai, tác động xã hội sâu rộng, vì các vụ lừa đảo quy mô lớn có thể làm suy giảm niềm tin của người dân vào môi trường giao dịch trực tuyến, dịch vụ tài chính và các nền tảng công nghệ.
Thứ ba, tính phức tạp trong điều tra, xử lý, do dữ liệu, máy chủ, đối tượng điều hành, dòng tiền, tài khoản ngân hàng và tài sản có thể nằm ở nhiều địa bàn, nhiều quốc gia, nhiều nền tảng khác nhau.
"Các vụ án gần đây cho thấy yêu cầu cấp thiết phải kết hợp đấu tranh hình sự, hoàn thiện pháp luật, tăng cường quản lý nhà nước, hợp tác quốc tế và tuyên truyền phòng ngừa. Người dân cần nâng cao cảnh giác, doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát rủi ro, trong khi lực lượng chức năng tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng", Thiếu tá Phạm Quang Huy nêu.
Kết quả đấu tranh chuyên án thể hiện sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa công an địa phương với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an; góp phần răn đe, phòng ngừa tội phạm, giữ vững an ninh trật tự và củng cố niềm tin của nhân dân đối với lực lượng Công an nhân dân.
Chia sẻ về nội dung trên, Thượng tá Đặng Mạnh Cường cho biết, chuyên án triệt phá ổ nhóm do Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ cầm đầu là điển hình trong công tác đấu tranh với tội phạm công nghệ cao của Công an thành phố Hà Nội.
Để đạt được kết quả này, Công an thành phố Hà Nội đã nhận được sự chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ của công an các đơn vị, địa phương, các cục nghiệp vụ của Bộ Công an và các tổ chức quốc tế. Bên cạnh đó là sự nỗ lực của các điều tra viên, trinh sát và cán bộ trong suốt quá trình đấu tranh chuyên án, góp phần đưa công tác điều tra đến kết quả thành công.
Trước thực trạng số vụ việc người dân bị lừa đảo thông qua các hình thức giả mạo ngân hàng, cơ quan công an, tòa án, đầu tư tài chính, mua bán hàng hóa qua mạng vẫn diễn ra với tần suất cao; nhiều người bị chiếm đoạt toàn bộ tài sản tích lũy cả đời, thậm chí rơi vào cảnh nợ nần, bế tắc..., Thiếu tá Phạm Quang Huy bày tỏ chia sẻ sâu sắc với những thiệt hại mà người dân gặp phải.
Phân tích nguyên nhân của tình trạng này, Thiếu tá Phạm Quang Huy cho biết, có 3 yếu tố chủ yếu mà các đối tượng thường nhắm vào. Đó là tâm lý tin tưởng của người dân vào các cơ quan, tổ chức, nhất là khi đối tượng giả mạo các ngân hàng, cơ quan công an, tòa án, viện kiểm sát, hoặc tổ chức đầu tư...
Bên cạnh đó là tâm lý mong muốn lợi nhuận, lợi nhuận nhanh, đặc biệt là trong các mô hình đầu tư tài chính, tiền kỹ thuật số, sàn giao dịch trực tuyến hoặc mua bán hàng hóa online và những hạn chế về kỹ năng kiểm chứng thông tin khi nạn nhân tiếp cận thông tin qua mạng xã hội, tin nhắn, cuộc gọi, ứng dụng lạ hoặc những đường dẫn giả mạo.
Thiếu tá Phạm Quang Huy cho biết, hiện công tác điều tra loại hình tội phạm này còn gặp khó khăn do đặc điểm xuyên biên giới, ẩn danh và phân tán, thay đổi rất nhanh. Dữ liệu phục vụ điều tra có thể nằm ở máy chủ ở nước ngoài hoặc thuộc quyền quản lý của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới. Vì thế, công tác thu thập, bảo quản và xử lý chứng cứ điện tử phải tuân thủ chặt chẽ pháp luật nước sở tại cũng như trong nước và các cơ chế hợp tác quốc tế.
Tuy nhiên, Thiếu tá Phạm Quang Huy khẳng định, việc điều tra khó khăn không có nghĩa là bị động. Bộ Công an đã và đang triển khai nhiều giải pháp như tấn công, trấn áp các loại tội phạm lừa đảo; phối hợp với ngân hàng, các tổ chức trung gian thanh toán để cảnh báo, phong tỏa các giao dịch đáng ngờ. Qua đó, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực điều tra số cũng như nâng cao công tác phòng ngừa.
Để phòng ngừa loại hình tội phạm này, Thiếu tá Phạm Quang Huy khuyến cáo người dân tuyệt đối không chuyển tiền theo yêu cầu qua điện thoại; không cài đặt những ứng dụng chưa rõ nguồn gốc; không cung cấp mã xác thực hoặc mã OTP, thông tin tài khoản. Đặc biệt, người dân cần trình báo sớm với cơ quan chức năng khi có dấu hiệu bị chiếm đoạt.
Việc hoàn thiện hệ thống an ninh mạng được đánh giá là đúng hướng, kịp thời, góp phần tạo nền tảng pháp lý quan trọng để đấu tranh hiệu quả với tội phạm công nghệ cao, thúc đẩy kinh tế số và tăng cường hợp tác quốc tế.
Thượng tá Đặng Mạnh Cường cho biết, việc hoàn thiện hệ thống an ninh mạng hiện nay là cần thiết, đúng hướng và kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh, phòng, chống tội phạm mạng trên địa bàn Thủ đô và cả nước.
Theo Thượng tá Đặng Mạnh Cường, việc thi hành Luật An ninh mạng giúp các cơ quan chức năng, các cấp có thẩm quyền có thêm công cụ và phương pháp đấu tranh với tội phạm mạng, đặc biệt là các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia như tấn công mạng, gián điệp mạng, phát tán thông tin giả, sai sự thật trên không gian mạng.
Bên cạnh đó, các quy định pháp luật được ban hành đã tạo nền tảng và củng cố niềm tin cho người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy thương mại điện tử và kinh tế số phát triển. Đồng thời, việc trao đổi thông tin trên không gian mạng cũng trở nên hiệu quả hơn, giảm thiểu các vấn đề phức tạp phát sinh.
Ngoài ra, việc xây dựng các quy chuẩn pháp luật tiệm cận thông lệ quốc tế góp phần tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các luật, nghị định cũng giúp làm rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương trong xử lý các vấn đề phát sinh trên không gian mạng tại địa bàn.
Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng là yêu cầu xuyên suốt. Trong đó, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn thông tin của tổ chức, cá nhân là yếu tố không thể tách rời trong quá trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Chia sẻ về nội dung này, Thiếu tá Phạm Quang Huy nhấn mạnh đây là cách tiếp cận phù hợp với thực tiễn hiện nay, vì mọi hoạt động phát triển của kinh tế số, chính phủ số, xã hội số... đều dựa trên hạ tầng công nghệ, dữ liệu và kết nối mạng.
Thiếu tá Phạm Quang Huy phân tích, chuyển đổi số muốn phát triển nhanh phải dựa trên nền tảng an toàn. Nếu hạ tầng số và dữ liệu không được bảo vệ, quá trình số hóa có thể tạo ra các điểm yếu cho tội phạm mạng, hoạt động gián điệp mạng, tấn công phá hoại, đánh cắp dữ liệu, lừa đảo trực tuyến và các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
“An ninh mạng không thể đi sau, mà phải đặt ngay từ khâu thiết kế chính sách, xây dựng hệ thống, vận hành nền tảng và cung cấp dịch vụ”, Thiếu tá Phạm Quang Huy nói.
Cũng theo Thiếu tá Phạm Quang Huy, từ góc độ quản lý nhà nước và đấu tranh phòng, chống tội phạm, có ba nội dung cần nhấn mạnh.
Thứ nhất, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, bao gồm việc bảo đảm khả năng quản lý, kiểm soát, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm lợi ích quốc gia, trật tự an toàn xã hội trên môi trường mạng.
Thứ hai, bảo đảm an ninh dữ liệu, vì dữ liệu đã trở thành tài nguyên quan trọng của quốc gia, doanh nghiệp và người dân, đồng thời cũng là mục tiêu bị tội phạm khai thác.
Thứ ba, xây dựng năng lực phòng thủ và thực thi pháp luật phù hợp với công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, tài sản ảo và các nền tảng xuyên biên giới.
Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai các giải pháp bảo vệ an ninh mạng, xây dựng môi trường số an toàn, tin cậy, phục vụ phát triển đất nước.
Để quy định chi tiết một số nội dung của Luật An ninh mạng, Bộ Công an đang chủ trì xây dựng Nghị định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác đấu tranh với loại tội phạm này.
Thượng tá Đặng Mạnh Cường cho rằng, việc ban hành Nghị định quy định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao trong bối cảnh hiện nay là hết sức cấp thiết. Nghị định sẽ góp phần bảo đảm an toàn cho công dân số, khắc phục những khoảng trống pháp lý, đồng thời cụ thể hóa quy trình, trách nhiệm và phương thức phối hợp của các cơ quan chức năng trong thu thập tài liệu, chứng cứ điện tử phục vụ công tác điều tra, xử lý tội phạm.
Theo Thượng tá Đặng Mạnh Cường, Nghị định cũng sẽ làm rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành như Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong đấu tranh với tội phạm lừa đảo và tội phạm mạng. Bên cạnh đó, các quy định mới sẽ góp phần thích ứng sự phát triển tinh vi của công nghệ, tạo hành lang pháp lý để xử lý các hành vi lợi dụng trí tuệ nhân tạo, tiền mã hóa, tiền ảo... phục vụ hoạt động phạm tội.
Ngoài ra, Nghị định còn cho phép áp dụng các biện pháp mạnh như chặn dòng tiền, ngăn chặn truy cập các trang web độc hại, phát tán thông tin xấu độc trên nền tảng mạng xã hội.
Việc ban hành Nghị định sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an, nâng cao hiệu quả điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc liên quan đến tội phạm mạng và tội phạm công nghệ cao.
Từ thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao, Thiếu tá Phạm Quang Huy cho rằng, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý nhiều hành vi phạm tội trong môi trường công nghệ thông tin.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của công nghệ, các mô hình kinh doanh, phương thức thanh toán mới và nền tảng xuyên biên giới đang đặt ra nhiều vấn đề pháp lý cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện. Đó là yêu cầu nhận diện các hành vi phạm tội mới, đặc biệt là hành vi lợi dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo hình ảnh, giọng nói, danh tính; sử dụng mã độc, botnet, tài khoản ảo và dữ liệu đánh cắp để lừa đảo, tống tiền hoặc chiếm đoạt tài sản.
Bên cạnh đó là vấn đề chứng cứ điện tử, khi dữ liệu số có đặc điểm dễ bị xóa, chỉnh sửa, phân tán, mã hóa hoặc lưu trữ ở nước ngoài. Do đó, pháp luật cần tạo cơ sở rõ ràng hơn cho việc thu thập, bảo quản, phân tích, đánh giá và sử dụng chứng cứ điện tử theo đúng trình tự, thủ tục. Một vấn đề nổi bật khác là quản lý tài sản, dòng tiền và công cụ phạm tội, nhất là tài sản ảo, tiền kỹ thuật số, ví điện tử, tài khoản thanh toán trung gian và các phương thức che giấu nguồn tiền bất hợp pháp.
Thiếu tá Phạm Quang Huy cho rằng, cần tiếp tục cập nhật, hoàn thiện và cụ thể hóa các quy định pháp luật để theo kịp thực tiễn, bảo đảm xử lý đúng người, đúng hành vi, đúng tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Đặc biệt, việc sửa đổi Bộ luật Hình sự cần gắn với yêu cầu thực thi Công ước Hà Nội cùng các quy định về tương trợ tư pháp, hợp tác quốc tế, chứng cứ điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng ngừa tội phạm.
Công an thành phố Hà Nội đã triển khai lực lượng ứng trực an ninh mạng 24/7 nhằm chủ động giám sát, phát hiện và ngăn chặn sớm các nguy cơ mất an ninh mạng. Bên cạnh bảo đảm tuyệt đối an toàn thông tin tại các sự kiện chính trị trọng đại, lực lượng An ninh mạng còn liên tiếp triệt phá nhiều chuyên án lớn.
Chia sẻ về công tác ứng trực 24/7 trong bảo đảm an ninh mạng và đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng trên địa bàn Thủ đô, Đại úy Trần Công Hoàng, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội cho biết, với vai trò là lực lượng chuyên trách bảo đảm an ninh mạng trên địa bàn Thủ đô, Công an thành phố Hà Nội thường xuyên giám sát, phát hiện và ngăn chặn các hoạt động tấn công mạng, gián điệp mạng, xâm nhập trái phép vào hệ thống thông tin.
Việc triển khai giám sát 24/7 thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của lực lượng Công an thành phố. Nhờ đó, nhiều lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng tại hệ thống thông tin của các cơ quan, tổ chức trên địa bàn đã được kịp thời phát hiện; hàng chục kiến nghị, hướng dẫn khắc phục cũng được ban hành trong năm qua.
Đặc biệt, trong thời gian diễn ra Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp, đơn vị đã tổ chức trực chiến 100%, thành lập nhiều tổ công tác trực tiếp kiểm tra, giám sát tại cơ sở, qua đó bảo đảm tuyệt đối an ninh thông tin trên địa bàn thành phố.
Thông qua việc liên tục nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã chủ động phát hiện, vô hiệu hóa từ sớm nhiều nguồn thông tin xấu độc, sai sự thật; đồng thời, kịp thời xác minh, truy vết các đối tượng vi phạm, góp phần giữ gìn môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
Chia sẻ về kỷ niệm sâu sắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Thượng úy Bùi Nguyên Đức cho biết, năm 2025, đơn vị đã khám phá nhiều vụ án lớn. Trong đó, chuyên án để lại nhiều ấn tượng là vụ việc nhóm đối tượng giả danh nhân viên doanh nghiệp viễn thông, lôi kéo người dân đến các nhà văn hóa thôn để thực hiện “xác thực định danh điện thoại”.
Thông qua vỏ bọc đó, nhóm đối tượng đã thu thập trái phép thông tin về số điện thoại, căn cước công dân, hình ảnh khuôn mặt để mở các tài khoản ngân hàng mà không được người dân đồng ý.
Nhận thấy đây là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, có thể là một mắt xích quan trọng trong đường dây tội phạm công nghệ cao, đơn vị đã chủ động báo cáo Ban Giám đốc Công an thành phố xác lập chuyên án, phối hợp với các đơn vị liên quan để nhanh chóng triệt phá.
Qua đấu tranh, lực lượng chức năng xác định: Chỉ trong thời gian ngắn, đã có hơn 10.000 tài khoản ngân hàng bị mở và sử dụng trái phép. Tiếp tục phân tích các dòng tiền phức tạp, đơn vị phát hiện những tài khoản này được sử dụng như “đường ống” để rửa tiền cho các website đánh bạc trực tuyến với quy mô giao dịch hàng nghìn tỷ đồng mỗi tháng.
Triệt phá chuyên án, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội đã phối hợp với cơ quan điều tra đánh sập đường dây tội phạm công nghệ cao này, bắt giữ, khởi tố 43 bị can và thu giữ nhiều tài sản, tang vật liên quan vụ án.
“Tội phạm mạng không chỉ là những dòng lệnh khô khan, mà đã và đang len lỏi, trực tiếp xâm phạm đời sống xã hội. Đây vừa là thách thức, vừa là động lực để tôi và đồng đội tiếp tục quyết tâm bảo vệ sự bình yên của nhân dân trên không gian mạng”, Thượng úy Bùi Nguyên Đức nhấn mạnh.
Theo Thượng úy Bùi Nguyên Đức, công tác đấu tranh với tội phạm công nghệ cao đang đối mặt nhiều thách thức đặc thù, nổi bật là tính ẩn danh và khả năng xóa dấu vết kỹ thuật.
Tội phạm hiện nay hoạt động không biên giới, với sự hỗ trợ của công nghệ, đặc biệt là AI, chúng có thể tạo ra các video, âm thanh giả mạo khiến người dân và ngay cả lực lượng chức năng gặp khó khăn trong việc phân biệt thật - giả ngay từ giai đoạn đầu tiếp nhận tin báo. Cùng với đó, tội phạm chuyển từ tiền mặt sang các loại tiền mã hóa (crypto) hoặc sử dụng hệ thống "cổng thanh toán" trung gian, tài khoản ngân hàng rác... khiến việc phong tỏa tài khoản và thu hồi tài sản cho nạn nhân là một cuộc đua gắt gao với thời gian.
Thượng úy Bùi Nguyên Đức khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc phòng vệ "3 không":
Không tin: Không tin vào các lời mời chào "việc nhẹ lương cao", các thông báo trúng thưởng lớn hoặc các cuộc gọi tự xưng là cán bộ công an, viện kiểm sát... đe dọa qua điện thoại. Cơ quan chức năng không bao giờ làm việc qua mạng xã hội hay yêu cầu chuyển khoản để "kiểm tra".
Không nhấn: Tuyệt đối không nhấn vào các đường liên kết (link) lạ gửi qua SMS, Zalo hay Facebook, dù đó là tin nhắn từ người thân (vì tài khoản của họ có thể đã bị chiếm quyền kiểm soát).
Không cung cấp: Không bao giờ chia sẻ mã OTP, mật khẩu ngân hàng, hay số căn cước công dân cho bất kỳ ai. Đây là chìa khóa cuối cùng bảo vệ tài sản của mỗi cá nhân.
Cùng với đó, người dân cần chủ động "3 cần":
Cần chậm lại: Khi nhận được các thông tin gây tâm lý hoang mang hoặc kích thích lòng tham, hãy dừng lại 5 phút để xác minh qua các kênh chính thống hoặc gọi điện trực tiếp cho người thân bằng số điện thoại di động thông thường.
Cần bảo mật: Hãy sử dụng xác thực hai lớp (2FA) cho tất cả các tài khoản từ Facebook, Zalo đến App Ngân hàng. Đây là bước đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để ngăn chặn truy cập trái phép.
Cần báo ngay: Nếu chẳng may bị lừa hoặc phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần liên hệ ngay với cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc qua các đường dây nóng của Cục An ninh mạng để được hỗ trợ kịp thời, giảm thiểu thiệt hại.
Thông tin về Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), Thiếu tá Phạm Quang Huy cho biết, Công ước đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc thiết lập hành lang pháp lý quốc tế nhằm ứng phó với các thách thức an ninh mạng toàn cầu.
Được mở ký tại Thủ đô Hà Nội vào tháng 10-2025, đây là Công ước toàn cầu đầu tiên của Liên hợp quốc trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm mạng; qua đó thể hiện vai trò chủ động, dẫn dắt, trách nhiệm và đóng góp thực chất của Việt Nam đối với các vấn đề an ninh phi truyền thống.
Theo Thiếu tá Phạm Quang Huy, Công ước Hà Nội tập trung vào ba nhóm nội dung chiến lược nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp trong cuộc chiến chống tội phạm công nghệ cao.
Thứ nhất là tăng cường các biện pháp phòng ngừa và đấu tranh đối với tội phạm mạng thông qua việc xác lập các hành vi cần hình sự hóa; công cụ tố tụng cần thiết và điều kiện đảm bảo thực thi pháp luật.
Tiếp theo là thúc đẩy hợp tác quốc tế, bởi tội phạm mạng thường có yếu tố xuyên biên giới, còn chứng cứ điện tử, máy chủ, dòng tiền cũng như đối tượng cầm đầu và nạn nhân có thể nằm ở nhiều quốc gia khác nhau.
Cuối cùng là hỗ trợ kỹ thuật và nâng cao năng lực, đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển.
Về cấu trúc, Công ước bao gồm các nhóm quy định về nguyên tắc chung; hình sự hóa hành vi phạm tội; quyền tài phán; biện pháp tố tụng và thực thi pháp luật; hợp tác quốc tế và phòng ngừa; hỗ trợ kỹ thuật và cơ chế thực thi; các điều khoản cuối cùng.
“Điểm đáng chú ý là Công ước vừa tạo cơ sở hợp tác quốc tế thực chất, vừa đặt ra các yêu cầu về điều kiện, biện pháp đảm bảo tính hợp pháp, tính cần thiết cũng như tính tương xứng trong việc áp dụng các biện pháp điều tra, tố tụng có liên quan đến dữ liệu”, Thiếu tá Phạm Quang Huy nhấn mạnh.
Đối với Việt Nam, việc đăng cai lễ mở ký và sớm phê chuẩn Công ước khẳng định rõ quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong chủ động tham gia xây dựng luật chơi chung, bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và tăng cường hợp tác quốc tế; đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp trên môi trường số.
Hà Nội và kỳ vọng từ công ước pháp lý toàn cầu
Thượng tá Đặng Mạnh Cường cho biết, việc Hà Nội được lựa chọn là nơi đặt bút ký một công ước mang tính pháp lý toàn cầu khiến người dân Thủ đô, đặc biệt là tầng lớp trí thức và giới quan sát cảm thấy tự hào khi tên gọi Hà Nội gắn liền với một công ước quốc tế. Điều này tiếp tục khẳng định vị thế của Hà Nội - thành phố vì hòa bình, trung tâm ngoại giao và thể hiện trách nhiệm của Thủ đô trong giải quyết các vấn đề quốc tế.
Qua theo dõi thông tin trên các phương tiện truyền thông và từ thực tế dư luận, người dân đặt nhiều kỳ vọng khi Công ước Hà Nội được thực thi. Trước hết là kỳ vọng đẩy lùi tội phạm mạng, tội phạm lừa đảo trực tuyến; đồng thời, xử lý hiệu quả các hành vi chiếm đoạt tài khoản, đánh cắp dữ liệu cá nhân. Người dân cũng mong muốn việc truy quét các ổ nhóm tội phạm có đối tượng cư trú ở nước ngoài, đặt máy chủ ở nước ngoài sẽ được thực hiện quyết liệt hơn, qua đó nâng cao khả năng truy vết dòng tiền, truy bắt đối tượng, thu hồi tài sản cho người dân.
Công ước Hà Nội đã tạo ra chuẩn mực pháp lý chung, giúp các quốc gia phối hợp hiệu quả trong xử lý các vụ án xuyên biên giới, vốn là điểm nghẽn lớn của pháp luật truyền thống.
Thiếu tá Phạm Quang Huy cho biết, trong đấu tranh với tội phạm mạng, điểm khó nhất không phải việc xác định dấu hiệu phạm tội, mà nằm ở việc thu thập chứng cứ, xác định đối tượng, truy vết dòng tiền, bảo quản dữ liệu và phối hợp giữa các quốc gia.
Do đó, Công ước Hà Nội giúp thiết lập một ngôn ngữ pháp lý chung cho các quốc gia. Khi các nước cùng thống nhất về khái niệm cơ bản, hành vi phạm tội, phạm vi hợp tác, nguyên tắc tương trợ tư pháp, cơ chế bảo quản và cung cấp chứng cứ điện tử, việc phối hợp sẽ thuận lợi hơn.
“Với tội phạm mạng, chỉ cần chậm trễ trong vài giờ hoặc vài ngày, dữ liệu có thể bị xóa, dòng tiền có thể bị chuyển qua nhiều lớp, đối tượng có thể thay đổi hạ tầng kỹ thuật. Do đó, chuẩn mực chung về bảo quản nhanh dữ liệu điện tử và đầu mối liên hệ 24/7 có ý nghĩa rất thiết thực”, Thiếu tá Phạm Quang Huy cho hay.
Theo Thiếu tá Phạm Quang Huy, từ góc độ thực thi pháp luật, Công ước tạo thuận lợi trên một số phương diện. Cụ thể: Tăng khả năng bảo quản chứng cứ điện tử kịp thời; tăng hiệu quả tương trợ tư pháp và hợp tác thực thi pháp luật; hỗ trợ xử lý dòng tiền và tài sản có yếu tố xuyên biên giới, qua đó nâng cao khả năng phong tỏa, thu hồi tài sản do phạm tội mà có theo đúng quy định pháp luật.
“Công ước không thay thế pháp luật quốc gia. Mọi hoạt động hợp tác vẫn phải tuân thủ chủ quyền quốc gia, pháp luật trong nước, điều ước quốc tế có liên quan và các biện pháp bảo đảm quyền con người. Chính sự cân bằng này làm cho Công ước trở thành khuôn khổ hợp tác có giá trị thực tiễn, có khả năng hỗ trợ các nước xử lý hiệu quả hơn các vụ án xuyên biên giới trong kỷ nguyên số”, Thiếu tá Phạm Quang Huy nhấn mạnh.
Việc ký kết và thực thi Công ước Hà Nội được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt quan trọng, chuyển đổi từ hợp tác tự nguyện sang trách nhiệm quốc tế ràng buộc, nhằm nâng cao hiệu quả triệt phá các loại tội phạm xuyên biên giới ngay từ khi mới manh nha.
Theo Thượng tá Đặng Mạnh Cường, trước khi có Công ước Hà Nội, hoạt động hợp tác quốc tế của Công an thành phố Hà Nội chủ yếu dựa trên các Hiệp định tương trợ tư pháp hoặc qua kênh Interpol/Aseanapol.
Tuy nhiên, do sự khác biệt về thể chế pháp luật giữa các quốc gia, việc hỗ trợ điều tra tội phạm mạng và tội phạm xuyên biên giới vẫn vấp phải nhiều rào cản, khiến hiệu quả đấu tranh chưa cao.
"Chúng tôi kỳ vọng, việc ký kết và thực thi Công ước Hà Nội sẽ thiết lập một cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn giữa các nước. Đó là, thiết lập mạng lưới phản ứng nhanh 24/7 để tiếp nhận và xử lý thông tin về tội phạm mạng kịp thời giữa các nước ký kết. Từ đó, cùng nhau phối hợp đấu tranh.
Bên cạnh đó, thường xuyên mở các đợt ra quân truy quét tội phạm xuyên biên giới để đấu tranh, triệt phá ngay từ khi chúng mới manh nha hình thành.
Chúng tôi cũng mong rằng, sẽ có sự chuyển giao, đào tạo, hợp tác quốc tế để cán bộ Công an Hà Nội được tiếp cận và trở thành chuyên gia về điều tra tội phạm mạng", Thượng tá Đặng Mạnh Cường bày tỏ.
.jpg)
Giám đốc: Vũ Minh Tuấn
Các Phó Giám đốc: Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Thành Lợi, Nguyễn Kim Khiêm.
Liên hệ tòa soạn: [email protected]
Liên hệ quảng cáo:
0913.531.932 | Báo giá quảng cáo
Tổng đài Trung tâm Phát hành: 02439288772; 02432668039
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.
![[Trực tiếp] Chương trình thời sự Công ước Hà Nội - Cam kết mạnh mẽ đảm bảo an ninh mạng toàn cầu](https://hnm.1cdn.vn/thumbs/540x360/2026/05/11/1552544570656764525.jpg "[Trực tiếp] Chương trình thời sự Công ước Hà Nội - Cam kết mạnh mẽ đảm bảo an ninh mạng toàn cầu")