Chủ động lựa chọn biện pháp phù hợp để nâng cao chất lượng dân số

Sự kiện là lời kêu gọi mạnh mẽ nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong việc chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản và xây dựng tương lai bền vững.

Phát biểu tại lễ mít tinh, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, việc chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) sang dân số và phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW không đồng nghĩa với việc giảm nhẹ vai trò của KHHGĐ. Ngược lại, đây là bước mở rộng để triển khai công tác dân số một cách toàn diện và sâu sắc hơn.

Đặc biệt, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9-9-2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao chất lượng dân số, thích ứng với tình trạng già hóa và gia tăng tỷ lệ sinh nhằm đạt mức sinh thay thế bền vững.

Theo Luật Dân số, KHHGĐ không đơn thuần là việc áp dụng các biện pháp tránh thai. Bản chất của công tác này là bảo đảm để mỗi cá nhân, cặp vợ chồng được chủ động, tự nguyện quyết định số con, thời điểm sinh nở và khoảng cách giữa các lần sinh, phù hợp với năng lực kinh tế, sức khỏe và chuẩn mực xã hội. Thực hiện tốt KHHGĐ là "chìa khóa" giúp giảm thiểu mang thai ngoài ý muốn, ngăn chặn tình trạng phá thai không an toàn, bảo vệ tính mạng người mẹ và nâng cao chất lượng sống của mỗi gia đình.

Bức tranh toàn cầu hiện nay cho thấy mang thai ngoài ý muốn vẫn là một thách thức y tế nhức nhối. Ước tính giai đoạn 2015-2019, toàn cầu ghi nhận khoảng 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn mỗi năm; hơn 60% trong số đó (tương đương 73 triệu ca) kết thúc bằng đình chỉ thai nghén. Đáng lo ngại, có tới 45% số ca phá thai diễn ra trong điều kiện thiếu an toàn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng phụ nữ.

Tại Việt Nam, dù mạng lưới dịch vụ KHHGĐ liên tục được củng cố và đa dạng hóa, song những “khoảng trống” tiếp cận vẫn đang hiện hữu. Tình trạng mang thai và sinh con ở tuổi vị thành niên vẫn ở mức cao tại một số khu vực như Tây Nguyên, Trung du và miền núi phía Bắc.

Trước thực trạng trên, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đề nghị Cục Dân số chủ động phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ Luật Dân số cùng các đề án quốc gia; trọng tâm là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Công tác truyền thông cần đổi mới mạnh mẽ, đa dạng hóa phương thức tư vấn để dịch vụ KHHGĐ đến gần hơn với từng nhóm đối tượng.

Đối với các cấp chính quyền địa phương, lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị tiếp tục bảo đảm nguồn lực đầu tư, ưu tiên hỗ trợ nhóm vị thành niên, công nhân tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, người nghèo và đồng bào vùng sâu, vùng xa.

Thứ trưởng cũng đặc biệt gửi gắm kỳ vọng tới thế hệ trẻ: Mỗi thanh niên, sinh viên cần tự trang bị kiến thức khoa học, có lối sống và hành vi trách nhiệm với sức khỏe bản thân. Lực lượng sinh viên, trí thức trẻ cần phát huy thế mạnh chuyên môn để trở thành những tuyên truyền viên tích cực trong cộng đồng.

Trong khuôn khổ buổi lễ, chương trình tọa đàm chuyên đề giữa các chuyên gia y tế hàng đầu với thanh niên, sinh viên Thủ đô đã diễn ra sôi nổi. Những khúc mắc về phòng tránh thai, hệ lụy khôn lường của phá thai không an toàn cũng như việc lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp đã được các bác sĩ, dược sĩ giải đáp cặn kẽ.