"Chạm" vào di sản trăm năm qua một lần quét mã QR

Giải pháp này mở ra một phương thức tiếp cận di sản hoàn toàn mới, biến những giá trị lịch sử trăm năm vốn trầm mặc trở nên sống động, gần gũi và hấp dẫn chỉ qua một lần quét chạm trên thiết bị di động.

Tiện lợi và trực quan

Nằm ở vùng đất giàu truyền thống, xã Phú Xuyên sở hữu nhiều di sản cổ kính mang đậm dấu ấn kiến trúc nghệ thuật và tâm linh của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Tuy nhiên, việc lưu giữ, quảng bá các giá trị này trước đây chủ yếu phụ thuộc vào tài liệu giấy hoặc thuyết minh viên tại chỗ, vốn hạn chế về khả năng tiếp cận diện rộng. Sự xuất hiện của các bảng mã QR số hóa tại Đình Lam Sơn, Đền Bà Ả Lanh và Chùa Phổ Am - Đình Cát Bi đã thay đổi căn bản cách thức kết nối giữa con người và di sản.

Đứng trước tấm bảng tích hợp mã QR đặt trang trọng tại khuôn viên Chùa Phổ Am, ông Nguyễn Văn Hùng, một người dân sinh sống lâu năm tại địa phương, chia sẻ sự ngạc nhiên sau khi dùng điện thoại cá nhân quét thử mã.

"Trước đây, mỗi lần có khách phương xa đến hỏi về lịch sử chùa, chúng tôi chỉ biết kể lại theo trí nhớ của các cụ truyền miệng, nhiều chi tiết về niên đại hay hoa văn kiến trúc không thể nhớ chính xác được. Giờ thì khác rồi, chỉ cần giơ điện thoại lên quét một cái, toàn bộ tư liệu khoa học, hình ảnh sắc nét hiện ra ngay lập tức. Tiện lợi nhất là người lớn tuổi như chúng tôi mắt kém vẫn có thể phóng to chữ để đọc rất dễ dàng", ông Hùng chia sẻ.

Sự hấp dẫn thực sự nằm ở không gian tương tác ảo VR360. Không còn bị giới hạn bởi không gian hay góc nhìn thực tế, du khách quét mã có thể trải nghiệm toàn cảnh di tích từ trên cao, len lỏi qua từng gian thờ cổ kính hay quan sát cận cảnh những chi tiết điêu khắc gỗ tinh xảo vốn nằm ở những vị trí khuất tầm mắt.

Anh Trần Minh Quân, một du khách đam mê tìm hiểu kiến trúc cổ đến từ nội thành Hà Nội cho biết: "Cách tiếp cận thông tin truyền thống qua các tấm bia đá hay tờ gấp thường bị giới hạn về dung lượng và khá khô khan. Nhưng với tour tương tác ảo VR360 này, tôi có cảm giác như đang trực tiếp khám phá một bảo tàng số thu nhỏ. Hình ảnh hiển thị 3 chiều chân thực, tích hợp cả video giới thiệu sinh động giúp chuyến đi thực tế của tôi trở nên sâu sắc và giàu trải nghiệm hơn rất nhiều".

Chuyển đổi số ngành văn hóa

Việc đưa các bảng mã QR vào vận hành không chỉ là một giải pháp công nghệ tạm thời mà là bước đi nằm trong chiến lược bài bản nhằm cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số ngành văn hóa ngay tại cấp cơ sở.

Trao đổi về định hướng này, bà Nguyễn Thị Bích Phượng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Xuyên cho biết: "Việc bàn giao hệ thống mã QR tại 3 di tích cấp quốc gia này là bước khởi đầu quan trọng trong lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu số về di sản của địa phương.

“Mục tiêu của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc hiển thị thông tin, mà hướng tới hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa số đặc trưng. Việc số hóa sẽ giúp bảo tồn nguyên vẹn các tư liệu lịch sử, đồng thời tạo ra một kênh quảng bá hình ảnh quê hương Phú Xuyên rộng rãi trên môi trường số, thu hút thêm nhiều nguồn lực để phát triển kinh tế, du lịch địa phương", bà Nguyễn Thị Bích Phượng chia sẻ.

Tuy nhiên, để công nghệ thực sự phát huy giá trị và gắn kết với đời sống thường nhật, vai trò của đội ngũ quản lý trực tiếp tại các di tích là vô cùng quan trọng. Ông Võ Văn Hiển, Phó Trường Ban quản lý Chùa Phổ Am - Đình Cát Bi (thôn Thụy Phú, xã Phú Xuyên) chia sẻ về nhiệm vụ trong thời gian tới: "Sau khi tiếp nhận bàn giao, chúng tôi đã cắt cử thành viên túc trực để hướng dẫn, hỗ trợ người dân và du khách thập phương quét mã, làm quen với giao diện. Đồng thời, Ban quản lý cũng đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cán bộ chuyên môn của xã để thu thập, xác minh thêm các câu chuyện lịch sử địa phương, hoàn thiện và làm phong phú thêm dữ liệu số của đền nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu tìm hiểu tâm linh, văn hóa của nhân dân".

Sự đồng bộ từ chủ trương của chính quyền, sự chủ động của Ban quản lý và sự đón nhận tích cực của người dân đã khẳng định tính khả thi của mô hình này. Những bảng mã QR nhỏ gọn đang thực hiện sứ mệnh lớn: Bắc chiếc cầu nối vững chắc đưa những giá trị di sản trăm năm vượt qua thử thách của thời gian để đồng hành cùng thế hệ hôm nay và mai sau.