Chính sách đãi ngộ - bài toán đầu tư cho thể thao đỉnh cao

Những mức thưởng hấp dẫn

Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt cho biết, đã chuẩn bị quỹ thưởng dành cho các VĐV của Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự ASIAD 20 (diễn ra từ ngày 19-9 đến ngày 4-10) tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản). Theo đó, VĐV giành HCV dự kiến được thưởng nóng 200 triệu đồng, HCB 100 triệu đồng và HCĐ 50 triệu đồng. Đây mới là khoản thưởng dự kiến ban đầu của Cục Thể dục thể thao Việt Nam và có thể tăng thêm nếu huy động được nguồn lực xã hội hóa.

Điều đáng chú ý, khoản thưởng nóng này chưa bao gồm tiền thưởng thành tích theo quy định của Nhà nước. Theo Nghị định số 349/2025/NĐ-CP ngày 30-12-2025 của Chính phủ quy định chế độ, chính sách đối với thành viên đội thể thao tham gia tập trung tập huấn, thi đấu (Nghị định số 349) tại ASIAD, VĐV giành HCV được thưởng 280 triệu đồng, HCB 170 triệu đồng và HCĐ 110 triệu đồng. Nếu phá kỷ lục tại Đại hội, VĐV còn được thưởng thêm 110 triệu đồng.

Như vậy, riêng một tấm HCV giành được tại ASIAD 20, VĐV Việt Nam trước mắt có thể nhận tối thiểu 380 triệu đồng, gồm 280 triệu đồng theo quy định của Nhà nước và 100 triệu đồng tiền thưởng nóng từ Cục Thể dục thể thao Việt Nam. Nhưng câu chuyện sẽ còn đáng chú ý hơn nếu nhìn vào chế độ hỗ trợ dài hạn, thay vì chỉ tính khoản tiền nhận ngay sau khi bước lên bục cao nhất.

Nghị định số 349 quy định VĐV giành HCV ASIAD được hưởng mức hỗ trợ hằng tháng 20 triệu đồng/tháng. Nếu lấy một chu kỳ ASIAD kéo dài 4 năm thì riêng khoản hỗ trợ 20 triệu đồng/tháng tương đương 960 triệu đồng.

Khi cộng với 280 triệu đồng tiền thưởng HCV theo quy định và 200 triệu đồng tiền thưởng nóng dự kiến của Cục Thể dục thể thao Việt Nam, tổng số tiền một VĐV có thể nhận theo cách tính này lên tới khoảng 1,44 tỷ đồng trong 4 năm.

Với VĐV Hà Nội, con số còn có thể cao hơn. Theo Nghị quyết số 82/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội quy định một số chế độ, chính sách đối với thành viên đội thể thao Hà Nội tham gia tập trung tập huấn, thi đấu (Nghị quyết số 82), VĐV thuộc đơn vị quản lý của ngành thể thao Hà Nội giành HCV được thưởng 140 triệu đồng, HCB 85 triệu đồng và HCĐ 55 triệu đồng; trường hợp phá kỷ lục được thưởng thêm 55 triệu đồng.

Bên cạnh đó, văn bản khác của HĐND thành phố Hà Nội về một số chế độ thu hút, đãi ngộ đặc thù đối với VĐV, huấn luyện viên đạt thành tích cao của thành phố Hà Nội, áp dụng từ đầu năm 2024 cũng quy định, VĐV Hà Nội giành HCV - HCB - HCĐ tại ASIAD sẽ lần lượt nhận mức đãi ngộ hằng tháng là 33,5 triệu đồng - 18,5 triệu đồng - 15 triệu đồng; áp dụng cho một chu kỳ ASIAD khoảng 4 năm. Như thế VĐV Hà Nội giành HCV tại ASIAD cũng có thêm khoản đãi ngộ trong một chu kỳ ASIAD là hơn 1,6 tỷ đồng.

Như vậy, nếu một VĐV Hà Nội giành HCV ASIAD 20 sẽ nhận 620 triệu đồng tiền thưởng trực tiếp, chưa tính thưởng của liên đoàn và các nguồn xã hội hóa. Nếu cộng thêm khoản hỗ trợ 20 triệu đồng/tháng trong 48 tháng, tương đương 960 triệu đồng theo Nghị định số 349 và khoản đãi ngộ của thành phố Hà Nội là hơn 1,6 tỷ đồng thì tổng giá trị hỗ trợ từ cấp trung ương đến thành phố là khoảng 2,66 tỷ đồng.

VĐV điền kinh Hà Nội Hoàng Thị Minh Hạnh sẽ thi đấu tại ASIAD 20 cho rằng, hiện tại các khoản thưởng dành cho VĐV là quá tốt. Đây là động lực rất lớn với mỗi VĐV Việt Nam cũng như Hà Nội tham dự Đại hội. Quan trọng là VĐV có đạt được thành tích để được nhận khoản thưởng, đãi ngộ hay không.

Không phải HCV nào cũng dễ chạm tới

Tất nhiên, như nhiều nhà quản lý, huấn luyện viên chia sẻ, không dễ để giành huy chương, chứ chưa kể đến HCV tại ASIAD. Vì vậy, tiền thưởng nóng dù hấp dẫn nhưng cũng là mục tiêu không dễ chạm tới với nhiều VĐV. Điền kinh là một ví dụ. Liên đoàn Điền kinh Việt Nam treo thưởng 400 triệu đồng cho HCV cá nhân và 500 triệu đồng cho HCV nội dung tiếp sức tại ASIAD 20. Đây là mức thưởng cao, song các nội dung điền kinh cũng thuộc nhóm có mức độ cạnh tranh rất khốc liệt tại ASIAD.

Trong khi đó, Liên đoàn Bắn súng Việt Nam công bố, sẽ thưởng 200 triệu đồng cho HCV, 100 triệu đồng cho HCB và 50 triệu đồng cho HCĐ tại ASIAD 20. Thể dục dụng cụ cũng công bố mức thưởng 100 triệu đồng cho HCV, 50 triệu đồng cho HCB và 20 triệu đồng cho HCĐ.

Tất nhiên, để giành HCV hay bất kỳ tấm huy chương nào tại ASIAD, VĐV cần nhiều năm tập luyện, cùng sự đầu tư về chuyên gia, dinh dưỡng, trang thiết bị, thi đấu quốc tế, chăm sóc y học thể thao và một môi trường đủ tốt để duy trì phong độ. Vì vậy, tiền thưởng chỉ thực sự có ý nghĩa khi nằm trong một chính sách tổng thể, bảo đảm đời sống và điều kiện phát triển nghề nghiệp cho VĐV.

Với thể thao Việt Nam, ASIAD 20 vì thế không chỉ là cuộc đua thành tích nhằm hoàn thành mục tiêu giành từ 4 - 6 HCV. Đây còn là phép thử đối với chính sách đãi ngộ, mức độ đầu tư và khả năng huy động nguồn lực cho thể thao, qua đó tạo nền tảng để VĐV nâng cao thành tích và phát triển lâu dài.